6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Ramazan ve Oruç

Oruç İbadeti

sahur
imsak
iftar
mukabele
fitre
teravih
kaza orucu
fidye

Oruç ibadetinde sahur, imsak ve iftar ne demektir?

Oruç ibadeti, imsak vaktinden akşam ezanına kadar niyet ederek yiyip içmekten uzak durmakla yerine getirilen bir ibadettir. Sahur imsaktan önce yenen yemek, imsak oruca başlama vakti, iftar ise akşam ezanıyla orucu açmaktır; bu vakitleri gösteren çizelgeye imsakiye denir. Ramazanda yatsıdan sonra sünnet olan teravih namazı kılınır, camilerde mukabele okunur. Durumu iyi olanlar bayram namazına kadar bir günlük yiyecek tutarında fitre verir. Bilerek yiyip içmek ve isteyerek ağız dolusu kusmak orucu bozar; banyo yapmak ya da koku sürünmek bozmaz. Hasta ve yolcu tutamadığı günleri sonra kaza eder, iyileşmesi mümkün olmayan hasta ise fidye verir. Oruçlar farz (ramazan, kaza, kefaret), vacip (adak) ve sünnet (Muharrem ve şevval oruçları) olarak ayrılır. Unutarak yiyip içen kişinin orucu bozulmaz; hatırladığı anda bırakıp orucuna devam eder.

Oruç İbadeti: konu anlatımı ve özeti

Orucu doğru tutabilmek için ramazanla ilgili kavramları, dikkat edilmesi gerekenleri ve oruç çeşitlerini bilmek gerekir. Bu konu, oruç ibadetinin temel bilgilerini bir arada sunar.

Sahur: İmsaktan önce yenen yemektir. İmsak: Oruca başlama vaktidir. İftar: Akşam ezanıyla orucu açmaktır. İmsakiye bu vakitleri gösteren çizelgedir.
Mukabele: Bir kişinin Kur'an okuması, diğerlerinin takip etmesidir. Teravih: Ramazanda yatsıdan sonra kılınan sünnet namazdır. Bayram namazı ise iki rekâtlı, cemaatle kılınan vacip bir namazdır.
Fitre: Durumu iyi olanların bayram namazına kadar vermesi gereken vacip sadakadır; bir günlük yiyecek tutarı kadardır.
Oruca niyet edilir; oruçlu kişi yalandan, kötü sözden ve öfkeden uzak durur.
Bilerek yiyip içmek, isteyerek ağız dolusu kusmak orucu bozar. Unutarak yiyip içmek, banyo yapmak, koku sürmek bozmaz.
Hasta ve yolcu tutamadığı günleri sonra kaza eder; iyileşmesi mümkün olmayan hasta fidye verir.
Oruç çeşitleri: farz (ramazan, kaza, kefaret), vacip (adak) ve sünnet (Muharrem ve şevval oruçları gibi).

Unutma: Unutarak bir şey yersen orucun bozulmaz; hatırladığın anda bırak ve orucuna devam et.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Oruçla ilgili kavramları bir günün akışına yerleştirirsen kolayca hatırlarsın.

Sahur: Gün ağarmadan önce yenen yemek.
İmsak: Oruca başlama vakti; artık yenip içilmez.
Gün boyu: Oruçlu kişi yemeden içmeden durur; yalandan, kötü sözden ve öfkeden de uzak durur.
İftar: Akşam ezanıyla oruç açılır.
Teravih: Yatsıdan sonra kılınan sünnet namaz.

Bu vakitlerin hepsi imsakiye adlı çizelgede yazılıdır.

Günlük hayattan: Hasta olan biri ramazanda oruç tutamazsa iyileştikten sonra tutamadığı günleri kaza eder.

Sık yapılan hata: "Unutarak su içersem orucum bozulur." Doğrusu: Unutarak yiyip içmek orucu bozmaz; hatırladığın anda bırakır, oruca devam edersin. Bilerek yiyip içmek ise bozar.

Derinleş

Fitre, bir günlük yiyecek tutarı kadar verilen sadakadır. Bulunduğun yerde bir günlük temel yiyecek ihtiyacının yaklaşık maliyetini araştırarak hesapla. Fitrenin bayram namazından önce verilmesinin ihtiyaç sahipleri açısından ne anlama geldiğini düşün. Yardımın, alan kişiyi incitmeden ulaştırılması için hangi yollar seçilebilir?

