6. Sınıf Kur'an-ı Kerim · Kur’an-ı Kerim’i Okumaya Giriş
Med Çeşitleri
- sebebimed
- sükûnuarız
- sükûnulazım
- meddiarız
- meddilazım
- meddilin
- harfilin
- vakıf
Meddiarız, meddilazım ve meddilin nedir, nasıl uygulanır?
Meddiarız, meddilazım ve meddilin, med harfinden ya da harfilinden sonra sükûn gelmesiyle oluşan ve harfin bir elif miktarından fazla uzatıldığı med çeşitleridir. Sükûn, harfin harekesiz olmasıdır ve cezim ya da şedde ile gösterilir. Meddiarız, med harfinden sonra kelime sonunda durulduğunda ortaya çıkan geçici sükûn, yani sükûnuarız gelirse oluşur; yavaş okuyuşta dört elif, hızlı okuyuşta en az bir elif miktarı uzatılır ve hükmü caizdir. Meddilazım, med harfinden hemen sonra kalıcı sükûn, yani cezimli ya da şeddeli harf gelirse oluşur; dört elif uzatılır ve uzatmak vaciptir. Meddilin, “yumuşak uzatma” demektir; önünde üstün harekeli harf bulunan sakin و ya da ى harfine harfilin denir ve harfilinden sonra sükûn gelirse harfilin üç elif uzatılır, hükmü caizdir. Meddiarız ve meddilin çoğunlukla durulduğunda oluşur; meddilazım ise durulsa da geçilse de vardır.
Med Çeşitleri: konu anlatımı ve özeti
Bu konuda sükûn sebebiyle oluşan üç med çeşidini öğreniyorsun: meddiarız, meddilazım ve meddilin. Medler Kur’an’da en sık karşılaşılan kurallardandır; her sayfada birkaç tane bulunur.
- Sebebimed: Harfin bir elif miktarından fazla uzatılmasına yol açan sebeptir. İki tanedir: hemze ve sükûn. Sükûn, harfin harekesiz olmasıdır ve cezim ya da şedde ile gösterilir.
- Meddiarız: Med harfinden sonra, kelime sonunda durulunca (vakıf) ortaya çıkan geçici sükûn (sükûnuarız) gelirse oluşur. Yavaş okuyuşta dört elif uzatılır; hızlı okuyuşta en az bir elif uzatılmalıdır. Hükmü caizdir.
- Vakıf: Kelime sonunda sesin kesilip nefesin tutulmasıdır; ayet sonlarında, vakıf işaretlerinde ya da nefes yetmediğinde yapılır.
- Meddilazım: Med harfinden hemen sonra kalıcı sükûn (sükûnulazım), yani cezimli ya da şeddeli harf gelirse oluşur. Dört elif uzatılır ve uzatmak vaciptir.
- Meddilin: “Yumuşak uzatma” demektir. Önünde üstün harekeli harf bulunan sakin و ya da ى harfine harfilin denir. Harfilinden sonra sükûn gelirse meddilin oluşur; harfilin üç elif uzatılır, hükmü caizdir.
- Okuyuş şekilleri: Hadr (hızlı), tedvir (orta) ve tahkik (yavaş).
Unutma: Meddiarız ve meddilin çoğunlukla durunca oluşur; meddilazım ise dursan da geçsen de vardır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Kitaptaki karşılaştırma tablosunu kendi defterine çiz: med harfi mi harfilin mi, sükûn geçici mi kalıcı mı, kaç elif, hükmü ne.
- Bir kelimede uzatma görürsen önce sükûnun neden oluştuğunu sor: durduğun için mi, yoksa harf zaten cezimli ya da şeddeli mi?
- Kureyş suresini ayet sonlarında durarak oku ve hangi ayet sonunda uzatma yaptığını not et.
Günlük hayattan: Bir cümleyi okurken nefes almak için durursun; durduğun kelimenin son sesi kısalır. Kur’an’da da kelime sonunda durunca son harf sakin olur ve meddiarız ya da meddilin ortaya çıkar.
Sık yapılan hata: Meddilinde med harfi olduğunu sanmak. Meddilinde med harfi yoktur; önü üstün harekeli sakin و ya da ى (harfilin) vardır ve uzatma bu harfin mahrecinde yapılır.
İpucu: “Arız = geçici, lazım = kalıcı” eşleştirmesini ezberle; hükmü de buna göre hatırla: geçici olanda uzatma caiz, kalıcı olanda vacip.
Derinleş
Kitaptaki 1. çalışma yaprağını uygula: Vakıa suresinin 17-50. ayetlerinde hangi ayet sonlarında durunca meddiarız oluştuğunu belirle ve bir arkadaşına nasıl uyguladığını anlat. Düşün: Aynı ayet sonunu durarak ve geçerek okuduğunda okunuşu nasıl değişiyor?
Bu konuda neler var?
- Meddiarız
- Meddilazım
- Meddilin
- • Med çeşitlerinden olan meddiarız kuralının oluşmasında sükûnua-
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.