11. Sınıf Coğrafya · Coğrafyanın Doğası
Mekânsal Sorunlar Karşısında Coğrafya Bilimi
- mekân
- mekânsal sorun
- sıcaklık terselmesi
- arazinin yanlış kullanımı
- plansız kentleşme
- çevre kirliliği
- coğrafi bilgi sistemleri
Coğrafya bilimi mekânsal sorunları nasıl inceler?
Coğrafya bilimi mekânsal sorunları önce tanımlar, ardından soruna yol açan konum, yer şekli, iklim ve insan etkinlikleri gibi mekân özelliklerini belirleyip sorunun etkilerini ortaya koyar. Mekânsal sorun; yerel, bölgesel ya da küresel ölçekte görülen fiziksel, sosyal, ekonomik ve çevresel problemlerdir. Çevre kirliliği, plansız kentleşme, arazinin yanlış kullanımı ve su yetersizliği tipik örneklerdir. Coğrafya, aynı sorunu yaşayan ya da yaşaması muhtemel yerlerin dağılışını inceleyerek çözüme katkı sunar. Örneğin etrafı dağlarla çevrili Iğdır'da kışın sıcaklık terselmesi kirli havayı yere yakın tutar; kalitesiz yakıt ve trafik bunu ağırlaştırır. Bursa Ovası'nda sanayi ve hızlı kentleşme tarım alanlarını daraltmış, ova 2017'de Büyük Ova Koruma Alanı ilan edilmiş ve kaçak yapılar uydu görüntüsü ile coğrafi bilgi sistemleriyle izlenmeye başlanmıştır. Coğrafya bir soruna yalnızca ne olduğu değil, neden orada olduğu sorusuyla yaklaşır.
Mekânsal Sorunlar Karşısında Coğrafya Bilimi: konu anlatımı ve özeti
Bu konu, yaşadığımız mekânlarda ortaya çıkan sorunları ve coğrafya biliminin bu sorunlara nasıl yaklaştığını anlatıyor. Hava kirliliğinden ova kaybına kadar pek çok sorunun kökü mekânın özelliklerinde yatar; bunu görmek çözümün ilk adımıdır.
- Mekân; insanın doğayla etkileşerek anlam yüklediği, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel süreçlerin bir araya geldiği dinamik bir yeryüzü parçasıdır. Dinamik olduğu için zamanla değişir ve dönüşür.
- Mekânsal sorun; yerel, bölgesel ya da küresel ölçekte görülen fiziksel, sosyal, ekonomik ve çevresel problemlerdir. Çevre kirliliği, plansız kentleşme, arazinin yanlış kullanımı ve su yetersizliği tipik örneklerdir.
- Coğrafya önce sorunu tanımlar, sonra soruna yol açan mekân özelliklerini (konum, yer şekli, iklim, insan etkinlikleri) belirler ve sorunun o yerde doğurduğu etkileri ortaya koyar.
- Benzer koşullara sahip, aynı sorunu yaşayan ya da yaşaması muhtemel yerlerin dağılışını inceleyerek çözüme katkı sunar.
- Örnek: Etrafı dağlarla çevrili Iğdır'da kışın sıcaklık terselmesi kirli havayı yere yakın tutar; kalitesiz yakıt ve trafik bunu ağırlaştırır. Çözüm olarak yakıt denetimi, yalıtım ve doğal gaz yaygınlaştırılır.
- Bursa Ovası'nda sanayi ve hızlı kentleşme tarım alanlarını daraltmış, ova 2017'de Büyük Ova Koruma Alanı ilan edilmiştir; kaçak yapılar uydu görüntüsü ve CBS ile izlenir.
Unutma: Coğrafya bir sorunu yalnızca "ne oldu?" diye değil, "neden burada oldu ve başka nerede olabilir?" sorularıyla inceler; sınavda neden-sonuç ilişkisini mekânın özelliklerine bağla.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Bir mekânsal sorunu çözümlemek için dört adımlı bir yol izleyebilirsin.
- Sorunu adlandır: Ne oluyor? Örneğin "Mahallemizde kışın hava çok kirli."
- Yerin özelliklerine bak: Mahalle çukur bir alanda mı, rüzgâr az mı esiyor, evlerde hangi yakıt kullanılıyor?
