2. Ünite · Kur'an Kıssaları
Nübüvvet ve Risalet
- النُّبُوَّةُ (nübüvvet)
- الرِّسَالَةُ (risalet)
- الْوَحْيُ (vahiy)
- أُولُو الْعَزْمِ (ülü'l-azm)
- الْفِعْلُ الْمُجَرَّدُ (mücerred fiil)
- الْفِعْلُ الْمَزِيدُ (mezid fiil)
- الثُّلَاثِيُّ (üç harfli fiil)
Nübüvvet ile risalet arasındaki fark nedir?
Nübüvvet, Allah’ın kullarından birini seçip uyması gereken şeriatı açıklamak için ona vahiy indirmesidir; risalet ise bu şeriatı insanlara tebliğ etme görevidir. Allah peygambere şeriatı insanlara tebliğ etmesini emrederse o peygamber resul olur. Risalet, Allah’ın dilediğine verdiği büyük bir lütuftur ve çabayla kazanılmaz; Allah, peygamberliğini kime vereceğini daha iyi bilir. Kur’an’da yirmi beş peygamberin adı geçer. Ülü’l-azm peygamberler Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed’dir; en faziletlileri Hz. Muhammed’dir. Mesleki Arapça dersinde nübüvvet ve risalet Arapça bir metinle işlenir, dil bilgisinde ise fiiller mücerred ve mezid olarak ayrılır. Mücerred fiil, bütün harfleri asli olan fiildir; كَتَبَ ve وَهَبَ mücerreddir. Mezid fiil ise asli harflerine ek harf getirilen fiildir; أَكْرَمَ mezid fiildir. Her resul nebidir, ancak tebliğ emri almayan nebi resul değildir.
Nübüvvet ve Risalet: konu özeti
Bu derste nübüvvet (النُّبُوَّةُ) ile risaleti (الرِّسَالَةُ) ayıran bir metin okuyor, Kur'an'da adı geçen peygamberleri ve ülü'l-azmi öğreniyorsun. Dil bilgisinde fiili mücerred ve mezid diye ayırıyorsun.
- Tanım: Nübüvvet, Allah'ın kullarından birini seçip uyması gereken şeriatı açıklamak için ona vahiy indirmesidir; Allah bu peygambere şeriatı insanlara tebliğ etmesini emrederse o resul olur.
- Kavram: Risalet, Allah'ın dilediğine verdiği büyük bir lütuftur; çabayla kazanılmaz. «اللهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ» dershanede çevirisi: "Allah, peygamberliğini kime vereceğini daha iyi bilir." (En'âm 6/124)
- Bilgi: Kur'an'da yirmi beş peygamberin adı geçer; ülü'l-azm olanlar Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed'dir (s.a.s.); en faziletlileri Hz. Muhammed'dir (s.a.s.).
- Dil bilgisi: Mücerred fiil (الْمُجَرَّدُ), bütün harfleri asli olan fiildir: كَتَبَ، قَامَ، كَسَبَ، وَهَبَ، سَعَى.
- Dil bilgisi: Mezid fiil (الْمَزِيدُ), asli harflerine ek harf getirilen fiildir: اسْتَقَامَ، كَاتَبَ، اكْتَسَبَ، أَكْرَمَ، أَعْطَى; örnek cümle: الرِّسالَةُ فَضْلٌ عَظِيمٌ وَهَبَهُ اللهُ لِمَنِ اسْتَقامَ مِنْ عِبادِهِ، وَلَيْسَتِ اكْتِسابًا اكْتَسَبَهُ (Risalet, Allah'ın kullarından dosdoğru olana bağışladığı büyük bir lütuftur, kişinin kazandığı bir şey değildir).
- Dil bilgisi: Fiil harf sayısına göre üçlü (الثُّلَاثِيُّ): شَرَعَ، خَتَمَ، كَفَرَ ve üçten fazla harfli olur: أَنْذَرَ، وَصَّى، سَاعَدَ.
- Çekim: أَخَذَ - يَأْخُذُ - خُذْ; حَفِظَ - يَحْفَظُ - احْفَظْ.
Unutma: Her resul nebidir ama tebliğ emri almayan nebi resul değildir; risalet çalışarak kazanılmaz, Allah'ın seçimidir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Nübüvveti tanımla: Allah'ın seçtiği kuluna vahiy indirmesi.
- Risaleti ayır: Bu şeriatı insanlara tebliğ etme görevinin verilmesi.
- Bir fiilin harflerini say ve sözlükteki kökle karşılaştır; ek harf varsa mezid, yoksa mücerreddir. Sonra kitaptaki örneklerle tek tek karşılaştırarak kontrol et.
Günlük hayattan: كَسَبَ (kazandı) ile اكْتَسَبَ (edindi, kazandı) aynı kökten gelir; ikincisine ا ve ت eklenmiştir, bu yüzden mezittir. Benzer biçimde كَتَبَ (yazdı) mücerred, كَاتَبَ (yazıştı) ise araya elif girdiği için mezid bir fiildir.
Sık yapılan hata: Nübüvvetin çok ibadetle kazanılabileceğini düşünmek değil, kitabın belirttiği gibi Allah'ın dilediğine verdiği bir lütuf olduğunu bilmek gerekir. Ayrıca fiilin harflerini sayarken şeddeli harfi iki harf saymayı unutma: وَصَّى dört harflidir.
Derinleş
Kitaptaki En'âm suresi 124. ayeti ve Kur'an'da adı geçen peygamberlerle ilgili bilgiyi oku. Ülü'l-azm peygamberlerin adlarını Arapça yaz ve her biri hakkında bildiğin bir bilgiyi Türkçe ekle. Sonra metindeki fiilleri mücerred ve mezid diye ayır. Düşün: Peygamberliğin kazanılamaması neden önemlidir?