10. Sınıf Felsefe · Bilim Felsefesi

Bilim Felsefesinin Temel Problemleri

bilim
sözde bilim
pozitivizm
doğrulanabilirlik
yanlışlanabilirlik
paradigma
bilimsel yöntem

Bilim felsefesinin temel problemleri nelerdir?

Bilim felsefesinin temel problemleri bilimin ne olduğu ve bilimin yöntemidir; bu sorular bilimi sözde bilimden ayırmak için de önemlidir. Sözde bilim, bilimsel görünse de test edilemeyen ve yanlışlanamayan iddialardan oluşur; astroloji ve numeroloji buna örnektir. Klasik bilim anlayışı olan pozitivizme göre bilim yalnızca deney ve gözlemle incelenen olgularla uğraşır, tümevarım kullanır ve doğrusal ilerler. 20. yüzyılda ortaya çıkan çağdaş bilim anlayışı ise bilimin bilim insanından bağımsız olmadığını söyler. Carnap'a göre bilimsel önerme doğrulanabilir olmalıdır. Popper'a göre bilimsel bilgi kesin olarak doğrulanamaz, ancak yanlışlanabilir; "Bütün kuğular beyazdır." önermesini tek bir siyah kuğu yanlışlar. Kuhn'a göre bilim; olağan bilim, bunalım ve olağanüstü bilim dönemlerinden geçerek yeni bir paradigmayla ilerler, yer merkezli evren anlayışının yerini güneş merkezli modelin alması buna örnektir.

Bilim Felsefesinin Temel Problemleri: konu anlatımı ve özeti

Bilim felsefesinin iki temel problemi vardır: bilimin ne olduğu ve bilimin yöntemi. Bu sorular, bilimi sözde bilimden ayırmak için de önemlidir.

Sözde bilim, bilimsel görünse de test edilemeyen ve yanlışlanamayan iddialardan oluşur; astroloji ve numeroloji buna örnektir. Özellikle sağlık konularında ciddi zararlara yol açabilir.
Klasik bilim anlayışı (pozitivizm): Bilim yalnızca deney ve gözlemle incelenen olgularla uğraşır, tümevarım kullanır, nesneldir, doğrusal biçimde ilerler ve amacı insanlığa fayda sağlamaktır.
Çağdaş bilim anlayışı 20. yüzyılda ortaya çıktı. Doğa bilimleri dışındaki bilimleri de kabul eder; bilimin bilim insanından bağımsız olmadığını ve her soruya cevap veremeyeceğini söyler.
Carnap: Bilimsel bir önerme anlamlı ve doğrulanabilir olmalıdır; deneyle doğrulanamayan metafizik önermeler bilimsel değildir.
Popper: Bilimsel bilgi kesin olarak doğrulanamaz, ancak yanlışlanabilir. "Bütün kuğular beyazdır." önermesini tek bir siyah kuğu yanlışlar; bilgi yanlışlanana kadar geçici olarak doğru kabul edilir.
Kuhn: Bilim olağan bilim, bunalım ve olağanüstü bilim dönemlerinden geçerek yeni bir paradigmanın kabulüyle ilerler. Örneğin yer merkezli evren anlayışı yerini güneş merkezli modele bırakmıştır.

Unutma: Doğrulanabilirlik Carnap'a, yanlışlanabilirlik Popper'a, paradigma kavramı Kuhn'a aittir; sınavda bu eşleştirme sık sorulur.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bilim felsefesindeki üç önemli düşünürü, bir iddiayı sınama biçimleriyle ayırt edebilirsin.

İddia: "Bütün kuğular beyazdır."

Carnap (doğrulanabilirlik): Bu önerme gözlemle denetlenebildiği için anlamlıdır; ne kadar çok beyaz kuğu görürsek o kadar desteklenir.
Popper (yanlışlanabilirlik): Bin beyaz kuğu iddiayı kanıtlamaz, ama tek bir siyah kuğu onu çürütür. Bilimsel iddia yanlışlanmaya açık olmalıdır.
Kuhn (paradigma): Bilim insanları bir dönem belli bir çerçevede çalışır; açıklanamayan sonuçlar biriktiğinde bunalım çıkar ve yeni bir paradigma doğar.

