3. Ünite · Yahudilik ve Hristiyanlık
Yahudiliğin Tarihçesi
- İbrani
- İsrailoğulları
- Musevi
- Hz. Musa
- Sina Dağı
- Babil sürgünü
- Süleyman Mabedi
Yahudiliğin tarihi hangi dönemlerden oluşur?
Yahudiliğin tarihi; Atalar Dönemi, Hz. Musa Dönemi, Hâkimler ve Krallar Dönemi, bölünme ve Babil sürgünü ile İkinci Mabed Dönemi olarak incelenir. Yahudiler kendilerini etnik olarak Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakub’a, dinî olarak ise MÖ 13. yüzyılda Hz. Musa’ya gelen vahye dayandırır. İsrail Hz. Yakub’un lakabıdır; Yahudi adı Babil sürgününden sonra ortaya çıkmıştır, Musevi ise Hz. Musa’nın şeriatına bağlı kişiyi ifade eder. Atalar Dönemi’nde Hz. İbrahim Kenan’a göç eder, Hz. Yusuf döneminde İsrailoğulları Mısır’a yerleşir. Hz. Musa Dönemi’nde İsrailoğulları Mısır’dan çıkar, Sina Dağı’nda ahit yapılır ve Tevrat verilir. Saul, Davut ve Süleyman dönemlerinde krallık güçlenir; Süleyman Kudüs’te Mabed’i inşa eder. Kuzey İsrail Krallığı MÖ 722’de Asurlularca, Güney Yahuda Krallığı MÖ 587’de Babil Kralı Buhtunnasr tarafından yıkılır. Pers Kralı Koreş MÖ 538’de dönüşe izin verir ve mabed yeniden inşa edilir.
Yahudiliğin Tarihçesi: konu özeti
Bu konuda Yahudilerin hangi adlarla anıldığını ve Hz. İbrahim’den İkinci Mabed Dönemi’ne kadar Yahudi tarihinin dönemlerini öğreniyorsun. Yahudiler kendilerini etnik olarak Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakub’a, dinî olarak ise MÖ 13. yüzyılda Hz. Musa’ya gelen vahye dayandırır.
- Kavram: İbrani kurucu ataları, İsrail Hz. Yakub’un lakabını, Yahudi Babil sürgünü sonrası “Yahudalı” anlamını, Musevi ise Hz. Musa’nın şeriatına bağlı kişiyi ifade eder. Türkiye’deki Yahudiler kendilerini Musevi olarak tanımlar.
- Kur’an’da: Yahudiler için “Benî İsrail”, “hûd”, “hâdû” ve “Yehûd” kelimeleri kullanılır; Benî İsrail kırk bir yerde geçer.
- Atalar Dönemi (MÖ 1800-1300): Hz. İbrahim Kenan’a göç eder; Hz. Yusuf döneminde İsrailoğulları Mısır’a yerleşir.
- Hz. Musa Dönemi (MÖ 1300-1200): İsrailoğulları Mısır’dan çıkar, Sina Dağı’nda ahit yapılır ve Tevrat verilir. Buzağıya tapma ve isyan yüzünden kırk yıl çölde kalırlar.
- Hâkimler ve Krallar: Yeşu’dan sonra hâkimler dönemi yaşanır. Saul, Davut ve Süleyman dönemlerinde krallık güçlenir; Süleyman Kudüs’te Mabed’i inşa eder.
- Bölünme ve sürgün: Kuzey İsrail Krallığı MÖ 722’de Asurlularca, Güney Yahuda Krallığı MÖ 587’de Babil Kralı Buhtunnasr tarafından yıkılır; Babil sürgünü başlar.
- İkinci Mabed: Pers Kralı Koreş MÖ 538’de dönüşe izin verir ve mabed yeniden inşa edilir.
Unutma: İsrail Hz. Yakub’un lakabıdır; Yahudi adı ise Babil sürgününden sonra ortaya çıkmıştır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- İbrani, İsrail, Yahudi ve Musevi adlarının her birinin neyi ifade ettiğini birer cümleyle yaz.
- Atalar, Hz. Musa, Hâkimler, Krallar, bölünme ve İkinci Mabed dönemlerini tarihleriyle bir zaman çizelgesine yerleştir.
- Kuzey İsrail ve Güney Yahuda krallıklarını başkent, inanç ve yıkılış bakımından karşılaştır.
Günlük hayattan: Türkiye’deki Yahudi cemaatinin resmî adının “Türkiye Musevileri Hahambaşılığı” olması, kitapta anlatılan Musevi teriminin bugün de kullanıldığını gösterir.
Sık yapılan hata: Yahudi adı Hz. Musa döneminde ortaya çıkmıştır değil, kitaba göre Babil sürgününden sonra Yahuda’dan sürgün edilenler için kullanılmaya başlanmıştır.
İpucu: Dönemleri sırayla ezberlemek için baş harflerini kullan: Atalar, Musa, Hâkimler, Krallar, bölünme, sürgün ve İkinci Mabed. Her dönemin yanına bir anahtar kişi yaz.
Derinleş
Kur’an-ı Kerim’de Hz. İbrahim’in Yahudi ve Hristiyan olmadığı, “Hanif bir Müslüman” olduğu bildirilir (Al-i İmran suresi, 67. ayet). Bu ayetin neden böyle bir vurgu yaptığını kitaptaki Yahudi tarihi bilgileriyle ilişkilendirerek kısa bir paragraf yaz. Sence bu vurgu, Hz. İbrahim’i hangi dinlerin ortak atası yapar?
Bu konuda neler var?
- 1. Yahudilik