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

DKAB.6.2.2Oruç ibadeti hakkında bilgi toplayabilme
- b) Oruç ibadeti hakkında bilgiler bulur.
- c) Oruç ibadeti hakkında elde ettiği bilgileri öğretmen rehberliğinde doğrular.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Ramazan imsakiyesinde her günün satırında altı vakit yazıyor. Tuba, sahurda yemeyi bırakıp oruca başlaması gereken saatin hangi sütunda olduğunu bulmaya çalışıyor. Tuba'nın bakması gereken sütunun başlığı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İftar
- B) Sahur
- C) İmsak
- D) Teravih
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İmsak
Oruca başlama vaktine imsak denir; imsakiyede bu vakit ayrı bir sütunda yazar. Sahur, imsak vaktinden önce yenen yemektir; Tuba'nın aradığı ise yemeyi bırakma saatidir.
Kolay
2Ramazanda cami avlusunda bir hafız Kur'an'ı sesli okuyor; yanındaki on kişi de ellerindeki Kur'an'lardan okunan ayetleri takip ediyor. Her gün bir cüz okunuyor ve Kur'an ay sonunda bitiriliyor. Bu uygulamanın adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hatim
- B) İmsakiye
- C) Fitre
- D) Mukabele
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Mukabele
Bir kişinin Kur'an okuması, diğerlerinin de okunanı Kur'an üzerinden takip etmesine mukabele denir. Hatim de Kur'an'ı baştan sona okumak anlamına gelir; ancak takip ederek birlikte okuma biçiminin adı mukabeledir.
Kolay
3Oruçlu olan dört arkadaş akşam gün içinde yaşadıklarını anlatıyor. Öğretmenleri, bu arkadaşlardan yalnızca birinin orucunun bozulmadığını söylüyor. Orucu bozulmayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ece, susadığı için bilerek su içti.
- B) Can, isteyerek ağız dolusu kustu.
- C) Mert, oruçlu olduğunu unutup su içti.
- D) Ela, ağzına giren yağmuru isteyerek yuttu.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Mert, oruçlu olduğunu unutup su içti.
Oruçlu olduğunu unutarak yiyip içmek orucu bozmaz; kişi hatırlayınca hemen bırakır ve orucuna devam eder. Yağmur damlası küçük olduğu için orucu bozmaz sanılabilir; ancak isteyerek yutulduğu için orucu bozar.
Kolay
4Ramazanın ilk akşamı Furkan babasıyla camiye gidiyor. Yatsı namazının farzı ve son sünneti kılındıktan sonra cemaatin dağılmadığını, yalnızca ramazan ayında kılınan bir namazın başladığını görüyor. Furkan'ın gördüğü namaz aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Teravih namazı
- B) Vitir namazı
- C) Kuşluk namazı
- D) Bayram namazı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Teravih namazı
Ramazan ayında yatsı namazından sonra kılınan sünnet namaz teravihtir. Vitir namazı da yatsıdan sonra kılınır; ancak yılın her gecesi kılınır, ramazana özgü değildir.
Kolay
5Ders kitabına göre Müslümanların yılda iki dinî bayramı vardır. Bu bayramlar hangileridir?
- A) Ramazan Bayramı ve Kadir Gecesi
- B) Kurban Bayramı ve Mevlit Kandili
- C) Kadir Gecesi ve Miraç Kandili
- D) Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı
Müslümanların yılda iki dinî bayramı Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı'dır. Kadir Gecesi ve kandiller değerli gecelerdir ama bayram değildir.
Kolay
6Oruçlu bir kişinin gün içinde yaptığı bazı davranışlar şunlardır: unutarak su içmek, banyo yapmak, koku sürmek, isteyerek ağız dolusu kusmak. Bu davranışlardan hangisi orucu bozar?
- A) Unutarak su içmek
- B) Banyo yapmak
- C) İsteyerek ağız dolusu kusmak
- D) Koku sürmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İsteyerek ağız dolusu kusmak
İsteyerek ağız dolusu kusmak orucu bozar. Unutarak yiyip içmek, banyo yapmak ve koku sürmek ise orucu bozmaz.
Kolay
7Akşam ezanı okunmaya başlıyor. Zeynep'in dedesi, iftar vakti girer girmez orucu açmanın sünnet olduğunu söylüyor. Dedesinin sözüne göre iftar vakti girince yapılması sünnet olan davranış hangisidir?
- A) Orucu hemen açmak
- B) Orucu yatsıya kadar uzatmak
