12. Sınıf Kur'an-ı Kerim'in Anlam Dünyası · Kur’an-ı Kerim’de Evrensel Değerler
İyiliği Emredip Kötülükten Sakındırma
- emir bilmaruf nehiy anilmünker
- maruf
- münker
- hayırlı ümmet
- ahde vefa
- sorumluluk
- evrensel değer
İyiliği emredip kötülükten sakındırma ne demektir?
İyiliği emredip kötülükten sakındırma, Kur’an-ı Kerim’in bütün insanlığa yönelik evrensel mesajlarından biridir ve “emir bilmaruf nehiy anilmünker” diye adlandırılır. Maruf, Kur’an’a ve sünnete uygun, dinin ve aklın güzel gördüğü her söz ve davranıştır; merhamet, dürüstlük, adalet ve ahde vefa maruftur. Münker ise yapılması doğru olmayan, çirkin kabul edilen söz ve davranışlardır; iftira, yalan ve dedikodu münkerdir. Al-i İmran suresi 110. ayet, iyiliği emreden ve kötülükten alıkoyan Müslümanları en hayırlı ümmet olarak niteler. Peygamber toplumu iki katlı bir gemiye benzetmiştir: alt kattakilerin geminin dibini delmesine engel olunmazsa herkes batar. Bu görev yakından başlar; Peygamber, Hz. Fatıma ile Hz. Ali’yi namaza teşvik etmiştir. Lokman da oğluna iyiliği emretmesini ve kötülüğe karşı koymasını öğütlemiştir. Haksızlık karşısında susmamak bu sorumluluğun bir parçasıdır.
İyiliği Emredip Kötülükten Sakındırma: konu anlatımı ve özeti
Kur’an-ı Kerim belli bir coğrafya, zaman ya da ırk gözetmeden bütün insanlık için indirilmiştir. Evrensel mesajlarından biri iyiliği emredip kötülükten sakındırmaktır; Kur’an’da buna “emir bilmaruf nehiy anilmünker” denir.
- Maruf: Kur’an’a ve sünnete uygun, dinin ve aklın güzel gördüğü her söz ve davranıştır. Merhamet, dürüstlük, adalet, hoşgörü ve ahde vefa maruftur.
- Münker: Yapılması doğru olmayan, çirkin kabul edilen söz ve davranışlardır. İftira, yalan, başkasının hakkını almak ve dedikodu münkerdir.
- Hayırlı ümmet: “Siz, insanlar için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz. İyiliği emredersiniz, kötülükten alıkoyarsınız ve Allah’a inanırsınız.” (Al-i İmran suresi, 110. ayet)
- Gemi örneği: Peygamber toplumu iki katlı bir gemiye benzetmiştir. Alt kattakilerin geminin dibini delmesine engel olunmazsa herkes batar, engel olunursa hepsi kurtulur.
- Yakından başlamak: “Ailene namazı emret” ayeti inince Peygamber, Hz. Fatıma ile Hz. Ali’nin evine defalarca gidip onları namaza teşvik etmiştir.
- Lokman’ın öğüdü: Oğluna namazı kılmasını, iyiliği emretmesini, kötülüğe karşı koymasını ve başına gelene sabretmesini öğütlemiştir.
- Günlük karşılıkları: sözü tutmak, insanların arasını düzeltmek, öfkeyi kontrol etmek, güler yüz göstermek, gıybetten kaçınmak.
Unutma: Müminler birbirinin dostudur; haksızlık karşısında susmamak bu sorumluluğun bir parçasıdır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Maruf ile münkeri ayırmak için bir davranışı şu sorulardan geçir:
- Kur’an ve sünnet bu davranışı güzel buluyor mu?
- Akıl ve vicdan onu iyi sayıyor mu?
- Bu davranış başkasına zarar veriyor ya da hakkını alıyor mu?
Günlük hayattan: Sınıfta bir arkadaşının hakkında yalan bir söylenti yayıldığında “Bunu bilmeden konuşmayalım” demek, kitaptaki gemi örneğinde deliği açtırmamaya benzer: Küçük bir müdahale herkesi korur.
Sık yapılan hata: Bu ilkeyi başkalarını sertçe uyarmak sanmak. Kitaptaki örneklerde Peygamber işe ailesinden başlar ve teşvik ederek yol gösterir; Lokman da öğüdüne sabrı ekler.
İpucu: Maruf “bilinen, kabul gören iyilik”, münker “hoş karşılanmayan kötülük” demektir.
Derinleş
Kitap, Araf suresi 163-166. ayetlerde anlatılan Eyle halkını okumanı ve Kur’an’da buna benzer toplulukları araştırmanı istiyor. Bu ayetlerin mealini oku ve toplulukta kimlerin kurtulduğunu belirle.
Düşün: Kötülüğü yapanlar ile ona sessiz kalanlar arasında sorumluluk bakımından nasıl bir fark vardır? Gemi hadisiyle karşılaştır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.