Günlük hayattan: "Bu taş iyi enerji yayar." gibi bir iddia hangi sonuç çıkarsa çıksın savunulabiliyorsa yanlışlanamaz; bu da onu sözde bilime yaklaştırır.

Sık yapılan hata: "Yanlışlanabilir bir iddia yanlış demektir." Doğrusu: Yanlışlanabilir olmak, yanlışlanmaya açık olmak demektir; Popper'a göre iddia yanlışlanana kadar geçici olarak doğru kabul edilir.

Derinleş

Sosyal medyada karşılaştığın bir sağlık ya da beslenme iddiasını seç. Bu iddia nasıl yanlışlanabilir, hangi deney ya da veri onu çürütebilir? Popper'ın ölçütünü kullanarak iddianın bilimsel mi, sözde bilimsel mi olduğunu değerlendir. Sözde bilimsel iddialara güvenmenin insanların sağlık kararlarını nasıl etkileyebileceğini bir durum üzerinden tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

FEL.10.9.1Bilim felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme
- b) Bilim felsefesinin temel problemlerini açıklar.
- c) Bilim felsefesinin temel problemlerine yönelik düşünce ve argümanları değerlendirir.

Bu konuda neler var?

Bilimin Ne Olduğu
Bilimin Yöntemi

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
119. yüzyılda Auguste Comte'un öncülük ettiği bir akıma göre bilim yalnızca gözlem ve deneyle incelenebilen olgularla uğraşmalı, metafizik sorular bilimin dışında bırakılmalıdır. Klasik bilim anlayışı da büyük ölçüde bu akıma dayanır. Sözü edilen akım hangisidir?
- A) Kritisizm
- B) Pozitivizm
- C) Septisizm
- D) Entüisyonizm
- E) Rasyonalizm
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Pozitivizm
Bilimin yalnızca gözlem ve deneyle incelenebilen olgularla uğraşması gerektiğini savunan akım pozitivizmdir (olguculuk). Kritisizm de metafiziğin bilgi olamayacağını söyler; ancak Kant'ın akımıdır ve aklın deneyimden önce gelen kavramlarını bilginin kurucu öğesi sayar.
Kolay
2Bir düşünür, bilim tarihini incelerken bilimin sanıldığı gibi yeni bilgilerin üst üste eklenmesiyle doğrusal biçimde ilerlemediğini öne sürer. Ona göre bilim insanları uzun süre ortak bir çerçeve içinde çalışır, sonra çözülemeyen sorunlar birikir ve sonunda bu çerçeve bütünüyle bir başkasıyla değiştirilir. Bu düşünür kimdir?
- A) Carnap
- B) Popper
- C) Descartes
- D) Kuhn
- E) Bacon
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kuhn
Kuhn'a göre bilim; olağan bilim, bunalım ve olağanüstü bilim dönemlerinden geçerek yeni bir paradigmanın kabulüyle ilerler. Popper da bilimin değiştiğini ve bilgilerin çürütülebildiğini kabul eder; ancak ilerlemeyi bütün çerçevenin değişmesiyle değil, tek tek yanlışlamalarla açıklar.
Kolay
3Viyana Çevresi'nin üyesi olan bir düşünüre göre "Bu odanın sıcaklığı 22 °C'dir." önermesi bir termometreyle doğrulanabildiği için anlamlıdır. "Hiçlik hiçleşir." gibi hiçbir gözlemle sınanamayan bir önerme ise ona göre bilimsel olarak anlamsızdır. Bu düşünür kimdir?
- A) Popper
- B) Kuhn
- C) Croce
- D) Bacon
- E) Carnap
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Carnap
Carnap'a göre bilimsel bir önerme anlamlı ve deneyle doğrulanabilir olmalıdır; doğrulanamayan metafizik önermeler anlamsızdır. Popper da bilimi bilim olmayandan ayırmaya çalışmıştır; ancak ölçütü doğrulanabilirlik değil yanlışlanabilirliktir ve Viyana Çevresi'nin üyesi değil, eleştirmenidir.
Kolay
4Bir internet sitesi, doğum tarihindeki rakamlardan kişinin "kader sayısını" bulduğunu ve bu sayıdan karakterini, meslekteki başarısını, hatta evleneceği yılı kesin olarak söyleyebildiğini iddia ediyor. Site, tahminlerin tutmadığını bildiren kullanıcılara "Hesabı yanlış yorumladınız." cevabını veriyor. Bu sitenin yaptığı uğraşa en yakın alan hangisidir?
