7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Melek ve Ahiret İnancı
Varlıklar Âlemi
- âlem
- gayb
- melek
- cin
- şeytan
- dört büyük melek
- kiramen kâtibin
İslam’a göre melek, cin ve şeytan nasıl varlıklardır?
Âlem, Allah’ın yarattığı, duyularla ya da akılla bilinebilen bütün varlıkların ortak adıdır. Âlemdeki varlıkların bir kısmı gözle görülür; mikroorganizmalar mikroskopla, uzak yıldızlar teleskopla gözlenir, sevgi ve akıl gibi soyut kavramlar ise hiç görülmez ama vardır. Görülemeyen âleme gayb denir ve gaybı yalnızca Allah bilir; bu nedenle melek, cin ve şeytan hakkındaki bilginin kaynağı ayet ve hadislerdir. Melekler nurdan yaratılmıştır, yeme, içme, uyuma gibi ihtiyaçları ve cinsiyetleri yoktur, Allah’ın emrine karşı gelmezler. Dört büyük melekten Cebrail vahiy getirir, Mikâil rızık ve tabiat olaylarıyla, Azrail can almakla, İsrafil sûra üflemekle görevlidir. Kiramen Kâtibin iyi ve kötü işleri yazar, Münker ve Nekir kabirde sorgular. Cinler ateşten yaratılmıştır; şeytan da cinlerdendir ve Hz. Âdem’e saygıyla eğilme emrine kibirlendiği için karşı gelmiştir.
Varlıklar Âlemi: konu anlatımı ve özeti
Evrende gözle görebildiğin ve göremediğin pek çok varlık vardır. Bu konu, görülemeyen varlıklardan melek, cin ve şeytanı tanıtıyor ve meleklere imanın neden inancın bir parçası olduğunu anlatıyor.
- Allah'ın yarattığı, duyularla ya da akılla bilinebilen bütün varlıklara âlem denir. Mikroplar mikroskopla, uzak yıldızlar teleskopla görülür; sevgi ve akıl gibi soyut şeyler ise hiç görülmez ama vardır.
- Görülemeyen âleme gayb denir. Gaybı yalnızca Allah bilir; peygamberler ancak Allah'ın bildirdiği kadarını öğrenir. Bu yüzden bu konudaki bilginin kaynağı ayet ve hadislerdir.
- Melekler nurdan yaratılmıştır. Yeme, içme, uyuma gibi ihtiyaçları ve cinsiyetleri yoktur; Allah'ın emrine hiç karşı gelmezler. Meleklere iman, imanın şartlarındandır.
- Dört büyük melek: Cebrail vahiy getirir, Mikâil rızık ve tabiat olaylarıyla, Azrail can almakla, İsrafil sûra üflemekle görevlidir.
- Kiramen Kâtibin insanın iyi ve kötü işlerini yazar; Münker ve Nekir kabirde sorgulamakla görevlidir.
- Cinler ateşten yaratılmıştır ve insanlar gibi sorumludur. Şeytan da cinlerdendir; Hz. Âdem'e saygıyla eğilme emrine kibirlendiği için karşı gelmiştir.
Unutma: Cinler aracılığıyla gelecekten haber verdiğini söyleyen kişilere inanmak doğru değildir; geleceği yalnızca Allah bilir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Bu konuyu anlamak için önce varlıkları ikiye ayır: görebildiklerimiz ve göremediklerimiz.
- Etrafına bak: masa, ağaç, kuş. Bunları gözünle görürsün.
- Şimdi mikropları düşün. Gözle göremezsin ama mikroskopla görülürler; yani vardırlar.
- Bir de sevgi, özlem ya da akıl gibi şeyler var. Hiçbir aletle görülmezler ama onların varlığını hissederiz.
- Melek, cin ve şeytan da gözle görülmeyen varlıklardır. Onlar hakkındaki bilgimizin kaynağı ayet ve hadislerdir.
Günlük hayattan: Rüzgârı göremezsin ama yaprakların sallandığını görünce rüzgârın estiğini anlarsın. Görmemek, yok olmak demek değildir.
Sık yapılan hata: "Melek ile cin aynı şeydir." Doğrusu: Melekler nurdan yaratılmıştır ve Allah'ın emrine karşı gelmez; cinler ateşten yaratılmıştır ve insanlar gibi yaptıklarından sorumludur.
Derinleş
İnsanlar tarih boyunca göremedikleri şeyleri anlamak için mikroskop, teleskop ve röntgen gibi araçlar geliştirdi. Fen bilimleri dersinde öğrendiğin bir buluşu seç ve bu buluştan önce insanların neyi göremediğini, buluştan sonra neyi fark ettiğini araştır. Bilimin "görünmeyeni görünür kılma" çabası ile dinin "gayb" kavramı arasında nasıl bir fark vardır? Düşünceni iki örnekle açıkla.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.7.1.1Melekleri sınıflandırabilme
- a) Görülen ve görülemeyen varlıkları öğretmen rehberliğinde araştırır.
