Etkinlik Örnekleri
Rampa Araştırmacıları: Rampa Dikleştikçe Nesnenin Hızı Değişir mi?
- 60–72 ay
- rampa
- hız
- eğim
- tahmin
- deney
Rampa dikleştikçe nesnenin hızı nasıl değişir?
Rampa, bir ucu yüksek bir ucu alçak olan eğik yüzeydir ve rampa dikleştikçe aynı nesne daha hızlı inip bitişe daha çabuk ulaşabilir. Rampa Araştırmacıları etkinliğinde 60–72 aylık çocuklar bunu yaklaşık 25 dakikalık bir deneyle sınar. Kalın karton ya da tahta bir parça rampa olur; yükseklik kitap yığınlarıyla ayarlanır, başlangıç ve bitiş çizgileri bantla işaretlenir, rampanın sonuna arabayı durduracak bir yastık ya da kutu konur. Rampa önce tek kitapla alçak kurulur ve çocuktan tahmin alınır. Oyuncak araba başlangıç çizgisinden itilmeden bırakılır; bitişe ulaşana kadar el çırpılarak sayılır. Kitap eklenerek rampa orta yüksekliğe, sonra daha dik konuma getirilir ve her sonuç yavaş, orta, hızlı diye çizelgeye işaretlenir. Hangi rampada daha az el çırpıldığı tahminle karşılaştırılır. Adil bir karşılaştırma için her denemede aynı araba ve aynı başlangıç noktası kullanılır, araba itilmez; kitap yığını sağlam olmalı, rampa kaymamalıdır.
Rampa Araştırmacıları: Rampa Dikleştikçe Nesnenin Hızı Değişir mi?: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 25 dakika
Çocuğunuz aynı oyuncak arabayı alçak, orta ve dik rampalardan bırakır, hangi rampada daha hızlı indiğini karşılaştırır. Rampa dikleştikçe nesnenin daha hızlı inebileceğini gözlemle açıklar.
Malzemeler: Kalın karton ya da tahta bir parça (rampa), kitap yığınları (yükseklik için), oyuncak araba ya da küçük top, başlangıç ve bitiş çizgisi için bant, rampanın sonunda arabayı durdurmak için yastık ya da kutu, kâğıt ve kalem.
- Rampayı tek kitapla alçak kurun. "Araba nasıl iner? Rampa dikleşirse ne olur?" diye tahmin alın.
- Arabayı başlangıç çizgisinden itmeden bırakın; bitişe ulaşana kadar birlikte el çırpıp sayın.
- Kitap ekleyip rampayı orta yüksekliğe getirin, aynı arabayla aynı yerden yeniden deneyin.
- Rampayı daha da dikleştirip üçüncü denemeyi yapın. Her sonucu "yavaş, orta, hızlı" diye çizelgeye işaretleyin.
- Sonuçları tahminle karşılaştırın: "Hangi rampada daha az el çırptık? Neden?"
Unutma: Adil bir karşılaştırma için her denemede aynı araba, aynı başlangıç noktası kullanılmalı ve araba itilmeden bırakılmalı. Kitap yığını sağlam olmalı, rampa kaymamalı.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Kitap, karton ya da yastıkla evde basit bir rampa kurun ve küçük bir arabayı birlikte bırakın.
- Zorlanırsa tek rampa ve tek araba kullanın; önce alçak, sonra dik rampayı deneyin. "Hızlı mı gitti, yavaş mı?" diye sorun.
- Cümle kurması gerekmez: hızlıyı hızlı koşma taklidiyle göstermesi ya da tavşan-kaplumbağa resmini kaldırması yeterlidir.
Bir adım ileri
Aynı rampalarda top, araba ve silindir gibi farklı nesneleri yarıştırın. Rampa yüzeyine zımpara kâğıdı ya da kaygan bir plastik serip yüzeyin hızı nasıl değiştirdiğini de karşılaştırabilirsiniz.