- A) Jeoloji
- B) Numeroloji
- C) Meteoroloji
- D) Astronomi
- E) İstatistik
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Numeroloji
Numeroloji sayılara mistik anlamlar yükler; iddiaları test edilemez ve yanlışlanamaz olduğu için sözde bilimdir. İstatistik de sayılarla çalışır; ancak verileri yöntemli biçimde çözümleyen ve sonuçları sınanabilen bilimsel bir alandır.
Kolay
5Bir dekorasyon dergisi, eşyaların yerini değiştirerek evin “enerjisini” düzenlemenin yaşam kalitesini artıracağını söyleyen eski bir Çin öğretisini tanıtıyor; ancak bu enerjinin nasıl ölçüleceği ya da sınanacağı açıklanmıyor. Ders kitabına göre bu öğreti hangi gruba girer ve neden?
- A) Bilim; insanların yaşam kalitesini artırmayı amaçlayan bir uğraştır.
- B) Bilim; yüzyıllardır uygulanan eski bir öğreti olduğu için güvenilirdir.
- C) Sözde bilim; Avrupa dışında bir kültürde ortaya çıkmış bir öğretidir.
- D) Bilim; dünyanın birçok yerinde çok sayıda kişi tarafından uygulanır.
- E) Sözde bilim; iddiaları bilimsel yöntemlerle test edilemez ve yanlışlanamaz.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sözde bilim; iddiaları bilimsel yöntemlerle test edilemez ve yanlışlanamaz.
Feng shui gibi öğretiler bilimsel görünüm taşısa da iddiaları test edilemez ve yanlışlanamaz; bu yüzden sözde bilimdir. Bir öğretinin eski ya da yaygın olması onu bilimsel yapmaz.
Kolay
6Bir öğrenci klasik bilim anlayışını savunan biri gibi düşünerek “bilim” denince hangi alanların anlaşılması gerektiğini yazacak. Ders kitabına göre öğrencinin yazması gereken hangisidir?
- A) Doğa bilimleriyle birlikte bütün insan ve toplum bilimleri
- B) Felsefe ve sanat dahil bütün bilme çabaları
- C) Yalnızca deney ve gözleme dayanan doğa bilimleri
- D) Yalnızca tarih ve edebiyat çalışmaları
- E) Yalnızca matematik ve mantık
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yalnızca deney ve gözleme dayanan doğa bilimleri
Klasik bilim anlayışı bilimin yalnızca deney ve gözlem konusu olan olguları ele alması gerektiğini savunur; bu yüzden bilim denince sadece doğa bilimleri anlaşılır. Doğa bilimleri dışındaki bilimleri kabul eden çağdaş bilim anlayışıdır.
Kolay
7Bir sosyal medya hesabı, bilimsel terimler kullanarak hiçbir sınamadan geçmemiş iddialarını bilgi gibi paylaşıyor ve birçok kişi bu iddialara inanıyor. Ders kitabına göre bilim ile bilim olmayanı ayırt etmek neden önemlidir?
- A) Güvenilir bilgiye ulaşmak ve yanıltıcı bilgilerden korunmak için
- B) Bilimin felsefeden hiç etkilenmediğini kanıtlamak için
- C) Yalnızca bilim insanlarının bilgi paylaşabilmesini sağlamak için
- D) Bilimsel terimlerin kullanımını tamamen yasaklamak için
- E) Bütün bilgilerin kesin ve değişmez olduğunu göstermek için
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Güvenilir bilgiye ulaşmak ve yanıltıcı bilgilerden korunmak için
Kitapta bilim ile bilim olmayanı ayırt etmenin güvenilir bilgiye ulaşmak ve yanıltıcı bilgilerden korunmak açısından önemli olduğu belirtilir. Amaç bilimsel terimleri yasaklamak değil, sınanmamış iddiaları bilimden ayırmaktır.
Kolay
8Meteoroloji uzmanları, olgular arasındaki neden-sonuç ilişkilerine dayanan yasaları kullanarak yarın bir bölgede kar yağacağını önceden söyleyebiliyor. Bu durum, klasik bilim anlayışının bilime yüklediği hangi özelliğe örnektir?
- A) Bilim insanının kişisel değerlerine bağlı olması
