Etkinlik Örnekleri
Bitkiler Neden Güneşe Yönelir?
- 60–72 ay
- bitki
- ışık
- yön
- neden-sonuç
- gözlem
Bitkilerin ışığa yöneldiği nasıl gözlemlenir?
Bitkiler ışığın geldiği yöne doğru eğilir; ışık yalnız bir taraftan gelirse bitki günler içinde o tarafa yönelir. 60–72 aylık çocuklar için hazırlanan etkinlik ilk gün yaklaşık 20 dakika, sonraki günlerde birkaç dakikalık gözlem gerektirir. Küçük bir saksı bitkisi, bitkinin sığacağı bir karton kutu, makas, bant, ışığın yönünü gösteren kâğıttan bir ok, kâğıt ve kalem kullanılır; hızlı büyüyen fasulye ya da nohut filizi uygundur. Önce pencere önündeki bitkinin yapraklarının hangi yöne baktığı, gövdesinin dik mi eğik mi olduğu incelenir ve ışığın geldiği yön okla gösterilir. Yetişkin kutunun bir yanına pencere açar; bitki kutuya konur ve açıklık ışığa çevrilir. Çocuk bitkinin hangi yöne döneceğini tahmin eder. Birkaç gün boyunca her gün aynı saatte bitkiye bakılır, durumu kâğıda çizilir ve gerektiğinde toprak nemlendirilir. Günlerin çizimleri yan yana konup ışığın geldiği yön ile bitkinin eğildiği yön karşılaştırılır. Değişim birkaç gün sürebilir.
Bitkiler Neden Güneşe Yönelir?: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: ilk gün yaklaşık 20 dakika, sonra günde birkaç dakika gözlem
Çocuğunuz ışığın yalnız bir taraftan geldiği bir kutuya konan bitkinin günler içinde ışığa doğru eğildiğini gözlemler ve ışığın yönüyle bitkinin yönelmesi arasında neden-sonuç ilişkisi kurar.
Malzemeler: Küçük bir saksı bitkisi (hızlı büyüyen fasulye ya da nohut filizi en iyisidir), bitkiye sığacak bir karton kutu, makas (siz kullanacaksınız), bant, ışığın yönünü gösteren kâğıttan bir ok, kâğıt ve kalem.
- Pencere önündeki bitkiye birlikte bakın: "Yaprakları hangi yöne bakıyor? Gövdesi dik mi, eğik mi?" Işığın geldiği yönü okla gösterin.
- Kutunun bir yanına siz bir pencere açın. Bitkiyi kutuya koyup açıklığı ışığa doğru çevirin.
- "Işık yalnız bu taraftan gelirse bitki hangi yöne döner?" diye tahmin alın.
- Birkaç gün boyunca her gün kısa bir süre bakın ve bitkinin durumunu kâğıda çizin; gerektiğinde toprağı nemlendirin.
- Birinci, ikinci ve üçüncü günün çizimlerini yan yana koyun: "Işık nereden geliyor, bitki nereye eğildi? Neden?"
- Tahmini sonuçla karşılaştırın.
Unutma: Değişim birkaç gün sürebilir; sabırla her gün aynı saatte bakın. Kutuyu kesmeyi siz yapın ve bitkiyi susuz bırakmayın.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Pencere önündeki bir bitkiyi birkaç gün birlikte izleyin; yapraklarının pencereye doğru dönüp dönmediğine bakın.
- Zorlanırsa "yaprak", "gövde" ve "ışık" kelimelerini bitki üzerinde göstererek tekrar edin ve yön okları kullanın.
- "Işık nereden geliyor? Yaprak nereye bakıyor?" gibi kısa sorular sorun; gerekirse cümleyi siz başlatın, o tamamlasın.
- Her gün kısa bir çizim yapmayı birlikte alışkanlık hâline getirin; çizimleri buzdolabına sırayla asabilirsiniz.
Bir adım ileri
İki ya da üç farklı bitkiyi farklı yönlerden ışık alacak biçimde yerleştirin ve yönelmelerini karşılaştırın. Çocuğunuz sonuçları çizim ve sembollerle kaydedip anlatsın.