- Etkileri belirle: Kirlilik kimleri, nasıl etkiliyor? Okula giden çocuklar, yaşlılar, açık havada çalışanlar…
- Benzer yerleri bul: Aynı özelliklere sahip başka hangi yerlerde aynı sorun görülebilir?
Günlük hayattan: Yağmurdan sonra hep aynı alt geçidin su altında kalması bir mekânsal sorundur; çünkü neden, o noktanın çevresinden daha alçakta olmasıdır.
Sık yapılan hata: "Sorun insanlardan kaynaklanıyorsa coğrafyayı ilgilendirmez." Doğrusu: Coğrafya insan etkinliklerini de mekânın bir özelliği olarak inceler.
Derinleş
Yaşadığın yerde gözlemlediğin bir mekânsal sorunu seç (trafik sıkışıklığı, dere kenarına yapılaşma, gürültü gibi). Sorunun nerede yoğunlaştığını gösteren basit bir kroki çiz ve nedenlerini doğal ve beşerî olarak ikiye ayır. Bu sorunu çözmek için yerel yönetime sunacağın iki öneri hazırla: Önerilerin kimin işine yarar, kime yük getirir?
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
COĞ.11.1.1Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme
- a) Coğrafya biliminin mekânsal sorunların çözümüne sunduğu katkıları inceleyerek nedensel veya mantıksal ilişkiler ortaya koyar.
- b) Coğrafya biliminin mekânsal sorunların çözümüne sunduğu katkılarla ilgili elde ettiği bilgileri uyumlu bir bütün hâline getirir.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Arda, dedesinin 1980'lerde çekilmiş fotoğrafında bugün yaşadıkları mahallenin yerinde bağlar ve tek katlı birkaç ev olduğunu görüyor. Bugün aynı alanda apartmanlar, bir alışveriş merkezi ve metro durağı bulunuyor; mahallenin nüfusu ve insanların geçimini sağladığı işler de tamamen değişmiş. Bu örnek, coğrafyada mekânın hangi özelliğini en iyi yansıtır?
- A) Yalnızca doğal unsurlardan oluşması
- B) Süreçlerle zaman içinde değişip dönüşebilmesi
- C) Sınırlarının her zaman sabit kalması
- D) Sadece büyük kentlerde görülebilmesi
- E) Yer şekilleriyle bütünüyle belirlenmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Süreçlerle zaman içinde değişip dönüşebilmesi
Mahallede ekonomik, sosyal ve fiziksel süreçler sürdükçe mekân bağdan konut ve ticaret alanına dönüşmüştür; bu, mekânın dinamik yapısını gösterir. Değişimin kentte görülmesi "yalnızca kentlerde" şıkkını çekici kılabilir; oysa kırsal alanlar da göç, tarım ve ulaşım süreçleriyle sürekli dönüşür.
Kolay
2Defne, coğrafya kulübü panosu için gazetelerden beş haber kesiyor ve her haberi sorunun etkilediği alanın büyüklüğüne göre "yerel", "bölgesel" ya da "küresel" diye etiketlemeye çalışıyor. Öğretmeni, etkisi tek bir yerle sınırlı kalmayıp bütün kıtaları ilgilendiren haberin küresel etiketini alacağını hatırlatıyor. Defne'nin küresel etiketini vermesi gereken haber hangisidir?
- A) Bir mahallede otopark alanlarının yetersiz kalması
- B) Sera gazı artışıyla ortalama sıcaklıkların yükselmesi
- C) Bir köy yolunun sağanak yağışla kullanılamaz olması
- D) Bir ilçe pazarının dar bir sokağa sıkışması
- E) Bir ovada yer altı su seviyesinin düşmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sera gazı artışıyla ortalama sıcaklıkların yükselmesi
Sera gazlarının artışıyla sıcaklıkların yükselmesi tek bir yerle sınırlı kalmaz, bütün Dünya'yı etkiler; bu yüzden küresel ölçekte bir mekânsal sorundur. Ovada yer altı suyunun düşmesi ciddi bir sorun olduğu için çekici görünebilir; ancak etkisi o ova ve çevresiyle sınırlı, yani yerel ya da bölgesel ölçektedir.
