ALES
ALES Rehberi: Sınav Yapısı, Puan Türleri ve Takvim
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitime Giriş Sınavı), ÖSYM'nin yaptığı ve lisansüstü programlara başvuruda ve akademik kadrolarda kullanılan merkezî sınavdır. Bu rehber sınavın yapısını, puanlamayı, 2026 takvimini ve ALES ile DGS arasındaki farkı ÖSYM kılavuzuna dayanarak tek sayfada toplar.
Son güncelleme: · Bilgiler ÖSYM kılavuzundan ve sınav takviminden alındı (kaynaklar aşağıda). dershanede, ÖSYM ile resmî bağlantısı olmayan bağımsız bir yardımcı kaynaktır; başvurudan önce güncel kılavuzu ÖSYM'den okuyun.
ALES nedir, kimler girer?
ALES, yüksek lisans ve doktora programlarına başvuruda ve öğretim elemanı kadrolarına atamada kullanılan bir akıl yürütme sınavıdır. Bir lisans programından mezun olanlar ve mezun olabilecek durumdaki adaylar başvurabilir.
- Sınav bilgi değil akıl yürütme becerisi ölçer: sayısal ve sözel içerikli sorularla.
- ÖSYM sınavı yılda birden çok kez yapar; adayın hangi oturuma gireceği kendi seçimidir.
- Başvuru koşulları ve belgeler için güncel kılavuzu ÖSYM'den okuyun.
ALES'te kaç soru var, süre ne kadar?
Sınav tek oturumdur: Sayısal Testi 50 soru, Sözel Testi 50 soru, toplam 100 soru ve 150 dakika. Sorular beş seçeneklidir.
| Test | Soru | Ne ölçer? |
|---|---|---|
| Sayısal | 50 | Sayısal içerikli akıl yürütme: temel matematik, problemler, geometri, sayısal mantık, tablo ve grafik yorumlama |
| Sözel | 50 | Sözel içerikli akıl yürütme: sözcük ve cümlede anlam, paragraf, sözel mantık |
Not: "Ne ölçer?" sütunu ÖSYM'nin resmî konu listesi değildir; kılavuzda konu listesi yoktur. Sütun, ÖSYM'nin yayımladığı kitapçıklardaki soru türlerinin genel bir özetidir. Sözel testte yazım, noktalama ya da dil bilgisi sorusu yer almaz.
ALES puanı nasıl hesaplanır, yanlışlar doğruyu götürür mü?
Evet. Her testte doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır; buna ham puan (net) denir. Ham puanlardan her test için ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puan hesaplanır, puan türleri bu standart puanların ağırlıklı toplamıdır.
| Puan türü | Sayısal | Sözel |
|---|---|---|
| ALES Sayısal (SAY) | %75 | %25 |
| ALES Sözel (SÖZ) | %25 | %75 |
| ALES Eşit Ağırlık (EA) | %50 | %50 |
- Ağırlıklı puan, o oturumdaki puan dağılımına göre 100 üzerinden puana çevrilir. Bu dönüşümde kullanılan ortalama, sapma ve en büyük puan sınavdan önce bilinmez; bu yüzden netten kesin puan hesaplanamaz.
- Dört yanlış bir doğruyu götürdüğü için hiç fikriniz olmayan soruda rastgele işaretleme ortalamada net kazandırmaz; en az bir seçeneği güvenle eleyebildiğiniz soruda işaretlemek ise beklenen neti artırır.
- Hangi programın hangi puan türünü istediği, başvurduğunuz üniversitenin ya da kurumun ilanında yazar.
ALES'te hangi konular çıkar?
