Etkinlik Örnekleri
Haksızlık
- 48–60 ay
- adalet
- hak arama
- duygular
- tuz hamuru
Okul öncesinde haksızlık kavramı nasıl öğretilir?
Haksızlık etkinliği, 48–60 aylık çocuğun tuz hamuru dağıtılırken bilerek yapılan eşitsiz paylaşımla haksızlığı fark ettiği ve kibarca hakkını aramayı öğrendiği bir etkinliktir. Tuz hamuru için 1 su bardağı un, yarım su bardağı tuz, yaklaşık yarım su bardağı su ve geniş bir kap gerekir. Un, tuz ve su birlikte yoğrulup hamur yapılır. Hamurun eşit dağıtılacağı söylenir, ama bilerek birine küçük, birine büyük parça verilir. Çocuk fark ettiğinde önce tepkisi beklenir; sonra hamuru küçük olunca ne hissettiği, bunun adil olup olmadığı ve ne yapmak istediği sorulur. Herkesin adil davranılmasını isteme hakkı olduğu, haksızlık görünce kibarca nedeninin sorulabileceği anlatılır. Ardından hamur eşit paylaşılır ve herkes istediği şekli yapar; ürünler kuruduktan sonra boyanabilir. Etkinlik yaklaşık 30 dakika sürer. Oyunun sonunda eşitsiz paylaşımın bilerek yapıldığı açıklanır ki çocuk kırgın kalmasın. Tuz hamuru yenmez.
Haksızlık: etkinlik
Yaş grubu: 48–60 ay · Süre: yaklaşık 30 dakika
Tuz hamuru dağıtılırken bilerek yapılan eşitsiz paylaşım, çocuğunuzun haksızlığı fark etmesini sağlar. Böyle bir durumda duygusunu söylemeyi ve kibarca hakkını aramayı öğrenir; ardından hamurdan özgün bir ürün yapar.
Malzemeler: 1 su bardağı un, yarım su bardağı tuz, yaklaşık yarım su bardağı su, geniş bir kap.
- Un, tuz ve suyu birlikte yoğurup hamur yapın.
- Hamuru “eşit” dağıtacağınızı söyleyin ama bilerek birine küçük, birine büyük parça verin (kardeşler ya da siz ve çocuğunuz).
- Fark ettiğinde önce “Böyle olsun” deyin ve tepkisini bekleyin; sonra sorun: “Hamurun küçük olunca ne hissettin? Bu adil miydi? Ne yapmak istedin?”
- Herkesin adil davranılmasını isteme hakkı olduğunu, haksızlık görünce kibarca nedenini sorabileceğini anlatın.
- Hamuru eşit paylaşın ve herkes istediği şekli yapsın; ürünler kuruduktan sonra boyanabilir.
Unutma: Oyunun sonunda numarayı mutlaka açıklayın ki çocuğunuz kırgın kalmasın. Tuz hamuru yenmez; elleri yıkatın ve gözüne sürmemesine dikkat edin.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Oyuncak, yiyecek ya da ortak malzeme paylaşırken herkesin hakkının nasıl gözetileceğini birlikte konuşun.
- İki hamuru yan yana koyup karşılaştırmasına yardım edin.
- “Sence bu adil miydi, değil miydi?” gibi seçenekli sorular sorun.
- Bir haksızlık gördüğünde nasıl konuşabileceğini birlikte prova edin: “Bence bu adil değil, herkese eşit verebilir miyiz?” Kardeşler arasındaki paylaşımda bu cümleleri kullanmasını destekleyin.
Bir adım ileri
Günlük hayattan başka haksızlık örnekleri sorun: “Herkes oyuncakla oynarken biri oynayamazsa ne yaparız?” Yaptığı ürünü gösterip neden bu şekli seçtiğini anlatsın.