Kolay
3Bir kış sabahı Y şehrinde (temsilî örnek) yapılan ölçümlerde zeminde sıcaklık −6 °C, 300 m yükseklikte ise +2 °C bulunuyor. Aynı gün hava rüzgârsız ve açıktır; bacalardan çıkan duman yükselmeyip şehrin üzerinde yatay bir tabaka hâlinde asılı kalıyor. Bu ölçüm ve gözlemlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Yükseldikçe sıcaklık normalden daha hızlı azalmıştır.
- B) Rüzgârlı ve bulutlu hava bu durumu ortaya çıkarmıştır.
- C) Soğuk hava yere yakın, ılık hava üstte bir tabaka oluşturmuştur.
- D) Üstteki ılık tabaka kirli havanın dağılmasını hızlandırır.
- E) Zemindeki soğuk hava hafif olduğu için yukarı yükselir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Soğuk hava yere yakın, ılık hava üstte bir tabaka oluşturmuştur.
Normalde yükseldikçe sıcaklık azalır; burada ise yukarısı daha sıcaktır, yani sıcaklık terselmesi (enverziyon) vardır ve ağır soğuk hava yere yakın kalır. Üstteki ılık tabakanın kirliliği dağıtacağı düşünülebilir; tersine bu tabaka bir kapak gibi davranarak dumanın yükselmesini engeller.
Kolay
4Bir ilçede 2005 yılında sulu tarım yapılan, birinci sınıf toprakların bulunduğu ovanın kenarına bir organize sanayi bölgesi kurulmuş. Sonraki yıllarda ovanın içinde yeni konut siteleri ve büyük depolar yapılmış; ilçe artık sebzesinin bir bölümünü komşu illerden almaya başlamış. Bu ilçedeki gelişmeler en doğrudan hangi mekânsal sorunu örneklendirir?
- A) Sıcaklık terselmesi
- B) Deniz seviyesinin yükselmesi
- C) Kıyı erozyonunun artması
- D) Çölleşmenin yayılması
- E) Arazinin yanlış kullanımı
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Arazinin yanlış kullanımı
Tarıma en uygun birinci sınıf toprakların konut, depo ve sanayi alanına dönüşmesi arazinin yanlış kullanımıdır; sonuçta ilçe kendi sebzesini üretemez hâle gelmiştir. Çölleşme de toprağın tarımdan çıkmasıyla ilişkilendirilebilir; ancak çölleşme iklim ve aşırı otlatma gibi etkenlerle toprağın verimini yitirmesidir, burada toprak yapılaşmayla elden çıkmıştır.
Kolay
5Aşağıdakilerden hangisi mekânsal sorunlara örnek olarak gösterilebilir?
- A) Bir ilin yüz ölçümünün haritada ölçülmesi
- B) Bir dağın zirvesinin deniz seviyesinden yüksekliği
- C) Bir ovanın iki ilin sınırında yer alması
- D) Bir göl kıyısında kuş gözlem kulesi bulunması
- E) Bir kentte plansız yapılaşmanın dere yataklarına kadar yayılması
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Bir kentte plansız yapılaşmanın dere yataklarına kadar yayılması
Plansız kentleşme, mekânın değişimiyle ortaya çıkan tipik bir mekânsal sorundur. Diğer seçenekler yalnızca bir yerin özelliğini ya da ölçümünü anlatır, bir problem içermez.
Kolay
6Iğdır'da hava kirliliğini azaltmak için hazırlanan Temiz Hava Eylem Planı kapsamında alınan önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Isınmada kullanılan yakıtların denetlenmesi
- B) Kent merkezindeki tarım alanlarının imara açılması
- C) Binalarda yalıtım (mantolama) yapılması
- D) Doğal gaz kullanımının yaygınlaştırılması
- E) Taşıt kaynaklı kirliliğin azaltılması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kent merkezindeki tarım alanlarının imara açılması
Eylem planında yakıt denetimi, yalıtım, doğal gaz ve taşıt kirliliğinin azaltılması gibi önlemler yer alır. Tarım alanlarını imara açmak kirliliği azaltmaz, aksine yeni sorunlar doğurur.
