Etkinlik Örnekleri
Işık Engellenince Neden Gölge Oluşur?
- 60–72 ay
- ışık
- gölge
- saydam-opak
- neden-sonuç
- deney
Işık engellenince neden gölge oluşur?
Gölge, ışığın önüne ışığı geçirmeyen ya da az geçiren bir nesne geldiğinde ışığın bir bölümünün engellenmesiyle nesnenin arkasındaki yüzeyde oluşan karanlık alandır. Gölge oluşması için ışık kaynağı, ışığı engelleyen nesne ve gölgenin düştüğü yüzey gerekir. 60–72 aylık çocuklar için hazırlanan yaklaşık 20 dakikalık etkinlikte el feneri, beyaz bir duvar ya da beyaz kâğıt, karton, oyuncak figür, tahta blok, şeffaf plastik dosya ve yağlı kâğıt kullanılır. Oda hafifçe karartılır ve fener duvara tutulur. Çocuk ışığın önüne karton konursa ne olacağını tahmin eder; karton fener ile duvar arasına konunca gölge görülür, kaldırılınca gölge kaybolur. Sonra oyuncak, blok, şeffaf plastik ve yağlı kâğıt denenir; nesneler gölge yapanlar, silik gölge yapanlar ve ışığı geçirenler diye gruplanır. Fener kimsenin gözüne tutulmaz; oda tamamen karartılmaz, loş bir ortam yeterlidir.
Işık Engellenince Neden Gölge Oluşur?: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 20 dakika
Çocuğunuz el feneri, perde ve farklı nesnelerle gölgenin, ışığın bir nesne tarafından engellenmesiyle oluştuğunu keşfeder. Saydam, yarı saydam ve ışık geçirmeyen nesneleri karşılaştırır.
Malzemeler: El feneri, beyaz bir duvar ya da duvara yapıştırılmış beyaz kâğıt, karton, oyuncak figür, tahta blok, şeffaf plastik dosya ya da streç film, yağlı kâğıt (pişirme kâğıdı), kâğıt ve kalem.
- Odayı hafifçe karartın. Feneri duvara tutun: "Duvarda ne görüyorsun? Gölge var mı?"
- "Işığın önüne karton koyarsak ne olur?" diye tahmin alın.
- Kartonu fener ile duvar arasına koyun; gölgeyi görün. Kartonu kaldırın: gölge ne oldu?
- Oyuncak ve blokla deneyin; sonra şeffaf plastiği ve yağlı kâğıdı tutun. Gölge belirgin mi, silik mi, hiç yok mu?
- Nesneleri "gölge yapanlar", "silik gölge yapanlar", "ışığı geçirenler" diye gruplayın.
- Birlikte özetleyin: gölge için ışık kaynağı, ışığı engelleyen nesne ve gölgenin düştüğü yüzey gerekir.
Unutma: Feneri kimsenin gözüne tutmayın ve ışığa çok yakından bakmayın. Odayı tamamen karartmayın; loş bir ortam yeterlidir ve çocuğu tedirgin etmez.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- El feneri ve küçük bir oyuncakla duvarda gölge oluşturun: "Işık nereden geliyor? Oyuncağı ışığın önüne koyunca ne oldu? Gölge nerede oluştu?"
- Zorlanırsa yalnız fener, duvar ve tek bir kartonla çalışın.
- "Karton koyunca gölge oluştu mu? Kaldırınca kayboldu mu?" gibi kısa sorular sorun.
- Akşam yemeğinden sonra elinizle duvarda tavşan, kuş gibi gölge oyunları yapın; çocuğunuz da kendi gölge şekillerini denesin.
Bir adım ileri
Feneri nesneye yaklaştırıp uzaklaştırarak gölgenin büyüyüp küçüldüğünü gözlemleyin. Her uzaklıkta gölgenin kenarını kâğıda çizip boylarını karşılaştırabilirsiniz.