5. Sınıf Arapça · Sınıfım
Ders Araçları: Şedde, Med ve Tenvin
- اَلشَّدَّة (şedde)
- اَلْمَدّ (med, uzatma)
- اَلتَّنْوين (tenvin)
- هذا / هذِهِ (bu)
- ders araçları
- اَلْعِلْمُ نافِعٌ (ilim faydalıdır)
Arapçada şedde, med ve tenvin ne işe yarar?
Şedde, med ve tenvin, Arapçada kelimenin okunuşunu değiştiren üç işarettir. Şedde, üzerinde bulunduğu harfin iki kez okunduğunu gösterir; حَجَّ kelimesi şeddeyle okunur. Med, uzatma demektir: kısa ünlüden sonra gelen uzatma harfi sesi uzatır ve كَبير ile جَميل gibi kelimeler bu yüzden uzun okunur. Tenvin, kelimenin sonundaki çift harekedir ve kelimeye "-un, -en, -in" sesi verir; قَلَمٌ kelimesinin sonu tenvinlidir. Üstün tenvinde çoğu kelimenin sonuna bir elif eklenir, kapalı te ile biten kelimelerde ise eklenmez. Tenvinli ve tenvinsiz kelimeler farklı okunur; aradaki fark kelimenin sonundaki sesi dinleyerek anlaşılır. Ders araçları tanıtılırken erkek kelimeler ve dişil kelimeler için ayrı gösterme sözcükleri kullanılır; "Bu nedir?" sorusuna "Bu bir kalemdir." ya da "Bu bir silgidir." diye cevap verilir. "İlim faydalıdır." anlamındaki cümlenin son kelimesi tenvinli olduğu için "nâfiun" diye okunur.
Ders Araçları: Şedde, Med ve Tenvin: konu anlatımı ve özeti
Bu konuda ders araçlarıyla ilgili kelimeleri tekrar ediyor, okumayı değiştiren üç işareti öğreniyorsun: şedde, med (uzatma) ve tenvin.
- Şedde ـّ: Harfin iki kez okunduğunu gösterir. شَدَّ = شَدْ + دَ. Örnekler: حَجَّ, دَبَّ, سَبّورَة.
- Med (uzatma): Kısa ünlüden sonra gelen ا, و, ي sesi uzatır: بَا, بُو, بِي. Örnek kelimeler: كاتِب, ذاهِب, كَبير, جَميل.
- Tenvin: Kelime sonundaki çift hareke "-un, -en, -in" sesi verir: دَفْتَرٌ, دَفْتَرًا, دَفْتَرٍ; قَلَمٌ, قَلَمًا, قَلَمٍ.
- Tenvinin yazılışı: Üstün tenvinde (ـً) çoğu kelimenin sonuna ا eklenir (قَلَمًا); ة ile biten kelimede eklenmez (طالِبَةً).
- Tenvinli ve tenvinsiz: كِتابُ ile كِتابٌ, قَلَمُ ile قَلَمٌ farklı okunur; sondaki sesi dinleyerek ayırırsın.
- Gösterme: ما هذا؟ هذا قَلَمٌ. ما هذِهِ؟ هذِهِ مِمْحاةٌ. Erkek kelime için هذا, ة ile biten dişil kelime için هذِهِ kullanılır.
Unutma: اَلْعِلْمُ نافِعٌ (İlim faydalıdır) cümlesinde نافِعٌ'deki ٌ işareti tenvindir ve "nâfiun" diye okunur.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Üç işareti ayırt etmek için şu sırayı izle:
- Harfin üstüne bak: ـّ varsa harfi iki kez oku (رَدَّ = رَدْ + دَ).
- Harften sonra ا, و ya da ي varsa ve öncesinde uygun kısa ünlü bulunuyorsa sesi uzat: قا, قو, قي.
- Kelimenin sonunda çift hareke varsa sona "n" sesi ekle: كِتابٌ "kitâbun".
Günlük hayattan: Arkadaşın çantasından bir şey çıkarıp ما هذا؟ diye sorarsa هذا دَفْتَرٌ dersin. Silgiyi gösteriyorsa هذِهِ مِمْحاةٌ demen gerekir, çünkü مِمْحاة ة ile biter.
Sık yapılan hata: Üstün tenvinli kelimenin sonundaki ا harfini uzatarak okumak. قَلَمًا kelimesi "kalemâ" değil "kalemen" diye okunur; buradaki ا yalnız yazıda vardır.
İpucu: Med harflerini "ا و ي sesin uzatıcılarıdır" diye aklında tut. Kitaptaki tabloda بَا, بُو, بِي satırlarını yüksek sesle ve uzatarak oku.
Derinleş
Kitapta "Dinle ve farkı fark et" etkinliğinde كِتابُ–كِتابٌ, دَفْتَرَ–دَفْتَرًا, قَلَمُ–قَلَمٌ çiftleri var. Kendi çantandaki beş eşyanın adını tenvinli üç biçimde (ـٌ, ـً, ـٍ) defterine yaz. Sonra her birini هذا ya da هذِهِ ile başlayan bir cümlede kullan.
Düşün: سَبّورَة kelimesindeki şeddeyi okumazsan kelimenin sesi nasıl değişir?
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.