Kolay
7Bir araştırma ekibi, Bursa Ovası'ndaki kaçak yapıları belirlemek için farklı yıllara ait uydu görüntülerini katmanlar hâlinde üst üste koyup karşılaştırıyor. Ekibin bu çalışmada yararlandığı temel araç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Barometre
- B) Sismograf
- C) Pusula
- D) Coğrafi bilgi sistemleri
- E) Termometre
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Coğrafi bilgi sistemleri
Uydu görüntülerinin katman olarak karşılaştırılması ve yapıların konumlarının belirlenmesi coğrafi bilgi sistemleriyle yapılır. Barometre ya da termometre yalnızca hava koşullarını ölçer.
Kolay
8Coğrafya biliminin mekânsal sorunlara yaklaşımını diğer bilimlerden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Verileri konum bilgisiyle birleştirerek çözümlemesi
- B) Yalnızca nicel verilerle çalışması
- C) Sorunları laboratuvar deneyleriyle incelemesi
- D) Diğer bilimlerin verilerini hiç kullanmaması
- E) Yalnızca geçmişte yaşanmış olayları incelemesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Verileri konum bilgisiyle birleştirerek çözümlemesi
Coğrafya, veriyi nicel ya da nitel özelliğinin yanında konum bilgisiyle birleştirerek sorunun nerede ve neden ortaya çıktığını açıklar. Diğer bilimlerle tamamlayıcı iş birliği yaptığı için onların verilerini dışlamaz.
Kolay
9Denize sızan petrolün temizlenmesinde kullanılan yöntemlerden biri, petrolü ayrıştıran canlılardan yararlanmaktır. Bu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Petrolün açık denizde kontrollü yakılması
- B) Bariyerlerle petrolün çevrelenmesi
- C) Kepçelerle petrolün toplanması
- D) Kimyasal maddelerle yayılmanın önlenmesi
- E) Mikroorganizmalarla biyolojik ayrıştırma
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Mikroorganizmalarla biyolojik ayrıştırma
Biyolojik ayrıştırmada petrolü parçalayan mikroorganizmalar kullanılır. Bariyer, kepçe ve yakma fiziksel; kimyasal madde kullanımı ise kimyasal yöntemlerdir.
Kolay
10Bir şehrin yüz yıl önceki ve bugünkü haritaları karşılaştırıldığında yol ağının, konut alanlarının ve ekonomik etkinliklerin büyük ölçüde değiştiği görülüyor. Bu durum mekânın hangi özelliğini en iyi biçimde gösterir?
- A) Yalnızca doğal unsurlardan oluşan bir alan olmasını
- B) Zaman içinde değişip dönüşen dinamik bir yapıda olmasını
- C) Sınırlarının hiçbir zaman değişmemesini
- D) İnsan etkinliklerinden bağımsız kalmasını
- E) Her yerde aynı özellikleri taşımasını
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Zaman içinde değişip dönüşen dinamik bir yapıda olmasını
Mekân; fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel süreçlerin buluştuğu dinamik bir yeryüzü parçasıdır, bu yüzden zamanla değişir. Mekânı yalnız doğal unsurlarla sınırlamak, insanın anlam yükleme ve dönüştürme rolünü yok sayar.
Kolay
11Kuraklıkla ilgili bir araştırmada, kuraklığın göl ve gölet seviyelerini düşürerek balıkların yaşam alanlarını daralttığı belirtiliyor. Bu bilgi, kuraklığın kırsal alanda en çok hangi faaliyeti doğrudan etkilediğini gösterir?
- A) Madencilik
- B) Bankacılık
- C) Balıkçılık
- D) Turizm acenteciliği
- E) Otomotiv sanayisi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Balıkçılık
Su seviyesinin düşmesi balık habitatlarını daraltır ve balık ölümlerine yol açar; bu da balıkçılığı doğrudan etkiler. Madencilik ya da otomotiv sanayisi bu örnekte doğrudan söz konusu değildir.
Kolay
12Çevre kulübündeki Zeynep, bir haber sitesinde Iğdır'daki kış hava kirliliğiyle ilgili bir yazı okuyor. Yazıda kentin dört bir yanının dağlarla çevrili olduğu ve akşamları sıcaklık terselmesi oluştuğu belirtiliyor. Yazıda kirliliği artıran doğal etken olarak hangisi öne çıkmaktadır?