- C) Önce teravihi kılıp sonra yemek
- D) Ertesi günün sahurunu beklemek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Orucu hemen açmak
İftar vakti girer girmez orucu açmak sünnettir. Orucu yatsıya kadar uzatmak gerekli değildir; oruç güneşin batmasıyla tamamlanır.
Kolay
8Mert, oruç çeşitlerini hükümlerine göre gruplandırıyor. Sünnet oruçlar grubuna bir örnek yazacak. Mert'in bu gruba yazabileceği oruç hangisidir?
- A) Ramazan orucu
- B) Şevval orucu
- C) Kaza orucu
- D) Adak orucu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Şevval orucu
Şevval ve Muharrem oruçları sünnet oruçlardandır. Ramazan ve kaza oruçları farz, adak orucu ise vaciptir.
Kolay
9Selin, ramazanın ilk günü oruç tutmaya karar veriyor. Annesi ona, orucun bir ibadet olarak geçerli olması için önce kalben karar verip bunu Allah için tutmayı amaçlaması gerektiğini söylüyor. Annesinin sözünü ettiği bu kalbî karara ne ad verilir?
- A) Niyet
- B) Hatim
- C) İmsakiye
- D) Kefaret
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Niyet
Oruca niyet edilir; niyet, ibadeti Allah için yapmaya kalben karar vermektir. İmsakiye ise oruç vakitlerini gösteren çizelgedir.
Kolay
10Ece, ders kitabında fitrenin başka bir adla da anıldığını okuyor. Fitrenin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kurban
- B) Kefaret
- C) Fidye
- D) Fıtır sadakası
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Fıtır sadakası
Fitreye “fıtır sadakası” da denir. Fidye ise iyileşmesi mümkün olmayan hastanın tutamadığı oruçlar için verdiği bedeldir.
Kolay
11Ders kitabına göre oruca başlama vakti olan imsak ile birlikte bir namazın vakti de başlar. İmsakla birlikte vakti başlayan namaz hangisidir?
- A) Öğle namazı
- B) Sabah namazı
- C) Akşam namazı
- D) Yatsı namazı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sabah namazı
İmsak oruca başlama vaktidir ve sabah namazının vakti de imsakla başlar. Akşam namazının vakti ise iftar vaktiyle girer.
Kolay
12Bayram sabahı Emre, babasıyla birlikte cemaatle kılınan vacip bir namaz için camiye gidiyor. Emre'nin kılacağı bu namaz kaç rekâttır?
- A) Dört
- B) Üç
- C) İki
- D) Yirmi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İki
Bayram namazı iki rekât olarak cemaatle kılınan vacip bir namazdır. Yirmi rekât olarak kılınan ise teravih namazıdır.
Kolay
13Furkan, babasından ramazanda yatsı namazından sonra kılınan sünnet namazın genellikle kaç rekât kılındığını öğreniyor. Bu namaz genellikle kaç rekât olarak kılınır?
- A) İki
- B) Dört
- C) Yirmi
- D) On iki
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yirmi
Teravih namazı genellikle yirmi rekât olarak kılınır. İki rekât olarak kılınan ise bayram namazıdır.
Kolay
14Ramazanın ilk gecesi Yusuf'un annesi onu sahur için uyandırıyor ve Hz. Peygamber'in “Sahura kalkınız. Çünkü sahurda bereket vardır.” sözünü hatırlatıyor. Sahura kalkmanın dindeki hükmü hangisidir?
- A) Sünnet
- B) Farz
- C) Vacip
- D) Haram
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sünnet
Sahura kalkmak sünnettir; Hz. Peygamber sahurda bereket olduğunu bildirerek bunu tavsiye etmiştir. Farz olan ise ramazan orucunu tutmaktır.
Kolay
15Ayşe'nin üç yaşındaki kardeşi henüz oruç tutmuyor. Ayşe, kardeşinin fitresinin verilip verilmeyeceğini merak ediyor. Ders kitabına göre küçük çocukların fitresini kim verir?
- A) Kendileri büyüyünce
- B) Velileri
- C) Mahallenin imamı
- D) Okul öğretmenleri
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Velileri
Ders kitabına göre küçük çocukların fitrelerini velileri verir. Çocuğun büyüdükten sonra kendisinin vermesi gerekmez.
Kolay
16Ramazanın son günü camide bir dua yapılıyor. İmam, ramazan boyunca okunan Kur'an'ın Fatiha suresinden başlanıp Nâs suresiyle bitirildiğini söylüyor. Kur'an'ı bu şekilde baştan sona okumaya ne ad verilir?
- A) Teravih
- B) İmsak
- C) Fitre
- D) Hatim
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hatim
