5. Tema · Doğa ve Çevre
Doğadan Yararlanarak Yön Bulma
- yön
- ana yönler
- yön oku
- Güneş
- Kutup Yıldızı
- gölge
Doğadan yararlanarak yön nasıl bulunur?
Doğada yön; Güneş’in konumuna, Kutup Yıldızı’na, karınca yuvalarına ve yosunlara bakılarak bulunur. Yön, belli bir noktaya göre bulunulan yerdir ve dört ana yön vardır: doğu, batı, kuzey ve güney. Sağ kol Güneş’in doğduğu yere uzatıldığında sağ kol doğuyu, sol kol batıyı, yüz kuzeyi, sırt ise güneyi gösterir. Kutup Yıldızı, gökyüzünün bulutsuz olduğu gecelerde parlaklığıyla dikkat çeker ve kuzey yönünü gösterir. Karıncalar yuvalarının ağzını güneye doğru yapar, yuvadan çıkardıkları toprağı kuzeye yığar. Ağaçların ve taşların yosunlu kısımları da kuzeyi gösterir. Toprağa dikilen bir çubuğun gölgesinin ucu 15-20 dakika arayla iki kez işaretlenirse iki işaret arasındaki çizgi doğu-batı yönünü verir. Ana yönleri gösteren yön oku, eşyaların hangi yönde olduğunu belirlemeye yardım eder. Güneş tam olarak doğudan doğup batıdan batmaz, mevsime göre biraz kayar; bu yüzden birden fazla ipucu birlikte kullanılır.
Doğadan Yararlanarak Yön Bulma: konu anlatımı
Bu konuda çocuğunuz ana yönleri ve doğadaki ipuçlarından yararlanarak yön bulmayı öğreniyor.
- Belli bir noktaya göre bulunduğumuz yere yön denir. Dört ana yön vardır: doğu, batı, kuzey ve güney.
- Yön oku ana yönleri gösterir ve sınıftaki eşyaların hangi yönde olduğunu bulmaya yardım eder.
- Güneş: Sağ kolumuzu Güneş’in doğduğu yere uzatınca sağ kol doğuyu, sol kol batıyı, yüzümüz kuzeyi, sırtımız güneyi gösterir.
- Kutup Yıldızı bulutsuz gecelerde kuzey yönünü gösterir.
- Karıncalar yuvalarının ağzını güneye yapar, çıkardıkları toprağı kuzeye yığar; yosunlar ağaç ve taşların kuzey tarafında olur.
- Okul bahçesine dikilen bir çubuğun gölgesi 15–20 dakika arayla işaretlenerek yön bulunur.
Unutma: Güneş tam olarak doğudan doğup batıdan batmaz, mevsime göre biraz kayar; bu yüzden yön bulurken birden fazla ipucunu birlikte kullanmak daha doğrudur.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Sabah ve akşam pencereden Güneş’in hangi taraftan doğduğunu ve battığını birlikte gözlemleyin; evinizde doğu ve batı tarafını işaretleyin.
- Bahçede ya da balkonda bir kalem dikip gölgesinin ucunu 15 dakika arayla işaretleyin; gölgenin nasıl yer değiştirdiğini konuşun.
- Evde bir "yön avı" oyunu oynayın: odanın kuzeyini belirleyin, çocuğunuz "Kuzeyde ne var, güneyde ne var?" sorularını cevaplasın.
- Parkta ağaç gövdelerindeki yosunlara birlikte bakın.
Bir adım ileri
Çocuğunuz, evinin ya da okulunun çevresini yön oku kullanarak basit bir kroki hâlinde çizebilir.
Sorular ve konu testi
Bu konunun soru bankasında 20 soru var. Cevaplı ve açıklamalı sorular, her açılışta değişen konu testleri ve yapay zekâ ile adım adım anlatım Öğrenci ve Aile planında ve bu sınıfın Sınıf paketinde. Konu anlatımları herkese açıktır.