- B) Doğa bilimleri dışındaki alanları da kapsaması
- C) Her soruya cevap veremeyecek sınırlı bir etkinlik olması
- D) Genel kabullerin değişmesiyle ilerlemesi
- E) Yasalar yoluyla gelecekle ilgili ön deyide bulunabilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Yasalar yoluyla gelecekle ilgili ön deyide bulunabilmesi
Klasik bilim anlayışına göre neden-sonuç ilişkisine dayanan yasalar sayesinde bilim gelecekle ilgili ön deyide bulunabilir. Genel kabullerin değişmesiyle ilerleme ise çağdaş bilim anlayışının görüşüdür.
Kolay
9Thomas Kuhn'a göre bir paradigma sorulara cevap veremez hâle gelince bunalım başlar ve olağanüstü bilim dönemi yaşanır. Kuhn'a göre bu dönemden nasıl çıkılır?
- A) Bütün önermelerin deneyle doğrulanmasıyla
- B) Bilimsel çalışmaların tamamen durdurulmasıyla
- C) Eski paradigmanın daha sıkı savunulmasıyla
- D) Yalnızca tümevarım yönteminin kullanılmasıyla
- E) Yeni bir paradigmanın kabul edilmesiyle
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Yeni bir paradigmanın kabul edilmesiyle
Kuhn'a göre olağanüstü bilim döneminden ancak yeni bir paradigmanın kabulüyle çıkılır. Eski paradigmayı savunmak, sorulara cevap veremeyen çerçeveyi korumak olur ve bunalımı çözmez.
Kolay
10Öğretmen bilim felsefesinin temel problemlerini tahtaya iki başlık hâlinde yazacak. Ders kitabına göre bu iki başlık hangileridir?
- A) Güzelin ölçütü ve sanatın değeri
- B) Tanrı'nın varlığı ve ruhun ölümsüzlüğü
- C) İyinin kaynağı ve özgürlük
- D) Bilimin ne olduğu ve bilimin yöntemi
- E) Devletin kaynağı ve adalet
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bilimin ne olduğu ve bilimin yöntemi
Bilim felsefesinin iki temel problemi bilimin ne olduğu ve bilimin yöntemidir. Tanrı'nın varlığı ve ruhun ölümsüzlüğü din felsefesinin problemleridir.
Kolay
11Ders kitabına göre çağdaş bilim anlayışı hangi yüzyılda ve hangi gelişmenin sonucunda ortaya çıkmıştır?
- A) 20. yüzyılda, klasik bilim anlayışının eleştirilmesi sonucunda
- B) 18. yüzyılda, bilimin felsefeden ayrılması sonucunda
- C) İlk Çağ'da, doğa filozoflarının çalışmaları sonucunda
- D) 19. yüzyılda, pozitivizmin ilk kez ortaya atılması sonucunda
- E) 20. yüzyılda, metafiziğin bilimin temeli kabul edilmesi sonucunda
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 20. yüzyılda, klasik bilim anlayışının eleştirilmesi sonucunda
Kitaba göre çağdaş bilim anlayışı klasik bilim anlayışının eleştirilmesi sonucunda 20. yüzyılda ortaya çıkmıştır. 18. yüzyıla kadar ise bilim felsefenin bir parçası sayılıyordu.
Kolay
12Bir öğrenci, çağdaş bilim anlayışına göre bilimin amacını bir cümleyle özetleyecek. Ders kitabındaki bilgiye uygun özet hangisidir?
- A) Bilimin amacı bilim insanının kişisel görüşlerini yaymaktır.
- B) Bilimin amacı yalnızca doğa bilimlerinde yasalar bulmaktır.
- C) Bilim, fayda sağlamaktan çok bilgi ihtiyacını karşılamaya yöneliktir.
- D) Bilimin tek amacı insanlığa ve topluma fayda sağlamaktır.
- E) Bilim, sonunda insanlığın bütün sorunlarını çözmeyi amaçlar.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bilim, fayda sağlamaktan çok bilgi ihtiyacını karşılamaya yöneliktir.
Çağdaş bilim anlayışına göre bilim, insanlığa fayda sağlamaktan çok bilgi ihtiyacını karşılamaya yöneliktir. Bilimin amacını yalnızca topluma fayda sağlamak olarak gören klasik bilim anlayışıdır.
Kolay
13Bir haberde, kanıtlanmamış bir “mucize tedavi” yöntemine güvenen bazı kişilerin doktora gitmeyi ertelediği anlatılıyor. Ders kitabına göre sözde bilimlerin yaygınlaşması özellikle hangi alanlarda ciddi zararlara yol açabilir?