- b) Temel İslam kaynaklarından hareketle meleklerin yaratılan diğer varlıklardan farklı özelliklerini ayrıştırır.
- c) Melekleri ve onların görevlerini listeler.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Kerem, Hira Mağarası'nda ilk vahyin gelişini anlatan bir belgesel izliyor. Anlatıcı, Hz. Muhammed'e (sav) “Oku!” emrini ileten meleğin, ondan önceki peygamberlere de Allah'ın mesajlarını getiren melek olduğunu söylüyor. Anlatıcının sözünü ettiği melek aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mikâil
- B) İsrafil
- C) Azrail
- D) Cebrail
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Cebrail
Allah'ın emir ve yasaklarını peygamberlere getiren vahiy meleği Cebrail'dir; ilk vahyi de o getirmiştir. İsrafil de dört büyük melekten biridir; ancak onun görevi vahiy getirmek değil, sûra üflemektir.
Kolay
2Sınıfta “Yaratılış maddeleri” tablosu hazırlanıyor. Tablonun ilk satırına Hz. Âdem için “toprak”, ikinci satırına cinler için “ateş” yazılmış. Üçüncü satır, Allah'ın emirlerine hiç karşı gelmeyen, yeme içme ihtiyacı olmayan varlıklara ayrılmış. Üçüncü satıra yazılması gereken yaratılış maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ateş
- B) Nur
- C) Toprak
- D) Su
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Nur
Üçüncü satırda anlatılan varlıklar meleklerdir ve melekler nurdan yaratılmıştır. Ateş, gözle görülmeyen başka bir varlık grubu olan cinlerin yaratılış maddesidir; cinler meleklerden farklı olarak emre karşı gelebilir.
Kolay
3Defne, bilim kampında gece teleskopla yıldızları, gündüz mikroskopla bakterileri inceliyor. Akşam sohbetinde öğretmeni, gözle görülen gök cisimlerinin, mikroskopla görülen canlıların ve hiç görülemeyen meleklerin hepsinin Allah'ın yarattıkları olduğunu söylüyor ve bunların tamamını tek bir kavramla adlandırıyor. Öğretmenin kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gayb
- B) Âlem
- C) Berzah
- D) Mahşer
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Âlem
Allah'ın yarattığı, görülen ve görülemeyen bütün varlıkların tamamına âlem denir. Gayb yalnızca duyularla algılanamayan varlıkları kapsar; yıldızlar ve bakteriler gözlenebildiği için gayba girmez, bu yüzden bütünü adlandırmaz.
Kolay
4Öğretmen, İnfitâr suresinin 10–12. ayetlerinin mealini okuyor: İnsanların üzerinde koruyucuların bulunduğu, bunların değerli yazıcılar olduğu ve insanların yaptıklarını bildikleri anlatılıyor. Elif, insanın sevap ve günahlarını kaydeden bu meleklerin adını defterine yazacak. Elif'in yazması gereken ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kiramen Kâtibin
- B) Münker ve Nekir
- C) Mikâil ve İsrafil
- D) Cebrail ve Azrail
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kiramen Kâtibin
“Değerli yazıcılar” anlamına gelen Kiramen Kâtibin, insanın yaptıklarını amel defterine kaydeden meleklerdir. Münker ve Nekir de iki melek olarak anılır; ancak onlar kayıt tutmakla değil, kabirde sorgu ile görevlidir.
Kolay
5Ayet ve hadislerde meleklerin bazı özellikleri anlatılır. Aşağıdakilerden hangisi meleklerin özelliklerindendir?
- A) Ateşten yaratılmış varlıklardır.
- B) İnsanlar gibi acıkıp yorulurlar.
- C) Yeme, içme ve uyuma ihtiyaçları yoktur.
- D) Allah'ın emrine bazen karşı gelirler.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yeme, içme ve uyuma ihtiyaçları yoktur.
Meleklerin yeme, içme, uyuma gibi ihtiyaçları yoktur. Ateşten yaratılan varlıklar melekler değil cinlerdir.
Kolay
6Sınıfta dört büyük meleğin adlarıyla görevlerini eşleştiren bir kart oyunu oynanıyor. Mehmet'in elindeki kartta “can almakla görevlidir” yazıyor. Mehmet bu kartı hangi melekle eşleştirmelidir?
- A) Azrail
- B) İsrafil
- C) Cebrail
- D) Mikâil
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Azrail
Can almakla görevli melek Azrail'dir. İsrafil sûra üflemekle, Mikâil rızık ve tabiat olaylarıyla görevlidir.
