4. Tema · İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye
Artma ve Azalma
- artma
- azalma
- ekleme
- eksilme
- çoğalma
- karşılaştırma
Artma ve azalma nedir, nesne sayısı ne zaman artar?
Artma, bir gruptaki nesne sayısının çoğalması; azalma ise nesne sayısının eksilmesidir. Bir gruba yeni nesneler eklenince sayı artar: göle 2 ördek daha girerse göldeki ördek sayısı artar, manava 1 kasa daha erik gelirse eriklerin sayısı artar. Gruptan nesne ayrılınca ya da eksilince sayı azalır: ağaçtan kuş uçarsa ağaçtaki kuş sayısı, tabaktaki muzların bir kısmı yenirse muz sayısı azalır. Aynı olay bir kişi için artma, öbürü için azalma olabilir. Örneğin 3 inciri olan Melike'ye babası tabağından 1 incir daha verir; Melike'nin incirleri artar, babasının incirleri azalır. Emre de ödül olarak aldığı 7 boya kaleminden 3 tanesini Ayşe'ye verince Emre'nin kalemleri azalır. Artma ve azalmayı fark etmek, toplama ve çıkarma işlemlerinin anlamını kavramanın ilk adımıdır; burada amaç işlem yapmak değil, sayının arttığına mı azaldığına mı karar vermektir.
Artma ve Azalma: konu anlatımı
Çocuğunuz bu konuda bir gruptaki nesne sayısının ne zaman arttığını, ne zaman azaldığını fark etmeyi öğreniyor. Bu fark, toplama ve çıkarma işlemlerinin anlamını kavramanın ilk adımıdır.
- Bir gruba yeni nesneler eklenince sayı artar: göle 2 ördek daha girerse ördek sayısı artar.
- Gruptan nesne ayrılınca ya da eksilince sayı azalır: ağaçtan kuş uçarsa, tabaktaki muzlar yenirse sayı azalır.
- Artma için "çoğalma", azalma için "eksilme" sözcükleri de kullanılır.
- Kitaptaki örnekte Melike’ye babası bir incir verir: Melike’nin incirleri artar, babasınınkiler azalır. Aynı olay bir kişi için artma, öbürü için azalma olabilir.
- Emre’nin ödül olarak aldığı 7 kalemden 3’ünü Ayşe’ye vermesi gibi günlük durumlarda artma mı azalma mı olduğuna karar verilir.
Unutma: Bu aşamada amaç işlem yapmak değil, durumu anlamaktır. Çocuğunuzdan sonucu hesaplamasını beklemeden önce "Arttı mı, azaldı mı?" diye sormanız yeterlidir.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Sofrada tabağa meyve eklerken ya da yerken "Şimdi arttı mı, azaldı mı?" diye sorun ve nedenini söyletin.
- Kumbaraya para attığınızda ve kumbaradan para çıkardığınızda "arttı" ve "azaldı" sözcüklerini kullanarak konuşun.
- Kardeşiyle oyuncak paylaşırken "Senin oyuncakların azaldı, onunkiler arttı" gibi cümleleri birlikte kurun.
- Bir kutuya birer birer düğme ekleyip çıkararak çocuğunuzun her seferinde "arttı" ya da "azaldı" demesini isteyin.
Bir adım ileri
Bir olay anlatın ve çocuğunuz aynı olayın kimin için artma, kimin için azalma olduğunu bulsun: "Ali, Ece’ye 2 bilye verdi."
Sorular ve konu testi
Bu konunun soru bankasında 20 soru var. Cevaplı ve açıklamalı sorular, her açılışta değişen konu testleri ve yapay zekâ ile adım adım anlatım Öğrenci ve Aile planında ve bu sınıfın Sınıf paketinde. Konu anlatımları herkese açıktır.