- A) Kente yakın bir denizin varlığı
- B) Yıl boyunca esen kuvvetli rüzgârlar
- C) Kentin yüksek bir plato üzerinde olması
- D) Yaz aylarında görülen sağanak yağışlar
- E) Çukur alanda oluşan sıcaklık terselmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Çukur alanda oluşan sıcaklık terselmesi
Dağlarla çevrili çukur alanlarda kışın sıcaklık terselmesi oluşur; soğuk ve kirli hava yere yakın kalır. Kuvvetli rüzgârlar kirliliği dağıtacağı için azaltıcı bir etkendir.
Kolay
13Bir öğrenci, mekânsal sorunları türlerine göre gruplandırırken “Bir kentte işsizlik nedeniyle gelir düzeyinin düşmesi” örneğini hangi grupta göstermelidir?
- A) Fiziksel sorunlar
- B) Çevresel sorunlar
- C) Ekonomik sorunlar
- D) Kültürel miras sorunları
- E) Jeolojik sorunlar
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ekonomik sorunlar
İşsizlik ve gelir kaybı, mekânsal sorunların ekonomik boyutunu gösterir. Fiziksel ya da çevresel sorunlar yer şekli, kirlilik gibi doğal ortamla ilgili problemlerdir.
Kolay
14Bursa Ovası'nda sanayi ve kentleşme baskısı karşısında 2017 yılında ova için hangi koruma kararı alınmıştır?
- A) Millî park ilan edilmesi
- B) Organize sanayi bölgesi ilan edilmesi
- C) Büyük Ova Koruma Alanı ilan edilmesi
- D) Serbest bölge ilan edilmesi
- E) Turizm merkezi ilan edilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Büyük Ova Koruma Alanı ilan edilmesi
Bursa Ovası 2017'de Büyük Ova Koruma Alanı ilan edilerek tarım dışı yapılaşma sınırlandırılmıştır. Organize sanayi bölgesi ise ovadaki sorunun nedenlerinden biridir, koruma kararı değildir.
Kolay
15Mekânsal sorunlar etkiledikleri alanın genişliğine göre farklı ölçeklerde ele alınır. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Bir mahallede çöplerin toplanmaması – küresel ölçek
- B) Okyanuslardaki plastik kirliliği – yerel ölçek
- C) Bir ovadaki kaçak yapılaşma – küresel ölçek
- D) Küresel iklim değişikliği – küresel ölçek
- E) Bir sokaktaki su baskını – bölgesel ölçek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Küresel iklim değişikliği – küresel ölçek
İklim değişikliği tüm dünyayı etkilediği için küresel ölçekli bir sorundur. Tek bir mahalle ya da sokakla sınırlı sorunlar yerel ölçektedir, küresel değildir.
Kolay
16Aralık 2024'te Kerç Boğazı'nda fırtına sırasında iki petrol gemisi kaza yapmış, denize büyük miktarda akaryakıt sızmıştır. Bu olay sonucunda kıyıda en doğrudan görülen etki aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kıyı ve deniz ekosistemindeki canlıların zarar görmesi
- B) Boğazın derinliğinin artması
- C) Bölgedeki yağış miktarının yükselmesi
- D) Kıyıdaki tarım arazilerinin genişlemesi
- E) Deniz suyunun tuzluluğunun sıfırlanması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kıyı ve deniz ekosistemindeki canlıların zarar görmesi
Sızan petrol, kıyı şeridindeki doğal yaşamı ve deniz canlılarını olumsuz etkilemiştir. Boğaz derinliği ya da yağış miktarı petrol sızıntısıyla değişmez.
Kolay
17Bir ilçede sağanak yağış birkaç saat içinde tek bir dere vadisini sular altında bırakıyor. Komşu illerde ise yağış eksikliği üç yıldır adım adım derinleşmiş, etkisi birkaç ilin ovalarına yayılmıştır. Bu karşılaştırma, kuraklığın mekânsal bir sorun olarak hangi özelliğini ortaya koyar?
