1. Ünite · Kendimi, Kâinatı ve Allah’ı Tanıyorum
İnsan ve Kâinatın Yaratılışı
- ahsenitakvim
- eşrefimahlukat
- fıtrat
- halife
- kâinat
- âlem
- esfelisafilin
İnsan ve kâinat nasıl ve hangi amaçla yaratılmıştır?
İnsan, Allah (cc) tarafından ahsenitakvim üzere, yani hem fiziksel hem ruhsal açıdan en güzel biçimde yaratılmış; akıl, ruh, irade ve şuur gibi manevi özelliklerle donatılmıştır. Varlık âlemine gönderilen ilk insan Hz. Âdem’dir; yeryüzünde halife olarak görevlendirilmiş, kendisine bütün varlıkların isimleri öğretilmiştir. İnsan eşrefimahlukattır, yani yaratılmışların en şereflisidir; İsra suresinin 70. ayetinde insanın yaratılanların çoğundan üstün kılındığı bildirilir. Fıtrat, insanın doğuştan sahip olduğu bütün özelliklerdir ve Allah (cc) insanı temiz bir fıtrat üzere yaratmıştır. Kâinat ise Allah’ın (cc) dışındaki bütün varlıklardır; O’nun koyduğu yasalarla düzenli işleyen bir sistemler bütünüdür ve O’nun varlığına, birliğine şahitlik eder. Mülk suresinin 2. ayetine göre Allah (cc) hayatı ve ölümü, insanlardan hangisinin davranışça daha iyi olduğunu denemek için yaratmıştır. Sorumluluklarını yerine getirmeyen insan esfelisafiline, yani aşağıların en aşağısına düşebilir.
İnsan ve Kâinatın Yaratılışı: konu özeti
Bu konu, insanın ve kâinatın nasıl ve hangi özelliklerle yaratıldığını, yaratılışın amacını anlatır. Kendini tanıdıkça değerini ve sorumluluğunu daha iyi kavrarsın.
- Ahsenitakvim: İnsana Allah (cc) tarafından verilen en mükemmel biçimdir; insan hem fiziksel hem ruhsal açıdan en güzel şekilde yaratılmış, akıl, ruh, irade ve şuur gibi manevi özelliklerle donatılmıştır.
- Hz. Âdem: Varlık âlemine gönderilen ilk insandır; yeryüzünde halife olarak görevlendirilmiş, kendisine bütün varlıkların isimleri öğretilmiş, melekler ona secde etmiştir.
- Eşrefimahlukat: Yaratılmışların en şereflisi demektir; İsra suresinin 70. ayetinde insanın yaratılanların çoğundan üstün kılındığı bildirilir. İnsan, bu üstün özellikleri Allah’ın (cc) rızası doğrultusunda kullanmakla yükümlüdür.
- Fıtrat: İnsanın doğuştan sahip olduğu bütün özelliklerdir; Allah (cc) insanı temiz bir fıtrat üzere yaratmıştır ve İslam, yaratılış özelliklerine uygun bir dindir. Aile ve çevrenin etkisiyle insan fıtratından sapabilir.
- Kâinat (âlem): Allah’ın (cc) dışındaki bütün varlıklardır; Allah’ın (cc) koyduğu yasalarla düzenli işleyen bir sistemler bütünüdür ve O’nun varlığına, birliğine şahitlik eder.
- Yaratılış gayesi: Mülk suresinin 2. ayetine göre Allah (cc) hayatı ve ölümü, insanlardan hanginin davranışça daha iyi olduğunu denemek için yaratmıştır; insan Allah’ı (cc) tanımalı ve O’na kulluk etmelidir.
- Sorumluluk: Sorumluluklarını yerine getirmeyen insan esfelisafiline, yani aşağıların en aşağısına düşebilir.
Unutma: Ahsenitakvim insanın en güzel biçimde yaratılmasını, eşrefimahlukat ise yaratılmışların en şereflisi olmasını anlatır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- İnsanın hem bedenen hem ruhen en güzel biçimde yaratıldığını (ahsenitakvim) ve akıl, ruh, irade, şuur gibi manevi özelliklerle donatıldığını hatırla.
- Bu üstün özelliklerin insanı yaratılmışların en şereflisi (eşrefimahlukat) yaptığını, ama aynı zamanda ona sorumluluk yüklediğini kavra.
- Kâinatın Allah’ın (cc) koyduğu düzenle işlediğini ve insanın Allah’ı (cc) tanıyıp O’na kulluk ederek yaratılış amacını gerçekleştirdiğini bağla.
Günlük hayattan: Gece gökyüzüne bakıp yıldızların çarpışmadan süren düzenini düşündüğünde Ankebut suresinin 44. ayetinde istenen "ibret nazarı" ile bakmış olursun. Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı da Dünya’yı uzaydan görünce nimetlere şükretme ihtiyacını dile getirmiştir.
Sık yapılan hata: Fıtrat, insanın sonradan edindiği alışkanlıklar değil, doğuştan sahip olduğu bütün özelliklerdir; insan aile ve çevre etkisiyle bu temiz fıtrattan sapabilir.
Derinleş
Kitaptaki Rum suresinin 30. ayetini ve "Her doğan fıtrat üzere doğar" anlamındaki hadisi birlikte oku. Fıtrat kavramını bu iki metne dayanarak üç cümleyle açıkla ve iki metnin ortak mesajını bir cümleyle yaz. Ardından düşün: İnsan temiz bir fıtratla doğuyorsa aile ve çevrenin ona karşı sorumluluğu ne olmalıdır?
Bu konuda neler var?
- Kendimi, Kâinatı ve Ünite
- Allah’ı Tanıyorum
- İnsan ve Kâinatın Yaratılışı 1.2. Allah, İnsan ve Kâinat İlişkisi