7. Sınıf Kur'an-ı Kerim · Kur’an-ı Kerim’i Okuyorum
Kalkale
- kalkale harfleri
- kalkaleisuğra
- kalkaleikübra
- sakin harf
- vakıf
- idgam
Kalkale nedir ve hangi durumlarda yapılır?
Kalkale, kuvvetli bir ses işitilinceye kadar harfin mahrecinin kımıldatılmasıdır; sözlükte sarsmak, kımıldatmak anlamına gelir. Kalkale harfleri beş tanedir ve “kutbu cedin” ibaresinde toplanır. Bu harflerden biri kelimenin ortasında ya da sonunda sakin olarak bulunduğunda kalkale oluşur; harfin mahreci sarsılır, ses vurgulu ve belirgin okunur. Kalkalenin başkası tarafından duyulacak kadar güçlü yapılması vaciptir. Kalkale harfi kelimenin ortasında cezimli bulunursa kalkaleisuğra (küçük kalkale), kelimenin sonunda bulunur ve üzerinde durulursa kalkaleikübra (büyük kalkale) oluşur; büyük kalkale küçük kalkaleden daha güçlü yapılır. Kelime sonunda durulmayıp geçilirse harf harekeli okunacağı için kalkale yapılmaz. İdgamın oluştuğu yerde de kalkale uygulanmaz. Kalkale kısa ve belirgin yapılır; harfe hareke verilmez, ses uzatılmaz ve sonrasında hemze sesi çıkarılmaz. Kalkale sesi, önceki harfin harekesine göre telaffuz edilir.
Kalkale: konu anlatımı ve özeti
Bu konuda kalkale kuralını öğreniyorsun. Kalkale sözlükte sarsmak, kımıldatmak demektir; terim olarak kuvvetli bir ses işitilinceye kadar mahrecin kımıldatılmasıdır.
- Kalkale harfleri: ق، ط، ب، ج، د harfleridir ve “kutbu cedin” ibaresinde toplanır. ب، ج، د ince; ق ve ط kalın seslidir.
- Oluşması: Bu harflerden biri kelimenin ortasında ya da sonunda sakin olursa kalkale oluşur. Harfin mahreci sarsılır ve ses vurgulu, belirgin okunur.
- Hüküm: Kalkalenin başkası tarafından duyulacak kadar güçlü yapılması vaciptir.
- Kalkaleisuğra (küçük kalkale): Kalkale harfi kelimenin ortasında cezimli bulunduğunda oluşur.
- Kalkaleikübra (büyük kalkale): Kalkale harfi kelimenin sonunda olur ve üzerinde durulursa oluşur; küçük kalkaleden daha güçlü yapılır.
- Durma ve geçme: Kelime sonunda durulursa harf sakin olur ve kalkale yapılır; geçilirse harf harekeli okunacağı için kalkale yapılmaz. Şeddeli kalkale harfinde de ancak durulursa kalkale yapılır.
- Dikkat: Kalkale kısa ve belirgin yapılır; harfe hareke verilmez, uzatılmaz, sonrasında hemze sesi çıkarılmaz. Kalkale sesi önceki harfin harekesine göre telaffuz edilir.
- İdgam önceliği: İdgamın oluştuğu yerde kalkale yapılmaz.
Unutma: Kalkale harfi sakinse sars, harekeliyse normal oku.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Kalkale harflerini “kutbu cedin” ibaresiyle ezberle ve ince-kalın olarak ikiye ayır.
- Bir kalkale harfi görünce iki soru sor: Sakin mi? Kelimenin ortasında mı, sonunda mı ve orada duruyor muyum?
- Kitaptaki tablolardaki ifadeleri önce öğretmeninden dinle, sonra küçük ve büyük kalkaleyi ayırarak oku.
Günlük hayattan: Bir topu yere sektirdiğinde kısa ve net bir ses duyarsın; uzayan bir ses değil. Kalkale de böyledir: harf kısa, sarsıntılı ve belirgin söylenir.
Sık yapılan hata: Kalkale yaparken harfe hareke verip “be”, “de” gibi uzatmak ya da sonrasında hemze sesi çıkarmak. Kalkale harfi hareke almadan, kısa bir sarsıntıyla okunur.
İpucu: Ayet sonlarında durduğunda son harfe bak; kalkale harfiyse büyük kalkale yapacağını hatırla.
Derinleş
Kitaptaki çalışma yaprağında Abese suresinin 1-33. ayetleri verilmiştir. Bu ayetlerde kalkale olan yerleri işaretle; her birinin küçük mü büyük mü olduğunu ve nasıl oluştuğunu yaz. Düşün: Aynı kalkale harfi neden ayet sonunda durduğunda daha güçlü okunur?
Bu konuda neler var?
- ✓Kalkale-i kübra, kalkale-i suğraya göre daha güçlü ve vurgulu şekilde
- Kalkale Harfleri
- ✓Tilavet esnasında durulduğunda kelimenin son harfi sakin okunur. Bu harf
- ✓Şeddeli kalkale harfinde durulduğunda kalkale yapılır. Durulmadan oku
- Cezimli قharfiyle harekeli ك harfi yan yana geldiğinde aralarındaki ses
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.