Etkinlik Örnekleri
Şeker ve Kum Suda Ne Yapar?
- 60–72 ay
- çözünme
- şeker
- kum
- kanıt
- deney
Şeker ve kum suya karıştırılınca ne olur?
Şeker suya karıştırılınca çözünür ve gözle seçilemez hâle gelir; kum ise çözünmez ve bardağın dibinde kalır. 60–72 aylık çocuklar için hazırlanan yaklaşık 20 dakikalık deneyde iki şeffaf bardak, eşit miktarda su, toz şeker, temiz kum, iki çay kaşığı, şeker ve kum etiketleri, kâğıt ve kalem kullanılır. Önce şeker ve kum kuru hâlde karşılaştırılır; renklerine ve taneciklerine bakılır. Çocuk hangisinin suda görünmez olacağını, hangisinin dipte kalacağını tahmin eder ve tahmin kâğıda işaretlenir. İlk bardağa bir kaşık şeker konup karıştırılır ve sonuç çizilerek kaydedilir; ikinci bardağa bir kaşık kum konup aynı biçimde karıştırılır. İki bardak yan yana karşılaştırılır ve deneme bir kez daha yinelenir. Şeker yok olmaz, suya karışıp gözle seçilemez hâle gelir; kumun dipte görünmesi ise çözünmediğinin kanıtıdır. Karşılaştırmanın adil olması için iki bardakta aynı miktarda su ve aynı kaşık kullanılır; kumlu su içilmez.
Şeker ve Kum Suda Ne Yapar?: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 20 dakika
Çocuğunuz şeker ve kumu suya karıştırır; şekerin çözünüp gözden kaybolduğunu, kumun ise dipte kaldığını gözlemler ve sonucunu gördüklerine dayanarak açıklar.
Malzemeler: İki şeffaf bardak, eşit miktarda su, toz şeker, temiz kum (yoksa toprak), iki çay kaşığı, "şeker" ve "kum" etiketleri, kâğıt ve kalem, peçete.
- Şeker ve kumu kuru hâlde karşılaştırın: "Renkleri, taneleri nasıl? Aynı mı görünüyorlar?"
- "Suya koyunca hangisi görünmez olur, hangisi dipte kalır?" diye tahmin alın ve kâğıda "çözünür" ya da "çözünmez" diye işaretleyin.
- İlk bardağa bir kaşık şeker koyun, çocuğunuz karıştırsın. "Şeker görünüyor mu?" Sonucu çizerek kaydedin.
- İkinci bardağa bir kaşık kum koyup aynı biçimde karıştırın. "Kum nerede?" Sonucu kaydedin.
- İki bardağı yan yana koyup karşılaştırın; denemeyi bir kez daha tekrarlayın.
- Şekerin yok olmadığını, suya karışıp gözle seçilemez hâle geldiğini anlatın; çocuğunuz "Kanıtım, kumun dipte görünmesi" gibi açıklamalar yapsın.
Unutma: Her iki bardakta aynı miktarda su ve aynı kaşık kullanın ki karşılaştırma adil olsun. Kumlu su içilmez; etkinlik sonunda eller yıkanır.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Bir bardak suya az şeker koyup birlikte karıştırın: "Şeker hâlâ görünüyor mu? Suda ne değişti? Bunu neye göre söylüyorsun?"
- Zorlanırsa yalnız şeker, kum ve iki bardakla çalışın; "Şeker görünüyor mu? Kum nerede kaldı?" gibi kısa sorular sorun.
- Denemeyi telefonla kaydedip sonra birlikte izlemek ve yeniden denemek pekiştirir.
Bir adım ileri
Tuz, pirinç ve un gibi başka güvenli maddeleri de deneyin. Çocuğunuz her birini "çözünür" ya da "çözünmez" diye gruplasın ve gözlemini kanıt göstererek açıklasın.