- A) Yalnızca dil ve dilbilgisi konularında
- B) Yalnızca spor ve eğlence konularında
- C) Yalnızca matematik ve geometri konularında
- D) Sağlık, teknoloji ve toplumla ilgili konularda
- E) Yalnızca sanat ve edebiyat konularında
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sağlık, teknoloji ve toplumla ilgili konularda
Kitapta sözde bilimlerin özellikle sağlık, teknoloji ve toplumla ilgili konularda yaygınlaşmasının ciddi zararlara yol açabileceği vurgulanır. Haberdeki örnek de sağlık alanındaki bu riski gösterir.
Kolay
14Ders kitabında klasik bilim anlayışının, adı Türkçede “olguculuk” olarak da karşılanan bir akımı savunanlar tarafından ortaya atıldığı yazıyor. Bu akım hangisidir?
- A) Dogmatizm
- B) Pozitivizm
- C) Panteizm
- D) Ateizm
- E) Deizm
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Pozitivizm
Klasik bilim anlayışı, Türkçede olguculuk olarak da bilinen pozitivizmi savunanlarca ortaya atılmıştır. Dogmatizm ise bilginin sınanmadan kesin kabul edilmesidir ve Popper bilimin bundan uzak durması gerektiğini söyler.
Kolay
15Karl Popper'a göre bilimsel bilgi yanlışlanana kadar geçici olarak doğru kabul edilir ve her zaman yeni gözlem ve deneylerle sınanmaya açıktır. Popper'a göre bu durum bilime ne kazandırır?
- A) Kesin ve değişmez bilgilere ulaşmasını
- B) Metafizik soruları kesin olarak çözmesini
- C) Deney ve gözleme ihtiyaç duymamasını
- D) Dogmatizmden uzak kalmasını ve sürekli kendini yenilemesini
- E) Bütün önermeleri doğrulayabilmesini
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dogmatizmden uzak kalmasını ve sürekli kendini yenilemesini
Popper'a göre bilimsel bilginin sınanmaya açık olması, bilimin dogmatizmden uzak kalmasını ve kendini sürekli yenilemesini sağlar. Popper bilginin kesin olarak doğrulanamayacağını savunduğu için kesin ve değişmez bilgi bu görüşle çelişir.
Kolay
16Thomas Kuhn'a göre bir paradigmanın kabul edildiği ve bu paradigmanın konuyla ilgili her tür soruya cevap verebildiği bir dönem vardır. Bu döneme ne ad verilir?
- A) Olağan bilim dönemi
- B) Doğrulama dönemi
- C) Yanlışlama dönemi
- D) Olağanüstü bilim dönemi
- E) Bunalım dönemi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Olağan bilim dönemi
Kuhn, paradigmanın kabul edildiği ve sorulara cevap verebildiği döneme olağan bilim dönemi der. Olağanüstü bilim dönemi ise paradigma sorulara cevap veremeyince yaşanan dönemdir.
Kolay
17Bir belgeselde şu süreç anlatılıyor: Bilim insanları X ışınlarının vücuttaki yumuşak dokulardan geçtiğini, kemiklerde ise büyük ölçüde tutulduğunu ortaya koyuyor. Bu bilgiden yararlanılarak röntgen cihazları geliştiriliyor; hekimler de kırıkları bu cihazlarla kolayca saptayıp hastalarını tedavi ediyor. Bu süreç, ders kitabındaki hangi düşünceye örnektir?
- A) Teknolojik gelişmeler bilimsel bilgiden bağımsız olarak kendiliğinden ortaya çıkar.
- B) Bilimsel bilgi yalnızca bilim insanlarının merakını gidermeye yarar.
- C) Sözde bilimlerin yaygınlaşması sağlık alanındaki gelişmeleri hızlandırır.
- D) Bilimsel bilgi teknolojiye, teknoloji de daha sağlıklı bir yaşama kaynaklık eder.
- E) Bilimler felsefeden ayrıldıktan sonra yeni bilgi üretmeyi bırakmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bilimsel bilgi teknolojiye, teknoloji de daha sağlıklı bir yaşama kaynaklık eder.
