5. Tema · Yeteneklerimizi Tanıyoruz
Şu Oyuna Bak! İşte Şapalak!
- Şapalak
- geleneksel oyun
- yönerge
- tekerleme
- konsantrasyon
- Türk dünyası
Şapalak oyunu nasıl oynanır?
Şapalak, Kırgız çocuklarının en sevdiği oyunlardan biridir ve 5 veya 6 kişiyle, ebenin kendisine dokunan oyuncuyu tahmin etmesiyle oynanır. Önce bir tekerlemeyle ebe seçilir. Ebe, diğer oyunculara bir adım mesafede sırtını döner; sağ elinin avuç içini sağ yanağına koyar, sol elinin avuç içini dışa dönük tutar. Oyunculardan biri sessizce ebenin avuç içine dokunur. Sonra bütün oyuncular ebeyi şaşırtmak için hızlıca başparmaklarını havaya kaldırır. Ebe hemen geriye döner ve kendisine kimin dokunduğunu tahmin eder. Doğru tahmin ederse yeni ebe yakalanan oyuncu olur, edemezse ebeliği devam eder. Şapalak dikkat, konsantrasyon ve hız gerektirir. Oyunun numaralı adımlarla anlatıldığı metin bir yönerge örneğidir. Yönerge yazarken adımların sırası çok önemlidir. Metinle birlikte hamle sözcüğünün anlamı da öğrenilir.
Şu Oyuna Bak! İşte Şapalak!: konu anlatımı
Bu metin, Kırgız çocuklarının sevdiği "Şapalak" oyununun nasıl oynandığını adım adım anlatıyor. Çocuğunuz yönergeli metinleri anlamayı, tekerlemeleri ve kendi oyununu kurgulamayı öğreniyor.
- Oyun 5–6 kişiyle oynanır; ebe tekerlemeyle seçilir ("Şu çeşmeden su taşı, çeşmenin suyu acı...").
- Ebe sırtını döner, bir oyuncu sessizce avucuna dokunur, herkes başparmağını kaldırır; ebe dokunanı doğru tahmin ederse ebelik değişir.
- Oyun dikkat, konsantrasyon ve hız ister; hamle sözcüğünün anlamı da öğrenilir.
- Numaralı adımlarla yazılan metin bir yönerge örneğidir; çocuk oyunu kendi sözleriyle anlatır.
- Bilinen bir tekerleme yazılır ve paylaşılır.
- Yeni bir oyun kurgulanır: oyunun adı, yeri, oyuncu sayısı ve oynanışı yazılır; müzedeki eski oyuncaklar bugünküyle karşılaştırılır.
Unutma: Yönerge yazarken adımların sırası çok önemlidir; çocuğunuzun yazdığı oyunu tam yazdığı gibi oynayarak eksik adımları birlikte bulun.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Ailecek Şapalak oynayın; ebeyi kitaptaki tekerlemeyle ya da bildiğiniz bir tekerlemeyle seçin.
- Çocuğunuz oyunun kurallarını size numaralı adımlarla anlatsın; siz yalnız onun söylediklerini yaparak eksik adım olup olmadığını gösterin.
- Bir tekerlemeyi hızlı söyleme yarışı yapın ("Bu evi ne yapsak...").
- Çocuğunuzla birlikte yeni bir oyun uydurun; adını, kaç kişiyle ve nerede oynandığını bir kâğıda yazın. Oyunu bir akşam ailece deneyip kuralları gerekirse birlikte değiştirin.
Bir adım ileri
Çocuğunuz, Türk dünyasından başka bir ülkenin çocuk oyununu bir büyüğüyle araştırıp kurallarını numaralı adımlarla yazabilir.
Sorular ve konu testi
Bu konunun soru bankasında 20 soru var. Cevaplı ve açıklamalı sorular, her açılışta değişen konu testleri ve yapay zekâ ile adım adım anlatım Öğrenci ve Aile planında ve bu sınıfın Sınıf paketinde. Konu anlatımları herkese açıktır.