3. Tema · İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye
Toplama ve Çıkarma İşlemlerinin İlişkisi
- ters işlem
- toplama
- çıkarma
- verilmeyen sayı
- toplanan
- eksilen
- çıkan
Toplama ile çıkarma işlemi arasında nasıl bir ilişki vardır?
Toplama ve çıkarma işlemleri birbirinin tersidir; toplamayla eklenen sayı çıkarmayla geri alınır. Uygar'ın oyuncak arabası örneğinde 70 + 15 = 85 ve 85 − 70 = 15 işlemleri aynı durumu anlatır. Bu ilişki, verilmeyen bir sayıyı bulmayı ve işlemleri kontrol etmeyi sağlar. Tavşan Tontiş probleminde 30 havuçtan 12'si kalmışsa yenen havuç 30 − 12 = 18'dir. Verilmeyen toplanan bulunurken toplamdan bilinen toplanan çıkarılır: 18'e 12 eklenince 30 olur. Verilmeyen eksilen bulunurken fark ile çıkan toplanır: bir sayıdan 12 çıkınca 14 kalıyorsa o sayı 26'dır. Verilmeyen çıkan bulunurken eksilenden fark çıkarılır: 86'dan bir sayı çıkınca 35 kalıyorsa o sayı 51'dir. Eksilen aranırken 14'ten 12'yi çıkarmak yanlıştır; doğru işlem 14 ile 12'yi toplamaktır. Sayma çubukları ya da ağaçtan düşen elmalar gibi bir hikâye, hangi işlemin yapılacağını görmeyi kolaylaştırır.
Toplama ve Çıkarma İşlemlerinin İlişkisi: konu anlatımı
Bu konuda çocuğunuz toplama ile çıkarmanın birbirinin tersi olduğunu keşfediyor. Bu ilişkiyi bilmek, bilinmeyen bir sayıyı bulmayı ve işlemleri kontrol etmeyi sağlar.
- Uygar'ın oyuncak arabası örneğinde 70 + 15 = 85 ve 85 − 70 = 15 işlemlerinin aynı durumu anlattığı görülür.
- Tavşan Tontiş problemi sayma çubuklarıyla çözülür: 30 havuçtan 12'si kalmışsa yenen havuç 30 − 12 = 18'dir.
- Verilmeyen toplanan bulunurken toplamdan bilinen toplanan çıkarılır: 18 + ? = 30 ise ? = 12.
- Verilmeyen eksilen bulunurken fark ile çıkan toplanır: ? − 12 = 14 ise ? = 26.
- Verilmeyen çıkan bulunurken eksilenden fark çıkarılır: 86 − ? = 35 ise ? = 51.
Unutma: "? − 12 = 14" gibi bir soruda çocuklar çoğu zaman 14'ten 12'yi çıkarır. Ağaçtan düşen elmalar gibi bir hikâye anlatmak doğru işlemi görmesine yardım eder.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Bir avuç fındıktan bir kısmını saklayın; kalan sayıyı ve başlangıçtaki sayıyı söyleyip kaç tane sakladığınızı bulsun.
- Yaptığı her çıkarma işlemini toplamayla kontrol etmesini alışkanlık hâline getirin.
- "Elimde 40 lira vardı, 25 liram kaldı. Kaç lira harcadım?" gibi günlük sorular sorun.
- Aynı üç sayıyla (ör. 12, 18 ve 30) iki toplama ve iki çıkarma işlemi yazsın; hepsinin doğru olduğunu kontrol etsin.
Bir adım ileri
Kendi seçtiği üç sayıyla bir "işlem ailesi" yazsın ve bunlardan birinde bir sayıyı gizleyerek size soru hazırlasın.
Sorular ve konu testi
Bu konunun soru bankasında 20 soru var. Cevaplı ve açıklamalı sorular, her açılışta değişen konu testleri ve yapay zekâ ile adım adım anlatım Öğrenci ve Aile planında ve bu sınıfın Sınıf paketinde. Konu anlatımları herkese açıktır.