Dîvânu Lugâti’t-Türk testi
10 soruluk deneme testi. Bu testte hep aynı sorular gelir.
KolayDîvânu Lugâti’t-Türk
1Kâşgarlı Mahmud, eserine verdiği adı şöyle açıklar: “Kitabımı Dîvânu Lugâti't-Türk (Türk Lehçelerinin Divanı) diye adlandırarak ortaya koydum.” Bu açıklamaya göre eserin adı aşağıdakilerden hangisini anlatır?
2Kâşgarlı Mahmud eserini neden yazdığını anlatırken şöyle der: “Sonsuza kadar anılsın ve ebedî bir hazine olsun diye.” Bu sözle Orhun Abideleri'ndeki “bengü taş” anlayışı arasındaki ortak nokta aşağıdakilerden hangisidir?
KolayDîvânu Lugâti’t-Türk
3Kâşgarlı Mahmud, eserini hazırlarken yıllarca Türk boylarının yaşadığı bölgeleri dolaşmış, boyların konuşma özelliklerini karşılaştırmıştır. Bir belgeselde bu yolculuğun haritası gösterilirken ekranda yalnızca lehçeleri incelenen Türk boylarının adları yazıyor. Belgeseldeki haritada aşağıdaki topluluklardan hangisinin adı yer alır?
4Dîvânu Lugâti't-Türk'te “ögüt” maddesindeki dizelerin anlamı şöyle verilir: “Ey oğlum, benden öğüt al ve terbiyeye talip ol ki kavmin büyüğü olasın ve onlara hikmet ve terbiye dağıtasın.” Bu dizelerden, toplumda büyüklük anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
5Bir öğrenci Dîvânu Lugâti't-Türk'ü tanıtan bir yazıda şu cümleyi kuruyor: “Bu eser yalnızca bir sözlük değildir; atalarımızın neyi yediğini, neyle tedavi olduğunu, nasıl öğüt verdiğini ve baharı nasıl sevinçle karşıladığını da anlatır.” Öğrencinin bu yargısını en iyi destekleyen madde grubu aşağıdakilerden hangisidir?
KolayDîvânu Lugâti’t-Türk
6Dîvânu Lugâti't-Türk'te “āç” maddesinde şu atasözü yer alır: “Āç nē yīme.s, tok nē tīme.s.” Kâşgarlı Mahmud bu sözü şöyle açıklar: “Aç, kendisine sunulan yemeği bırakmaz; tok ise onu ayıplar.” Bu atasözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
7Dîvânu Lugâti't-Türk'ü inceleyen bir araştırmacı, sözlük maddelerinin açıklamalarında misafir ağırlama, hediyeleşme ve iyilik yapmayla ilgili pek çok örnek cümle bulunduğunu not ediyor. Bu cümlelerin bir kısmında da büyüklere saygı ve öğüt dinlemenin önemi vurgulanıyor. Araştırmacının notları eserin hangi yönünü gösterir?
KolayDîvânu Lugâti’t-Türk
8Dîvânu Lugâti't-Türk'te bahar betimlenirken şu açıklama yapılır: “Türlü çiçekler açıldı. Sanki ipek halı yayıldı.” Bu açıklamada çiçeklerle kaplı yeryüzü neye benzetilmiştir?
9Dîvânu Lugâti't-Türk'te “aŋduz” maddesinde şu bilgi verilir: “Bir bitkinin köküdür; kazılarak çıkarılır ve karnı ağrıyan at bununla tedavi edilir.” Bu madde, eserin hangi niteliğini en açık biçimde gösterir?
10İki metinden alınan sözler şöyledir: Kül Tigin Âbidesi: Bilge Kağan, kardeşi Kül Tigin vefat ettikten sonra “Zamanı Tanrı yaşar. İnsan oğlu hep ölmek için türemiş.” der. Dîvânu Lugâti't-Türk: “ö.ḍ” maddesindeki atasözünün anlamı “Zaman geçer, insan onu hissetmez ve insan oğlu ebedî olarak yaşamaz.” diye verilir. Bu iki söz, düşünceleri ve söylendikleri bağlam bakımından karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?