Kolay
7Bir sözlükte bir kelimenin karşısında “görünmez âlem, göz önünde olmayan, nerede olduğu bilinmeyen” anlamları yazıyor. Bu anlamlar hangi kavrama aittir?
- A) Âlem
- B) Ahiret
- C) Gayb
- D) Nur
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Gayb
Gayb sözlükte görünmez âlem ve göz önünde olmayan anlamına gelir. Âlem ise görülen ve görülemeyen bütün varlıkları kapsar.
Kolay
8Hz. Âdem kıssasında ilk insanın yaratılışı diğer insanlarınkinden farklı olarak anlatılır. Kur'an-ı Kerim'e göre Hz. Âdem neyden yaratılmıştır?
- A) Topraktan
- B) Buhardan
- C) Nurdan
- D) Ateşten
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Topraktan
Allah Hz. Âdem'i topraktan yaratmıştır. Melekler nurdan, cinler ateşten yaratılmıştır.
Kolay
9Kitaptaki değerlendirme etkinliğinde varlıklar “görülebilen” ve “görülemeyen” diye iki gruba ayrılıyor. Aşağıdakilerden hangisi gözle görülebilen varlıklar grubuna yazılmalıdır?
- A) Melek
- B) Dağ
- C) Merhamet
- D) Zekâ
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dağ
Dağ gözle görülebilen bir varlıktır. Merhamet ve zekâ soyut kavramlar, melek ise gayb âlemine ait olduğu için görülemeyen grupta yer alır.
Kolay
10Din kültürü dersinde öğretmen tahtaya şu tanımı yazıyor: “Allah'ın yarattığı, duyu organları ve akılla bilinebilen veya var olduğu düşünülebilen bütün varlıklar.” Tahtadaki tanım hangi kavrama aittir?
- A) Kıyamet
- B) Gayb
- C) Vahiy
- D) Âlem
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Âlem
Allah'ın yarattığı, duyularla ya da akılla bilinebilen bütün varlıklara âlem denir. Gayb ise bu varlıklardan yalnızca görülemeyenleri anlatır.
Kolay
11Can, bir bulmacada şu ipucunu görüyor: “Dört büyük melekten biri; kıyametin kopması için sûra üflemekle görevlidir.” Can bulmacaya hangi adı yazmalıdır?
- A) İsrafil
- B) Azrail
- C) Mikâil
- D) Münker
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İsrafil
Sûra üflemekle görevli melek İsrafil'dir. Azrail can almakla, Mikâil rızık ve tabiat olaylarıyla görevlidir.
Kolay
12Kur'an-ı Kerim'de, Allah'ın emrine isyan eden şeytanın hangi varlık türüne ait olduğu açıkça belirtilmiştir. Şeytan hangi varlık türündendir?
- A) İnsanlardan
- B) Meleklerden
- C) Hayvanlardan
- D) Cinlerden
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Cinlerden
Kur'an'da şeytanın cinlerden olduğu açıkça bildirilir. Melekler Allah'ın emrine hiç karşı gelmediği için şeytan meleklerden olamaz.
Kolay
13Öğretmen, Cebrail, Mikâil, Azrail ve İsrafil'in “dört büyük melek” olarak bilindiğini anlatıyor. Aşağıdaki meleklerden hangisi dört büyük melek arasında yer almaz?
- A) Mikâil
- B) Azrail
- C) Münker
- D) İsrafil
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Münker
Münker, Nekir ile birlikte kabirde sorgulamakla görevli bir melektir; dört büyük melekten değildir. Azrail, Mikâil ve İsrafil dört büyük melek arasındadır.
Kolay
14Kur'an-ı Kerim'de gözle görülemeyen varlıklardan biri olan cinlerin yaratıldığı madde de bildirilmiştir. Cinler neyden yaratılmıştır?
- A) Sudan
- B) Nurdan
- C) Ateşten
- D) Topraktan
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ateşten
Cinler ateşten yaratılmıştır. Nurdan yaratılanlar melekler, topraktan yaratılan ise Hz. Âdem'dir.
Kolay
15Kur'an-ı Kerim'de “Peygamber, Rabbinden kendisine indirilene iman etti, müminler de (iman ettiler). Her biri; Allah'a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman ettiler…” buyrulmaktadır. Bu ayetten aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?
- A) Meleklerin sayısı peygamberlerle aynıdır.
- B) Melekler kitapları yazan varlıklardır.
- C) Meleklere iman, imanın şartlarından biridir.
- D) Melekler yalnız peygamberlere görünür.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Meleklere iman, imanın şartlarından biridir.
Ayette meleklere iman, Allah'a, kitaplara ve peygamberlere imanla birlikte sayılmıştır; bu yüzden meleklere iman imanın şartlarındandır. Diğer şıklar ayette geçmeyen bilgilerdir.