- A) Yavaş gelişip geniş bir coğrafi alanı etkilemesi
- B) Ani başlayıp dar bir alanda kısa sürede bitmesi
- C) Yalnız kentlerdeki yapılaşmadan kaynaklanması
- D) Etkisinin tek bir dere yatağıyla sınırlı kalması
- E) Yalnız kıyı şeridindeki yerleşmelerde görülmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yavaş gelişip geniş bir coğrafi alanı etkilemesi
Kuraklık yavaş ilerleyen ve geniş coğrafi alanları etkileyen bir afettir; örnekte de üç yılda derinleşip birkaç ile yayılmıştır. Kısa sürede, dar alanda görülen olay sağanağın yol açtığı su baskınıdır. Kuraklık yalnız kentlere ya da kıyılara özgü değildir; hem doğal süreçlerden hem insan faaliyetlerinden kaynaklanır.
Kolay
18Bir öğrenci, kentindeki taşkın sorununu incelerken notlarını şu başlıklarda topluyor: mekânın konumsal özellikleri, sorunun çevresiyle doğal ve beşerî bağlantıları, sorunun çevreye etkisi, çözüm önerileri, sorunu inceleyen kurumlar. Notlarından biri şöyledir: "Kent, Karadeniz kıyısında, doğusu ve batısı dağlarla çevrili dar bir ovada yer alır." Bu not hangi başlığın altına yazılmalıdır?
- A) Sorunun çevreye etkisi
- B) Soruna yönelik çözüm önerileri
- C) Mekânın konumsal özellikleri
- D) Sorunu inceleyen kurumlar
- E) Sorunun beşerî bağlantıları
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Mekânın konumsal özellikleri
Not, kentin nerede bulunduğunu ve çevresinin nasıl olduğunu anlatır; bu bilgi mekânın konumsal özelliğidir (kitaptaki örnek: "dağlarla çevrili, çukur alan"). Notta sorunun yol açtığı bir etki, bir önlem, bir kurum ya da göç ve sanayi gibi beşerî bir baskı yer almaz.
Orta
19Bir coğrafyacı, dere yatağına kurulduğu için sel baskınına uğrayan bir mahalleyi inceliyor. Ardından ülkede dere yataklarına ve taşkın ovalarına yapılaşmış diğer yerleşmeleri haritalıyor ve bu haritayı afet yönetimi kurumuyla paylaşıyor. Coğrafyacının bu ikinci çalışmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Aynı riski taşıyan yerleri belirleyip önlem alınmasını sağlamak
- B) Sel baskınının yaşandığı günü kesin olarak belirlemek
- C) Dere yataklarındaki toprak türlerini sınıflandırmak
- D) Yerleşmelerin nüfus miktarlarını karşılaştırmak
- E) Mahalledeki hasarın maliyetini hesaplamak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Aynı riski taşıyan yerleri belirleyip önlem alınmasını sağlamak
Coğrafya, benzer koşullara sahip ve aynı sorunu yaşaması muhtemel yerlerin dağılışını belirleyerek sorunun başka yerlerde ortaya çıkmadan önlenmesine katkı verir. Hasar maliyetini hesaplamak ilk mahalleyle ilgili bir iştir; haritanın diğer yerleşmeleri kapsaması amacın önleme olduğunu gösterir.
Orta
20Bir kurum, bir ovadaki kaçak yapılaşmanın 2005'ten bugüne nasıl yayıldığını izlemek istiyor. Elinde ovanın 2005, 2012 ve 2020 yıllarına ait uydu görüntüleri, 1970'lerde basılmış bir fiziki harita ve ovaya yakın iki meteoroloji istasyonunun kayıtları bulunuyor. Bu amaca ulaşmak için en uygun yol aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ovadaki köylerde tek seferlik bir anket uygulamak
- B) 1970'lerde basılmış fiziki haritayı ayrıntılı incelemek
- C) Uydu görüntülerini CBS'de üst üste getirip karşılaştırmak
- D) Meteoroloji istasyonlarının sıcaklık kayıtlarını toplamak
- E) Ovanın bugünkü görüntüsünü tek başına incelemek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Uydu görüntülerini CBS'de üst üste getirip karşılaştırmak
Yapılaşmanın zaman içindeki yayılışı, farklı yıllara ait uydu görüntülerinin Coğrafi Bilgi Sistemlerinde çakıştırılıp karşılaştırılmasıyla izlenir. Bugünkü görüntü yapıların yerini gösterse de tek bir zamana ait olduğu için yayılmanın hangi yıllarda nasıl ilerlediğini ortaya koyamaz.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