ÖSYM ALES için konu listesi yayımlamaz. Sayısal testte temel matematik ve problemler, geometri, sayısal mantık ve tablo-grafik yorumlama; Sözel testte sözcük ve cümle anlamı, paragraf ve sözel mantık soruları yer alır.
dershanede'nin ALES konu ağacı bu soru türlerine göre kuruldu (resmî bir liste değildir):
- Sayısal: sayılar ve basamak, bölünebilme, EBOB-EKOK, rasyonel sayılar, üslü ve köklü sayılar, çarpanlara ayırma, denklemler, eşitsizlik ve mutlak değer, oran-orantı, tanımlı işlemler; sayı, yaş, yüzde-kâr-zarar, karışım, işçi-havuz ve hareket problemleri; kümeler, permütasyon-kombinasyon, olasılık; ortalama ve istatistik, tablo yorumlama, grafik yorumlama, sayı dizileri, sayısal akıl yürütme; açılar ve üçgenler, dik üçgen ve benzerlik, dörtgenler, çember ve daire, katı cisimler.
- Sözel: sözcükte anlam ve deyimler, eş-zıt anlam, söz öbekleri arasındaki ilişki; cümlede anlam, cümle tamamlama, cümleden çıkarım; paragrafın konusu ve ana düşüncesi, yardımcı düşünce, paragrafın yapısı ve akışı, paragraf tamamlama, uzun metinler; sözel mantıkta sıralama, eşleştirme, koşullu önermeler ve çizelge soruları.
ALES puanı kaç yıl geçerli?
ALES sonuçları, açıklandığı tarihten başlayarak 5 yıl geçerlidir.
Süre, öğretim elemanı kadrolarına atamada uygulanan YÖK yönetmeliğinin 5. maddesinde yazar (Resmî Gazete, 9 Kasım 2018, sayı 30590). Bir kurum kendi ilanında belirli bir puan türü ya da daha yüksek bir puan isteyebilir; başvurmadan önce ilanı okuyun.
ALES puanı nerelerde, en az kaç puanla kullanılır?
ALES puanı yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik başvurularında ve araştırma görevlisi ile öğretim görevlisi kadrolarına atamada kullanılır. YÖK yönetmeliklerine göre yüksek lisansta en az 55, araştırma ve öğretim görevlisi kadrolarında en az 70 puan aranır.
| Kullanım | En az puan | Kaynak |
|---|---|---|
| Tezli yüksek lisans | 55 (başvurulan puan türünde) | Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 5 |
| Doktora (yüksek lisans derecesiyle) | 55 | Aynı yönetmelik md. 16 |
| Doktora (lisans derecesiyle) | 80 | Aynı yönetmelik md. 16 |
| Sanatta yeterlik | 55 (yüksek lisansla), 80 (lisansla); sözel puan | Aynı yönetmelik md. 25 |
| Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadroları | 70 (alanındaki puan türünde) | Merkezi sınav yönetmeliği md. 5–6 |
- Bunlar en düşük sınırlardır; üniversite senatoları daha yüksek taban koyabilir ve ALES'in değerlendirmedeki ağırlığını belirler. Tezsiz yüksek lisansta ALES aranmayabilir.
- Güzel sanatlar fakülteleri ve konservatuvar programlarında ALES aranmaz.
- Sayılar yönetmeliklerin Resmî Gazete'deki metninden alındı; sonradan yapılan değişiklikler için başvurduğunuz kurumun ilanı esastır.
2026 ve 2027 ALES takvimi
ALES 2026'da üç kez yapıldı ya da yapılacak: 10 Mayıs, 2 Ağustos ve 29 Kasım. ÖSYM'nin açıkladığı 2027 tarihleri 18 Nisan, 11 Temmuz ve 28 Kasım'dır.
| Oturum | Sınav tarihi |
|---|---|
| 2026-ALES/1 | 10 Mayıs 2026 |
| 2026-ALES/2 | 2 Ağustos 2026 |
| 2026-ALES/3 | 29 Kasım 2026 |
| 2027-ALES/1 | 18 Nisan 2027 |
| 2027-ALES/2 | 11 Temmuz 2027 |
| 2027-ALES/3 | 28 Kasım 2027 |
- 2026-ALES/2 ilk takvimde 26 Temmuz'daydı; ÖSYM'nin başvuru duyurusuna göre 2 Ağustos 2026'da uygulandı.