Kur'an-ı Kerim'i Fatiha suresinden başlayıp Nâs suresine kadar okumaya hatim denir. Teravih ise ramazanda yatsıdan sonra kılınan sünnet namazdır.
Kolay
17Ders kitabında Hz. Muhammed'in (sav) şu sözü yer alıyor: “Her kim ramazan orucunu tutar, sonra buna şevval ayında altı gün daha eklerse bütün yıl oruç tutmuş gibi olur.” Bu söze göre “bütün yıl oruç tutmuş gibi olmak” için hangi iki şey birlikte yapılmalıdır?
- A) Ramazan orucunu tutmak ve şevvalde altı gün oruç tutmak
- B) Ramazan orucunu tutmak ve fitresini bayramdan önce vermek
- C) Şevvalde altı gün oruç tutmak ve teravih namazı kılmak
- D) Muharrem ayında oruç tutmak ve şevvalde altı gün tutmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ramazan orucunu tutmak ve şevvalde altı gün oruç tutmak
Hadiste müjde, ramazan orucunu tutup şevval ayında buna altı gün daha ekleyen kişi içindir; iki koşul birlikte anılır. Fitre ve teravih ramazanla ilgili ayrı ibadetlerdir, hadiste geçmez. Muharrem orucu da sünnet oruçlardandır; ancak bu hadiste ramazan orucunun yerine geçmez.
Kolay
18Ramazanın ilk günü Elif, sahurdan sonra o günün orucunu Allah rızası için tutmaya kalbinden karar veriyor. Öğlen, niyetini diliyle söylemeyi unuttuğunu fark ediyor ve orucunun geçerli olup olmadığını merak ediyor. Ders kitabındaki bilgilere göre Elif'in durumu için hangisi söylenebilir?
- A) Niyeti dille söylenmediği için o günün orucunu kaza etmelidir.
- B) Kalbinden karar verdiği için niyeti geçerlidir, orucuna devam eder.
- C) Orucunun geçerli olması için iftardan sonra niyetini söylemelidir.
- D) Niyetini söylemediği için ertesi gün iki gün oruç tutmalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kalbinden karar verdiği için niyeti geçerlidir, orucuna devam eder.
Ders kitabına göre oruca başlamadan önce niyet edilir; bir kişi oruç tutmayı kalbinden geçirse ama bunu diliyle söylemeyi unutsa da niyeti geçerli olur. Bu yüzden Elif orucuna devam eder. Kaza, tutulamayan oruçlar için gerekir; Elif'in orucu bozulmamıştır. Niyet oruca başlamadan önce yapılır, iftardan sonra değil.
Orta
19Ramazanın son haftasında Ayşe'nin annesi, ailedeki her kişi için belirli bir miktar hesaplıyor. Bu parayı bayram namazından önce ihtiyaç sahibi bir aileye ulaştırıyor. Ayşe, annesinin bebek olan kardeşi için de bu parayı ayırdığını görüyor. Ayşe'nin annesinin yerine getirdiği ibadetle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Maddi durumu uygun olanların vermesi gereken vacip bir sadakadır.
- B) Ramazandan bir ay sonra verilmesi gereken farz bir sadakadır.
- C) Yalnızca yetişkinler için verilen sünnet bir sadakadır.
- D) Miktarı herkesin dilediği kadar olan farz bir sadakadır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Maddi durumu uygun olanların vermesi gereken vacip bir sadakadır.
Fitre, maddi durumu uygun olanların ramazanda, bayram namazından önce vermesi gereken vacip bir sadakadır ve küçük çocuklar için de verilir. Bebek için de verildiğini gören biri “yalnızca yetişkinler için” şıkkını eleyebilmelidir; fitre ailedeki her kişi için hesaplanır.
Orta
20Zeynep'in ablası ramazanda ateşli bir hastalık geçirdiği için doktorun önerisiyle dört gün oruç tutamıyor. Bir hafta sonra tamamen iyileşiyor ve tutamadığı günler için ne yapması gerektiğini araştırıyor. Zeynep'in ablasının yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fidye verip bu günleri hiç tutmamak
- B) Tutamadığı günleri ramazandan sonra kaza etmek
- C) Gelecek ramazanda iki kat oruç tutmak
- D) Her gün için kefaret orucu tutmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tutamadığı günleri ramazandan sonra kaza etmek
Geçici bir hastalık nedeniyle tutulamayan oruçlar, iyileşince kaza edilir. Fidye, iyileşmesi mümkün olmayan hastalar ve oruç tutamayacak kadar yaşlılar içindir; iyileşen biri fidye vererek kurtulamaz.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.