Ders kitabına göre bilim insanlarının çalışmalarıyla elde edilen bilimsel bilgiler kullanılarak teknolojik gelişmeler gerçekleştirilir; insanlar da daha rahat, sağlıklı ve uzun bir yaşam için bu bilgileri ve gelişmeleri kullanır. Belgeseldeki süreç bu zincirin örneğidir: bilgi (X ışınlarının özelliği), teknoloji (röntgen cihazı), yaşama katkı (tanı ve tedavi). Teknoloji burada bilimsel bilgiye dayanmaktadır; sözde bilim ise yanlış yönlendirmelere ve zararlara yol açabilir.
Kolay
18Okul gazetesi için yazı hazırlayan Burak, adları benzediği için astronomi ile astrolojiyi aynı alan sanıyor. Öğretmeni, ikisinin de gök cisimleriyle ilgilendiğini ama konularının farklı olduğunu söylüyor. Ders kitabındaki tanımlara göre bu iki alanı doğru ayıran ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Astronomi sayıların sembolik anlamlarını, astroloji gök cisimlerinin yapısını ve kökenini inceler.
- B) Astronomi gök cisimlerinin hareketini ve yapısını, astroloji bunların insan yaşamına etkisini inceler.
- C) Astronomi gök cisimlerinin insan karakterine etkisini, astroloji evrenin yapısını ve kökenini inceler.
- D) Astronomi hava olaylarını ve iklimi, astroloji gök cisimlerinin hareketlerini ve yapısını inceler.
- E) Astronomi yerkürenin yapısını ve tarihini, astroloji el yazısından kişilik özelliklerini inceler.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Astronomi gök cisimlerinin hareketini ve yapısını, astroloji bunların insan yaşamına etkisini inceler.
Ders kitabındaki tanımlara göre astronomi evreni, gök cisimlerini, onların hareketlerini, yapısını ve kökenini inceler; astroloji ise gök cisimlerinin insan yaşamı ve karakteri üzerindeki etkilerini konu edinir. Astroloji, iddiaları bilimsel yöntemlerle test edilemediği için sözde bilim sayılır. Sayıların sembolik anlamları numerolojinin, hava olayları meteorolojinin, yerkürenin yapısı jeolojinin, el yazısından kişilik çıkarma grafolojinin konusudur.
Orta
19Bir bilim insanı "Bu metal ısıtıldığında her zaman genleşir." iddiasını savunuyor ve "Isıtıldığında genleşmeyen tek bir örnek bulunursa iddiam çürür." diyor. Bu tutum hangi düşünürün görüşüyle örtüşür?
- A) Popper
- B) Carnap
- C) Kuhn
- D) Locke
- E) Kant
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Popper
Popper'a göre bilimsel bilgi kesin olarak doğrulanamaz ama yanlışlanabilir; tek bir karşı örnek genel bir iddiayı çürütmeye yeter. Carnap da bilimsel önermenin deneyle ilişkisini önemser; ancak ölçütü yanlışlanabilirlik değil, doğrulanabilirliktir.
Orta
20Bir panelde iki bilim insanı tartışıyor. Birincisi, bilimin değerlerden ve bilim insanının kişisel tercihlerinden tamamen bağımsız, doğrusal biçimde ilerleyen bir etkinlik olduğunu savunuyor. İkincisi ise bu görüşü "klasik bilim anlayışı" olarak nitelendirip eleştiriyor. İkinci bilim insanının savunduğu çağdaş bilim anlayışına ait görüş aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bilim, bilim insanından bağımsız değildir.
- B) Bilim yalnızca doğa bilimlerinden oluşur.
- C) Bilim doğrusal biçimde sürekli ilerler.
- D) Bilim insanlığın bütün sorunlarını çözecektir.
- E) Bilimsel bilgi kesin ve değişmezdir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bilim, bilim insanından bağımsız değildir.
Çağdaş bilim anlayışı, konu seçiminden yönteme kadar bilimi belirleyen unsurun bilim insanı olduğunu kabul eder. Bilimin bütün sorunları çözeceği düşüncesi bilime güveni yansıttığı için çağdaş görünebilir; ancak bu iyimserlik klasik bilim anlayışına aittir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.