- 2027 tarihleri ÖSYM'nin 2027 sınav takvimi haberinden alındı; başvuru ve sonuç günleri ile sınav ücreti için ÖSYM'nin takvimine ve o oturumun kılavuzuna bakın.
- Tarih değişikliklerini ÖSYM duyurur; bu sayfa yalnız resmî takvimi aktarır.
ALES ile DGS arasındaki fark nedir?
İkisi de sayısal ve sözel akıl yürütme ölçer, ikisinde de dört yanlış bir doğruyu götürür. ALES lisans mezunları içindir ve lisansüstü eğitimde kullanılır; DGS ön lisans mezunlarının lisans programlarına geçişi içindir.
| Özellik | ALES | DGS |
|---|---|---|
| Aday | Lisans mezunu ya da mezun olabilecek durumda | Ön lisans mezunu ya da son sınıf |
| Soru ve süre | 50 sayısal + 50 sözel, 150 dakika | 50 sayısal + 50 sözel, 135 dakika |
| Yanlış cevap | Dört yanlış bir doğruyu götürür | Dört yanlış bir doğruyu götürür |
| Puan | Yalnız test puanları (SAY, SÖZ, EA) | Test puanları ve ön lisans başarı puanı (ÖBP) |
| Sıklık | Yılda üç oturum | Yılda bir (Temmuz) |
| Geçerlilik | 5 yıl | Yalnız o yılın yerleştirmesi |
dershanede'nin ALES konu anlatımları ve soru bankası, DGS bölümü eklendiğinde DGS için de kullanılacak: iki sınav aynı beceriyi ölçer, resmî konu listesi ikisinde de yoktur.
Net hesaplama ve çıkmış sorular
- ALES net hesaplama →Doğru ve yanlış sayını gir; test netlerini ve puan türlerinin ağırlıklarını gör.
- ALES çıkmış sorular →ÖSYM'nin yayımladığı soru kitapçığı sayfalarına bağlantılar.
dershanede'nin ALES hazırlık içeriği (Sayısal ve Sözel konu anlatımları, tablo-grafik ve mantık soruları dâhil testler) hazırlanıyor; yayımlandığında bu bölüme eklenecek.
Sık sorulan sorular
ALES'te yanlışlar doğruyu götürür mü?
Evet. 2026-ALES kılavuzuna göre her testte doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır; dört yanlış bir doğruyu götürür.
ALES kaç soru, kaç dakika?
Sayısal 50 ve Sözel 50 soru, toplam 100 soru; tek oturumda 150 dakika.
Netten ALES puanı hesaplanabilir mi?
Kesin olarak hayır. Netler standart puana o oturumun ortalaması ve sapmasıyla çevrilir, 100'lük puana dönüşüm de o oturumun puan dağılımına bağlıdır; bu değerler sınavdan önce bilinmez. Netinizi ve puan türlerinin ağırlıklarını ALES net hesaplama sayfasında görebilirsiniz.
ALES puanı kaç yıl geçerli?
Sonuçlar açıklandığı tarihten başlayarak 5 yıl geçerlidir.
ALES'in çıkmış soruları yayımlanıyor mu?
ÖSYM bazı yılların kitapçıklarını tam, son yılların kitapçıklarının ise yaklaşık yüzde 10'unu yayımladı. Bağlantılar ALES çıkmış sorular sayfasındadır; sorular ÖSYM'nin sitesinde açılır.
Kaynaklar
- ÖSYM, 2026-ALES/3 Başvuru Kılavuzu ↗
- ÖSYM sınav takvimi ↗
- ÖSYM, 2026-ALES/2 başvuru duyurusu (2 Ağustos 2026) ↗
- ÖSYM, 2027 sınav takvimi haberi ↗
- Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 29690) ↗
- Öğretim Elemanı Kadrolarına Atamada Merkezi Sınav Yönetmeliği (Resmî Gazete 30590) ↗
- ÖSYM, ALES sayfaları (soru kitapçıkları) ↗
