Mantık ve Doğa Bilimleri
1 Modern görüşte bilimsel yöntem hangi adla anılır?
A A) Benzeşim yöntemi B B) Kıyas yöntemi C C) Varsayımlı dedüktif yöntem D D) Sezgiye dayalı sınama yöntemi E E) Tam tüme varım yöntemi
Mantık ve Doğa Bilimleri
2 Deney düzeneği kurulurken bile aklın denetimine ihtiyaç duyulması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A A) Bilgiye hem mantıksal hem deneysel yolla ulaşıldığını B B) Bilimsel bilginin yalnız gözleme dayandığını C C) Doğa bilimlerinin biçimsel bilimler olduğunu D D) Mantığın yalnız matematik ve geometride kullanıldığını E E) Deneyin bilimsel bilgide hiçbir rolü olmadığını
Mantık ve Doğa Bilimleri
3 Bir sınıftaki 30 öğrencinin hepsinin boyu tek tek ölçülüyor ve "Bu sınıftaki bütün öğrenciler 150 cm'den uzundur." sonucuna varılıyor.
Bu akıl yürütme aşağıdakilerden hangisidir?
A A) Varsayımlı dedüksiyon B B) Eksik tüme varım C C) Benzeşim D D) Tam tüme varım E E) Tümden gelim
Mantık ve Doğa Bilimleri
4 Tam tüme varım ile eksik tüme varım arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?
A A) Tam tüme varım deney kullanmaz, eksik tüme varım yalnız deney kullanır. B B) Tam tüme varımın sonucu olası, eksik tüme varımın sonucu zorunludur. C C) İkisi arasında incelenen birey sayısı bakımından hiçbir fark yoktur. D D) Tam tüme varımda grubun bütün bireyleri, eksikte bir kısmı incelenir. E E) Tam tüme varım genelden özele, eksik tüme varım özelden özele gider.
Mantık ve Doğa Bilimleri
5 Klasik görüş ile modern görüş arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A A) Klasik görüş tümden gelimi, modern görüş yalnız benzeşimi bilimsel yöntem sayar. B B) Klasik görüş gözlemi reddeder, modern görüş yalnız gözleme dayanır. C C) İki görüş de bilimsel yöntemin temeline tam tüme varımı koyar. D D) Klasik görüş doğrulamayı, modern görüş varsayımdan çıkan sonucu denetlemeyi öne çıkarır. E E) Klasik görüş varsayımları yanlışlamayı, modern görüş ise onları gözlemle doğrulamayı amaçlar.
Mantık ve Doğa Bilimleri
6 Eksik tüme varımla elde edilen sonuçlar için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A A) Deneyle sınanamaz. B B) Her zaman yanlıştır. C C) Apaçık doğrudur. D D) Her zaman zorunludur. E E) Zorunlu değil, olasıdır.
Mantık ve Doğa Bilimleri
7 "Bütün yeşil yapraklı bitkiler fotosentez yapar." varsayımından "a bitkisi fotosentez yapar." sonucu çıkarılıyor; ancak gözlem a bitkisinin fotosentez yapmadığını gösteriyor (a'nın yeşil yapraklı olduğu biliniyor).
Modern görüşe göre bu durumda ne sonuç çıkar?
A A) Tümel önermenin olasılığı artmış olur. B B) Gözlem dikkate alınmaz, varsayım korunur. C C) Denetlenen tümel önerme yanlışlanmış olur. D D) Tümel önerme kesin olarak doğrulanmış olur. E E) Varsayım aksiyoma dönüşmüş olur.
Mantık ve Doğa Bilimleri
8 Bilimsel yöntem ders kitabına göre hangi akıl yürütme biçimlerine dayanır?
A A) Yalnız tam tüme varım B B) Yalnız tümden gelim C C) Yalnız benzeşim D D) Tüme varım ve tümden gelim E E) Benzeşim ve kişisel sezgi
Mantık ve Doğa Bilimleri
9 Bir bilim insanı "Bütün metaller ısıtılınca genleşir." varsayımından "Bu bakır tel ısıtılınca genleşir." sonucunu çıkarıyor ve deneyle sınıyor.
Bilim insanının izlediği yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
A A) Benzeşime dayalı yöntem B B) Varsayımlı dedüktif yöntem C C) Tam tüme varım yöntemi D D) Entimem E E) Kiplik çıkarımı
Mantık ve Doğa Bilimleri
10 Bir öğrenci "Bilimsel bir yargı gözlemle desteklendiyse artık hiçbir gözlem onu çürütemez." diyor.
Öğrencinin bu görüşü ders kitabındaki hangi bilgiyle çelişir?
A A) Deney düzeneği bile aklın denetiminden geçmeden kurulamaz. B B) Gözlenen sonuç yanlışsa denetlenen tümel önerme de yanlışlanmış olur. C C) Bilimsel teoriler hem mantıksal hem deneysel yolla denetlenebilir. D D) Bilimsel yöntem tüme varım ve tümden gelime dayanır. E E) Tam tüme varımda grubun bütün bireyleri incelenir.
