3. Ünite · Yahudilik ve Hristiyanlık
Hristiyanlığın Ritüelleri, Sembolleri ve Kutsal Mekânları
- kilise
- Evanjelik
- Noel
- Paskalya
- sakrament
- vaftiz
- evharist
- haç
Hristiyanlıkta ayinler, sakramentler ve semboller nelerdir?
Hristiyanlıkta ritüeller; günlük ve haftalık ayinlerden, bayramlardan ve sakrament adı verilen yedi kutsal törenden oluşur. Kilise sözcüğü Yunanca “ekklesia”dan gelir; büyük kiliselere katedral, küçük ve sade olanlara şapel denir. Haftalık ayin pazar günü yapılır; bu seçim, Hristiyan inancına göre Hz. İsa’nın pazar günü dirilmesine dayanır. Noel, Hz. İsa’nın doğumu anısına 25 Aralık ya da 6 Ocak’ta kutlanır; Paskalya dirilişi, Pentekost ise Kutsal Ruh’un havarilere inişini anar. Sakramentler vaftiz, evharist, konfirmasyon, günah itirafı, evlilik, rahip takdisi ve hasta yağlamadır; Protestanlar yalnız ilk ikisini kabul eder. Haç çarmıhı, güvercin Kutsal Ruh’u, balık ve kuzu İsa’yı simgeler. Beytüllahim, Ürdün Nehri, Kudüs’teki Kıyamet Kilisesi ve Selçuk’taki Meryem Ana Kilisesi kutsal mekânlardandır. Noel dinî bir gündür; yılbaşı ise miladi takvimin başlangıcı olarak kutlanan seküler bir etkinliktir.
Hristiyanlığın Ritüelleri, Sembolleri ve Kutsal Mekânları: konu özeti
Bu konuda Evanjelik kiliseyi, Hristiyanlıkta mezhep kavramını, Hristiyanların ayinlerini, yedi sakramenti, sembollerini ve kutsal mekânlarını öğreniyorsun.
- Evanjelik kilise: “Müjde” anlamındaki evangelion’dan gelir; birçok Protestan grubu kapsar. Kutsal Kitap lafzi okunur, Mesih’in gelişi ve öncesindeki felaketler yakından takip edilir, misyonerliğe çok önem verilir.
- Mezhep: Kitaba göre Hristiyanlıkta mezhepler bir nevi “farklı din” hüviyetindedir; bir kiliseye mensup olan, başka kilisede ayin yapmaz.
- Kilise: Yunanca “ekklesia”dan gelir; büyüklerine katedral, küçük ve sadelerine şapel denir.
- Ayinler: Günde iki ayin, pazar günü haftalık ayin yapılır. Pazar seçimi, Hristiyan inancına göre Hz. İsa’nın pazar günü dirilmesine dayanır.
- Bayramlar: Noel Hz. İsa’nın doğumu anısına 25 Aralık ya da 6 Ocak’ta kutlanır. Lent Paskalya öncesi kırk günlük perhizdir. Paskalya dirilişi, Pentekost Kutsal Ruh’un havarilere inişini anar.
- Sakramentler: Vaftiz, evharist, konfirmasyon, günah itirafı, evlilik, rahip takdisi ve son/hasta yağlamadır; Protestanlar yalnız ilk ikisini kabul eder.
- Semboller ve mekânlar: Haç çarmıhı, güvercin Kutsal Ruh’u, balık (Ichthys) ve kuzu İsa’yı simgeler. Beytüllahim, Ürdün Nehri, Kudüs’teki Kıyamet Kilisesi, Selçuk’taki Meryem Ana Kilisesi ve Tarsus’taki Aziz Pavlus Kuyusu kutsal mekânlardır.
Unutma: Noel dinî bir gündür; yılbaşı ise miladi takvimin başlangıcı olarak kutlanan seküler bir etkinliktir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Hristiyan ayinlerini günlük, haftalık (pazar) ve yıllık (Noel, Lent, Paskalya, Pentekost) olarak üç gruba ayır.
- Yedi sakramenti say ve Protestanların kabul ettiği iki sakramenti (vaftiz, evharist) işaretle.
- Haç, güvercin, balık ve kuzu sembollerini anlamlarıyla eşleştir.
Günlük hayattan: Aralık sonunda vitrinlerde görülen Noel Baba’nın, kitaba göre Antalya’nın Demre ilçesinde doğduğu kabul edilen Aziz Nikolas olduğu belirtilir.
Sık yapılan hata: Noel ile yılbaşı aynı kutlamadır değil, kitaba göre Noel Hz. İsa’nın doğumu anısına kutlanan dinî bir gün, yılbaşı ise seküler bir etkinliktir.
İpucu: Kutsal mekânları haritada işaretle; Selçuk’taki Meryem Ana Kilisesi ve Tarsus’taki Aziz Pavlus Kuyusu’nun Türkiye’de olduğunu unutma. Bayramları da takvim sırasıyla yaz: Lent, Paskalya, Pentekost.
Derinleş
Kitaptaki tartışma sorusunu ele al: İslam’daki “kişi ile Allah arasına kimsenin girmemesi” ilkesi ile Hristiyanlıktaki günah itirafı sakramentini ve ruhban sınıfının konumunu karşılaştıran kısa bir yazı yaz. Yazını sınıfta arkadaşlarınla tartış. Sence aracısız ilişki anlayışı, bireyin dinî sorumluluğunu nasıl etkiler?
Bu konuda neler var?
- Ünitemizi Değerlendirelim