10. Sınıf Ortak Türk Tarihi · Hun İmparatorlukları ve Sonraki Türk Devletleri
Parkana (Davan) Devleti
- Parkana
- Davan
- Fergana Vadisi
- Oş
- Kuşan
- Eftalitler
Parkana (Davan) Devleti nerede kurulmuştur?
Parkana Devleti, Fergana Vadisi'nde kurulmuş, şehirleriyle tanınan ve Çin kaynaklarında Davan adıyla geçen bir devlettir. Parkana, MÖ I. binyılın ikinci yarısından MS ilk yüzyıllara kadar Fergana Vadisi'nin orta ve doğu kesiminde, bugünkü Özbekistan ve Kırgızistan topraklarında varlık göstermiştir. Ana nüfus İran kökenliydi; Ön Türk toplulukları da Parkana'da yaşamıştır. Ülkede yaklaşık yetmiş şehir vardı. Başkent Guişan'ın bugünkü Oş şehrinin yerinde olduğu tahmin edilir. Bazı görüşlere göre Parkana MS I-II. yüzyıllarda Kuşan Devleti'ne bağlanmıştır; ancak devletin geç dönemi hakkında çok az bilgi olduğundan Kuşan egemenliği bir varsayım olarak anlatılır. MS V. yüzyılda Fergana Vadisi Eftalitler (Ak Hunlar) tarafından fethedilmiştir. Parkana, Fergana Vadisi'nin binlerce yıldır hem İran kökenli hem Türk kökenli toplulukların birlikte yaşadığı bir bölge olduğunu gösterir. Parkana tek kültürlü değil, çok kültürlü bir devletti.
Parkana (Davan) Devleti: konu anlatımı ve özeti
Parkana, Fergana Vadisi'nde kurulmuş, şehirleriyle tanınan bir devletti. Bu konu Parkana'nın nüfusunu, şehirlerini ve sonunu anlatır.
- Adı: Çin kaynaklarında Davan olarak geçer.
- Dönem ve yer: MÖ I. binyılın ikinci yarısından MS ilk yüzyıllara kadar Fergana Vadisi'nin orta ve doğu kesiminde (bugünkü Özbekistan ve Kırgızistan) varlık gösterdi.
- Nüfus: Ana nüfus İran kökenliydi; Ön Türk toplulukları da Parkana'da yaşadı.
- Şehirler: Ülkede yaklaşık yetmiş şehir vardı.
- Başkent: Başkent Guişan'ın bugünkü Oş (Kırgızistan) şehrinin yerinde olduğu tahmin edilir.
- Kuşan egemenliği: Bazı görüşlere göre MS I-II. yüzyıllarda Kuşan Devleti'ne bağlandı.
- Son: MS V. yüzyılda Fergana Vadisi Eftalitler (Ak Hunlar) tarafından fethedildi.
- Bilgi eksikliği: Parkana'nın geç dönemi (MS ilk yüzyıllar) hakkında çok az bilgi vardır; bu yüzden Kuşan egemenliği gibi konular varsayım olarak anlatılır.
- Önemi: Parkana, Fergana Vadisi'nin binlerce yıldır hem İran kökenli hem Türk kökenli toplulukların birlikte yaşadığı bir bölge olduğunu gösterir.
Unutma: Parkana çok kültürlü bir devletti: halkın çoğu İran kökenli olsa da Ön Türk toplulukları da burada yaşıyordu.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Haritada Fergana Vadisi'ni ve Oş şehrini bul.
- Parkana'nın tarihini üç adımda sırala: bağımsız devlet, Kuşan egemenliği (MS I-II. yy.), Eftalit fethi (MS V. yy.).
- Parkana'nın nüfus yapısını bir cümleyle yaz.
Günlük hayattan: Fergana Vadisi bugün Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan arasında paylaşılmış verimli bir ovadır. Binlerce yıl önce de bu verimlilik onlarca şehrin kurulmasını sağlamıştı.
Sık yapılan hata: Parkana'yı doğrudan bir Türk devleti saymak. Kitaba göre ana nüfus İran kökenliydi; Ön Türk toplulukları ise burada birlikte yaşayan gruplardandı.
İpucu: "Fergana" kelimesinin "Parkana"dan geldiğini fark edersen adı unutmazsın.
Derinleş
Kitaptaki bilgilere göre Parkana sırasıyla Kuşanların ve Eftalitlerin egemenliğine girdi. Bu üç devletin (Parkana, Kuşan, Eftalit) zaman çizgisini çiz. Düşün: Verimli bir vadinin sürekli farklı güçlerin hedefi olmasının nedenleri neler olabilir?
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.