2. Ünite · Yeme ve İçme
Akşam Yemeğinde
- العَشاء (akşam yemeği)
- حَساء العَدَس (mercimek çorbası)
- سَلِمَتْ يَداكِ (ellerine sağlık)
- هَنيئًا (afiyet olsun)
- المُكَسَّرات (kuruyemişler)
- بِاسْم الله (Allah'ın adıyla)
- الخُضار (sebzeler)
- وَجْبَة (öğün)
Arapçada akşam yemeği ve yemek adabı nasıl anlatılır?
Arapçada akşam yemeği, aile içindeki hâl hatır sorma, pişirilen yemeği söyleme ve teşekkür etme kalıplarıyla anlatılır. Mustafa ve eşi Saliha'nın "Akşam yemeği" adlı diyaloğunda Mustafa yorgun, aynı zamanda çok aç olduğunu söyler. Saliha, Mustafa için mercimek çorbası ve tavuklu pilav pişirdiğini belirtir. Yemeği pişirene "سَلِمَتْ يَداكِ" (Ellerine sağlık) denir; buna "هَنيئًا لَكَ" (Afiyet olsun) diye karşılık verilir. Mustafa biraz kuruyemiş aldığını söyler; antep fıstığı, fındık, leblebi, ay çekirdeği, badem ve kabak çekirdeği kuruyemiş adlarındandır. Yemek adabına göre yemeğe her zaman besmeleyle başlanır, yemekten sonra da "Bizi yediren, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamdolsun." anlamındaki dua okunur. Marul, soğan, domates, patlıcan, bamya, pırasa, biber, lahana ve patates öğrenilen sebze adlarıdır. Günde kaç öğün yendiği gibi sorularla öğünler hakkında da konuşulur.
Akşam Yemeğinde: konu özeti
Bu derste aile içinde akşam yemeği konuşmalarını, yemek adabını ve kuruyemiş ile sebze adlarını öğreniyorsun. Mustafa ve eşi Saliha'nın "طَعامُ العَشاء" (Akşam yemeği) diyaloğu dersin merkezindedir.
- Hâl hatır: Mustafa "الحَمْدُ لِلّٰهِ لٰكِنْ أَنا تَعْبانُ، وفي نَفْسِ الوَقْتِ جَوْعانُ جِدًّا" (Elhamdülillah ama yorgunum, aynı zamanda çok açım) der.
- Yemek: Saliha "طَبَخْتُ لَكَ حَساءَ العَدَسِ والأُرْزَ بِالدَّجاج" (Sana mercimek çorbası ve tavuklu pilav pişirdim) der.
- Teşekkür kalıpları: "سَلِمَتْ يَداكِ" (Ellerine sağlık) ve cevabı "هَنيئًا لَكَ" (Afiyet olsun).
- Kuruyemiş: Mustafa "اِشْتَرَيْتُ بَعْضَ المُكَسَّرات" der: فُسْتُق (antep fıstığı), بُنْدُق (fındık), حُمُّص مُحَمَّص (leblebi), حَبّ عَبّاد الشَّمْس (ay çekirdeği), لَوْز (badem), حَبّ القَرَع (kabak çekirdeği); ayrıca جَوْز (ceviz), كَسْتَنَة (kestane), زَبيب (kuru üzüm), مِشْمِش مُجَفَّف (kuru kayısı), تين مُجَفَّف (kuru incir).
- Yemek adabı: "نَبْدَأ الأَكْل دائِمًا بِاسْم الله" (Yemeğe hep besmeleyle başlarız). Yemekten sonraki dua: «الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِن المُسْلِمين» dershanede çevirisi: "Bizi yediren, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamdolsun."
- Sebzeler: خَسّ (marul), بَصَل (soğan), طَماطِم (domates), باذِنْجان (patlıcan), بامْيا (bamya), كُرّاث (pırasa), فُلْفُل (biber), مَلْفوف (lahana), بَطاطا (patates).
- Öğün soruları: "كَمْ وَجْبَةً تَتَناوَلُ في اليَوْم؟" (Günde kaç öğün yersin?)
Unutma: "سَلِمَتْ يَداكِ" yemeği pişirene söylenir; ona verilen karşılık "هَنيئًا لَكَ"dir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Diyalogda Saliha'nın pişirdiği yemekleri ve Mustafa'nın aldığı kuruyemişleri iki ayrı liste yap.
- Yemeğe başlarken ve bitirirken söylenenleri yaz: "بِاسْمِ اللّٰه" ve «الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا…».
- "سَلِمَتْ يَداكِ" ile "هَنيئًا لَكَ" kalıplarını karşılıklı bir arkadaşınla tekrar et. Sonra kitaptaki sebze resimlerine bakarak her birinin adını söyle.
Günlük hayattan: Akşam yemeğinden sonra yemeği hazırlayana "سَلِمَتْ يَداكِ" de; sofradaki sebzelerin Arapçasını söylemeye çalış. Ardından sofrada gördüğün kuruyemiş ve sebzeleri iki ayrı grupta Arapça say.
Sık yapılan hata: "المُكَسَّرات" ile "الخُضار"ı karıştırmak. Fıstık ve fındık kuruyemiştir ("مُكَسَّرات"), domates ve soğan ise sebzedir ("خُضار"). Kitaptaki listede "زَبيب" ve "مِشْمِش مُجَفَّف" de kurutulmuş meyve olarak kuruyemişlerle birlikte verilir, sebzelerle değil.
Derinleş
Kitaptaki yemek duasıyla («الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِن المُسْلِمين») başlayıp biten, akşam yemeğini anlatan beş cümlelik kısa bir Arapça metin yaz. Metninde "سَلِمَتْ يَداكِ" ve "هَنيئًا لَكَ" kalıplarını da kullan. Düşün: Yemeğe besmeleyle başlayıp hamdle bitirmek, nimete bakışımızı nasıl şekillendirir?