3. Ünite · Tesbihat ve Dualar
Dua Örnekleri
- dua
- kavlî dua
- fiilî dua
- hatim
- mukabele
- tövbe
- istiğfar
- nazar
Dua nedir ve dua ederken nelere dikkat edilir?
Dua, insanın bütün benliğiyle Allah’a yönelip maddi ve manevi isteklerini O’na arz etmesidir. Sözlükte çağırmak, istemek ve yardım talep etmek anlamına gelen dua, ibadetin özü olarak nitelendirilir. Mübarek gün ve geceler, arife günü, cuma günü, ezan ile kamet arası, seher vakti ve farz namazların arkası duanın makbul olduğu vakitlerdir. Duaya euzübesmele, hamt ve salavatla başlanır; imkân varsa kıbleye yönelinir, kabul edileceğine inanarak sabırla dua edilir ve tövbeye yer verilir. Ezandan sonra ezan duası okunur, yemekten sonra Allah’a hamdedilir, iftara dua ile başlanır; hatmin ardından dua etmek sünnettir. Nazara karşı Felak ve Nâs sureleri okunur; nazar boncuğu ve kurşun dökme gibi uygulamalar İslam’da meşru görülmemiştir. Kavlî dua sözle istemektir; fiilî dua ise istenen şey için gereken çabayı göstermektir ve sözle yapılan dua çabayla desteklenmelidir.
Dua Örnekleri: konu özeti
Bu konu, duanın anlamını, kabul olunduğu zamanları ve adabını; ezan, yemek, iftar, hatim, tövbe istiğfar ve şifa dualarını örnekleriyle anlatır.
- Tanım: Dua; çağırmak, istemek, yardım talep etmek demektir. Terim olarak insanın bütün benliğiyle Allah’a (cc) yönelip maddi ve manevi isteklerini O’na arz etmesidir; ibadetin özü olarak nitelendirilir. "Duanız olmasa Rabbim size ne diye değer versin!.."
- Makbul vakitler: Mübarek gün ve geceler, arife günü, cuma günü, ezan ile kamet arası, seher vakti, gece yarısından sonra ve farz namazların arkası.
- Adap: Euzübesmele, hamt ve salavatla başlamak, imkân varsa kıbleye yönelmek, kabul edileceğine inanarak sabırla dua etmek, tövbeye yer vermek. Kavlî dua (sözle) fiilî duayla (çaba göstermek, sünnetullaha uymak) desteklenmelidir.
- Ezan ve yemek duası: Ezanı dinleyen sözleri tekrar eder; ezandan sonra Hz. Peygamber’in tavsiye ettiği ezan duası okunur. Yemekten sonra Allah’a (cc) hamdedilir ve yemeği ikram edene dua edilir; iftara da dua ile başlanır.
- Hatim duası: Kur’an’ın tamamını okumaya hatim, ramazanda camide karşılıklı okuma geleneğine mukabele denir. Hatmin ardından Fatiha ve Bakara suresinin ilk beş ayeti okunup dua etmek sünnettir.
- Tövbe istiğfar: Tövbe günahtan pişman olup vazgeçmek, istiğfar Allah’tan (cc) bağışlanma dilemektir. Kul hakkı varsa hak sahibiyle helalleşmek gerekir.
- Şifa ve nazar: Tedavi olmak dinî bir görevdir: "Allah’ın kulları! Tedavi olun." Nazara karşı Felak ve Nâs sureleri (muavvizeteyn) okunur; nazar boncuğu, at nalı, kurşun dökme gibi uygulamalar İslam’da meşru görülmemiştir.
Unutma: Kavlî dua sözle istemektir; fiilî dua ise istenen şey için gereken çabayı göstermektir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Duanın tanımını ve neden "ibadetin özü" sayıldığını hatırla; kitaptaki bilgi grafiğine göre dua Allah (cc) ile iletişim, şükür ve teslimiyettir.
- Dua adabının adımlarını sırala: euzübesmele, hamt, salavat, kıbleye yönelmek, içtenlik, kabule inanmak, tövbe.
- Dua örneklerini ne zaman okunduklarıyla eşleştir: ezan duası, yemek duası, iftar duası, hatim duası, tövbe istiğfar duası, şifa duası.
Günlük hayattan: Sınavda başarılı olmak için hem dua edip hem de düzenli çalışmak kavlî ve fiilî duayı birleştirmektir. Hasta olduğunda doktora gidip ilacını kullanmak da dua etmenin yanında yapılması gereken bir görevdir.
Sık yapılan hata: Duanın hemen kabul edilmemesi reddedildiği anlamına gelmez; Allah (cc) isteği hemen, bir süre sonra ya da ahirette verebilir. "Dua ettim de kabul edilmedi." deyip duayı bırakmak acele etmektir.
Derinleş
Kitapta Kur’an’dan verilen dua örneklerinden (İbrahim 40-41, Neml 19, Taha 25-28, Bakara 201) ikisini seç. Bu duaların kim için ve ne istediğini karşılaştıran bir tablo hazırla. Ardından kendi sözlerinle kısa bir dua yaz. Düşün: Peygamberlerin dualarında ortak olan tutum nedir?
Bu konuda neler var?
- Dua Adabı
- Ezan Duası
- Yemek ve İftar Duası
- Hatim Duası
- Tövbe İstiğfar Duası
- Şifa Duası