Kolay
16Ahiret hayatıyla ilgili bir okumada Elif, kabirde insana Rabbini, dinini ve peygamberini soracak meleklerin adlarını öğreniyor. Elif'in öğrendiği melekler hangileridir?
- A) Azrail ve İsrafil
- B) Cebrail ve Mikâil
- C) Münker ve Nekir
- D) Kiramen Kâtibin
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Münker ve Nekir
Kabirde sorgulamakla görevli melekler Münker ve Nekir'dir. Kiramen Kâtibin ise insanın iyi ve kötü işlerini yazar.
Kolay
17Elif, Nahl suresinin 102. ayetinin mealini okuyor: “İman edenlere sebat kazandırsın, müslümanlara rehber ve müjde olsun diye Rabbin tarafından bir gerçek olmak üzere Kur’an’ı Ruhulkudüs’ün indirdiğini söyle.” Ayette Kur'an'ı indirdiği bildirilen Ruhulkudüs, aşağıdaki meleklerden hangisidir?
- A) Mikâil
- B) İsrafil
- C) Cebrail
- D) Azrail
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Cebrail
Kitapta Cebrail'in vahiy meleği olduğu ve Kur'an'da “Cibril, Ruhulkudüs ve Ruhulemin” adlarıyla da anıldığı belirtilir; Kur'an'ı indiren melek de odur. Mikâil rızık ve tabiat olaylarıyla, İsrafil sûra üflemekle, Azrail can almakla görevlidir.
Kolay
18Kerem her cumartesi sabah erkenden kalkıp proje ödevi için araştırma yapmak üzere ilçe kütüphanesine gidiyor. Öğretmeni, Kerem'in ilim öğrenmek için evinden çıkmasını meleklerle ilgili bir ayet ya da hadisle ilişkilendiriyor. Öğretmenin ilişkilendirdiği metin aşağıdakilerden hangisidir?
- A) “… Allah'ın kendilerine verdiği emirlere karşı gelmeyen ve kendilerine emredilen şeyi yapan melekler vardır.”
- B) “İlim talebi uğrunda evinden çıkan herkesin bu davranışından melekler rıza ve hoşnutluklarını açıklamak üzere kanatlarını onun için indirdiler.”
- C) “Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber'e salat ediyorlar. Ey iman edenler! Siz de ona salat edin, selam edin.”
- D) “Melekler nurdan, cinler yalın ateşten, Âdem ise (topraktan) yaratıldı.”
Cevabı göster
Doğru cevap: B) “İlim talebi uğrunda evinden çıkan herkesin bu davranışından melekler rıza ve hoşnutluklarını açıklamak üzere kanatlarını onun için indirdiler.”
Ebu Davud'un rivayet ettiği hadiste, ilim için evinden çıkan kişinin bu davranışından meleklerin hoşnut olduğu bildirilir; Kerem'in durumu bu hadise uyar. Tahrim suresi 6. ayet meleklerin emre itaatini, Ahzab suresi 56. ayet Peygamber'e salatı, Müslim'deki hadis ise yaratılış maddelerini anlatır.
Orta
19Kuraklık geçen bir yılın ardından köyde bol yağmur yağıyor ve ekinler yeşeriyor. Dede, torunu Ali'ye bu olayların Allah'ın izniyle görev yapan bir melekle ilişkilendirildiğini anlatıyor; bu melek rızıkların dağıtılmasıyla da görevlidir. Dedenin sözünü ettiği melek aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cebrail
- B) Mikâil
- C) Azrail
- D) İsrafil
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mikâil
Yağmurun yağması, bitkilerin gelişmesi gibi tabiat olayları ve rızıkların dağıtılmasıyla görevli melek Mikâil'dir. Cebrail de büyük meleklerdendir; ancak görevi tabiat olayları değil, peygamberlere vahiy getirmektir.
Orta
20Selin, Zâriyât suresinin 56. ayetinin mealini okuyor: “Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.” Ardından cinlerin ateşten yaratıldığını ve aralarında hem inananların hem de inkâr edenlerin bulunduğunu öğreniyor. Selin'in okuduklarına göre cinler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Melekler gibi her zaman Allah'a itaat eder.
- B) İnsanlar gibi Allah'ın emirlerinden sorumludur.
- C) Nurdan yaratıldıkları için iradeleri yoktur.
- D) Gaybı bildikleri için geleceği haber verir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İnsanlar gibi Allah'ın emirlerinden sorumludur.
Ayet cinlerin de insanlar gibi kulluk için yaratıldığını, yani sorumlu olduğunu bildirir; aralarında inkâr edenlerin bulunması da onların seçme özgürlüğü olduğunu gösterir. Her zaman itaat etmek meleklerin özelliğidir; cinler bu yönüyle meleklerden ayrılır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
