İçeriğe geç
dershanede

Anadolu İmam Hatip Lisesi

Hazırlık9. Sınıf10. Sınıf11. Sınıf12. SınıfTümü

Influencer ortaklığı

Takipçilerine indirim, sana kazanç

Yükleniyor…

2. Ünite · Hadis Tarihi

Hadislerin Sözlü ve Yazılı Aktarımı

  • sahabi
  • tâbiin
  • muhadram
  • rihle
  • rivayet
  • senet
  • sahife

Hadisler sahabe ve tâbiin döneminde nasıl aktarıldı?

Hadislerin sözlü ve yazılı aktarımı, Hz. Peygamber’in sözlerinin sahabe ve tâbiin nesilleri tarafından ezber, müzakere ve yazı yoluyla sonraki kuşaklara ulaştırılmasıdır. Sahabi, Müslüman olarak Hz. Peygamber’i görmüş ve Müslüman olarak vefat etmiş kişidir. Sahabe hadisleri takip etme, soru sorma, müzakere, ezber ve yazı yoluyla öğrenmiştir. Abdullah bin Amr bin As’a hadis yazma izni verilmiş, elli kadar sahabinin hadis yazdığı tespit edilmiştir. Hemmam bin Münebbih’in Ebu Hüreyre’den kaydettiği es-Sahifetüs-Sahiha günümüze ulaşan ilk yazılı hadis metnidir. Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer bilmedikleri hadis için şahit istemiştir. Tâbiin, sahabeyle mümin olarak görüşüp ondan ilim alan ve iman üzere ölen kişilerdir; Hz. Peygamber döneminde yaşayıp onu göremeyenlere muhadram denir. Hadis öğrenmek için yapılan ilim yolculuğu olan rihle tâbiin döneminde yoğunlaşmış, senet sistemi güçlenmiş, Kufe, Basra ve Medine gibi merkezlerde hadis dersleri kurulmuştur.

Hadislerin Sözlü ve Yazılı Aktarımı: konu özeti

Bu konuda hadislerin Hz. Peygamber, sahabe ve tâbiin dönemlerinde nasıl sözlü ve yazılı olarak aktarıldığını öğreneceksin. Hadislerin bugüne güvenle ulaşması bu nesillerin titizliği sayesinde olmuştur.

  • Teşvik: Hz. Peygamber "Allah, bizden bir söz işitip onu işittiği gibi (başkasına) ulaştıran kişinin yüzünü ak etsin..." (Tirmizi) buyurmuş, Veda Hutbesi'nde "Burada hazır bulunanlar, burada bulunmayanlara tebliğ etsin..." demiştir.
  • Sahabi: Müslüman olarak Hz. Peygamber'i görmüş ve Müslüman olarak vefat etmiş kişidir. Sahabe hadisleri takip etme, soru sorma, müzakere, ezber ve yazı yoluyla öğrenmiştir; Hz. Ömer ve komşusu nöbetleşe Peygamber'in meclisine gitmiştir.
  • Yazı: Abdullah bin Amr bin As'a hadis yazma izni verilmiş; elli kadar sahabinin hadis yazdığı tespit edilmiştir. Hemmam bin Münebbih'in Ebu Hüreyre'den kaydettiği es-Sahifetüs-Sahiha günümüze ulaşan ilk yazılı hadis metnidir.
  • Sahabe Dönemi: 11 (632) ile son sahabinin vefat ettiği 110 (728) yılları arasıdır. Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer bilmedikleri hadis için şahit istemiş, Hz. Ali bazen yemin ettirmiştir.
  • Tâbiin: Sahabeyle mümin olarak görüşüp ondan ilim alan ve iman üzere ölen kişilerdir; Peygamber döneminde yaşayıp onu göremeyenlere muhadram denir. Bu dönem 180 (796) yılına kadar sürer.
  • Rihle: Hadis öğrenmek için yapılan ilim yolculuğudur; tâbiin döneminde yoğunlaşmış, senet sistemi güçlenmiş, Kufe, Basra, Medine gibi merkezlerde hadis dersleri kurulmuştur.

Unutma: Sahabi Hz. Peygamber'i görmüş kişidir; tâbii ise Peygamber'i değil, sahabeyi görüp ondan ilim almış kişidir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:

Önce temeli pekiştir

; aşağıdaki üç adımı sırayla ve defterine kısa notlar alarak uygula:

  1. Üç nesli sırala: Hz. Peygamber, sahabe, tâbiin. Her neslin hadisi kimden aldığını yaz.
  2. Sahabenin hadis öğrenme yollarını say: Peygamber'i takip etme, soru sorma, müzakere, ezber ve yazı. Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer'in şahit istemesini, Hz. Ali'nin yemin ettirmesini titizlik örneği olarak hatırla.
  3. Tâbiin döneminde öne çıkan iki gelişmeyi not et: ilim yolculuğu (rihle) ve güçlenen senet sistemi.

Günlük hayattan: Derse gelemeyen arkadaşına not tutup akşam anlattığında, Hz. Ömer ile komşusunun nöbetleşe dinleyip birbirine aktarma yöntemini uygulamış olursun.

Sık yapılan hata: Hadisler yalnız Peygamber'in vefatından sonra yazıya geçirilmedi; onun hayatında da Abdullah bin Amr bin As gibi bazı sahabiler izin alarak hadis yazdı.

Derinleş

Kitapta Cabir bin Abdullah'ın tek bir hadisi Abdullah bin Üneys'ten bizzat duymak için bir ay süren bir yolculuk yaptığı anlatılır (bk. Buhari, "İlim", 20). Bu titizliği bugün bir bilgiyi doğrulama alışkanlığımızla karşılaştıran kısa bir metin yaz. İnternette gördüğün bir sözü paylaşmadan önce neye bakmalısın? Yazdıklarını sınıfta bir arkadaşınınkiyle karşılaştır.

Bu konuda neler var?

  • Ünite
  • Anahtar kavramlar