3. Ünite · Hicretten Sonra Hz. Peygamber'in (s.a.s.) Hayatı
Hudeybiye'den Sonra Hz. Peygamber'in (s.a.s.) Savaşları
- خَيْبَرُ (Hayber)
- فَتْحُ مَكَّةَ (Mekke'nin fethi)
- الطُّلَقَاءُ (serbest bırakılanlar)
- تَبُوكُ (Tebük)
- اسْتِغْفَارٌ (bağışlanma dileme)
Hudeybiye barışından sonra hangi savaşlar yapıldı?
Hudeybiye barışından sonra Hz. Peygamber döneminde Hayber’in kuşatılması, Mekke’nin fethi, Mûte ve Tebük gazvesi gerçekleşmiştir. Hayber’deki Yahudiler, Müslümanlar onlara iyi davrandığı hâlde ihanet etti; bunun üzerine Müslümanlar Hayber’i kuşattı ve Yahudileri yendi. Kureyş, Müslümanlarla antlaşmalı olan Huzâa kabilesine saldırınca Hz. Peygamber hicretin sekizinci yılında on bin Müslümanla Mekke’ye girdi. Müşriklere kendilerine ne yapacağını düşündüklerini sordu; iyilik cevabını alınca gidin, serbestsiniz buyurdu. Bizanslılar hicretin sekizinci yılında Mûte’de Müslümanlara saldırdı; dokuzuncu yılda Hz. Peygamber Tebük gazvesine çıktı. Mesleki Arapça dersinde bu olaylar Arapça olarak okunur, Hz. Peygamber’in Herakleios’a yazdığı mektubun bölümleri incelenir ve altı harfli fiil işlenir. Üç harfle artırılmış altı harfli fiil hemzetü’l-vasl ile başlar; mastarında üçüncü harf kesralanır ve sondan önce elif eklenir. Örneğin اسْتَغْفَرَ fiilinin mastarı اسْتِغْفَارٌ sözcüğüdür.
Hudeybiye'den Sonra Hz. Peygamber'in (s.a.s.) Savaşları: konu özeti
Bu derste Hudeybiye barışından sonraki olayları (Hayber, Mekke'nin fethi, Mûte ve Tebük) okuyor, Hz. Peygamber'in (s.a.s.) Herakleios'a mektubunu tanıyorsun. Dil bilgisinde altı harfli fiili ve mastarını öğreniyorsun.
- Hayber: Hudeybiye barışından sonra Hayber'deki Yahudiler, Müslümanlar onlara iyi davrandığı hâlde ihanet etti; bunun üzerine Müslümanlar Hayber'i kuşattı ve Yahudileri yendi.
- Fetih: Kureyş, Müslümanlarla antlaşmalı olan Huzâa kabilesine saldırınca Hz. Peygamber (s.a.s.) hicretin sekizinci yılında on bin Müslümanla Mekke'ye girdi.
- Af: Müşriklere «مَا تَرَوْنَ أَنِّي فَاعِلٌ بِكُمْ؟» (Size ne yapacağımı düşünüyorsunuz?) diye sordu; «خَيْرًا» (iyilik) deyince «اذْهَبُوا فَأَنْتُمُ الطُّلَقَاءُ» buyurdu; dershanede çevirisi: "Gidin, serbestsiniz."
- Mûte ve Tebük: Bizanslılar hicretin sekizinci yılında Mûte'de Müslümanlara saldırdı; dokuzuncu yılda Hz. Peygamber (s.a.s.) Tebük gazvesine çıktı.
- Mektup: Kitap Hz. Peygamber'in (s.a.s.) Herakleios'a (هِرَقْلُ) yazdığı mektubun bölümlerini (gönderen, alıcı, selam, أَمَّا بَعْدُ, içerik) inceletir.
- Dil bilgisi: Üç harfle artırılmış altı harfli fiil hemzetü'l-vasl ile başlar: اسْتَغْفَرَ، اسْتَسْلَمَ، اسْتَشْفَى، اسْتَقْصَى.
- Dil bilgisi: Mastarında üçüncü harf kesralanır ve sondan önce elif eklenir: اسْتَغْفَرَ - يَسْتَغْفِرُ - اسْتِغْفَارٌ; اسْتَعْمَلَ - اسْتِعْمَالٌ; örnek: يَقُومُ الْمَنْهَجُ الْعِلْمِيُّ عَلَى الِاسْتِقْرَاءِ وَالِاسْتِقْصَاءِ (Bilimsel yöntem tümevarıma ve ayrıntılı araştırmaya dayanır).
Unutma: Altı harfli fiilin mastarında اسْتِـ (kesreli) gelir: اسْتَخْرَجَ fiil, اسْتِخْرَاجٌ mastardır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Hudeybiye'den sonraki olayları yıllarıyla sırala: Hayber, Mekke'nin fethi ve Mûte (8. yıl), Tebük (9. yıl).
- Mekke'nin fethine yol açan olayı söyle: Kureyş'in Huzâa kabilesine saldırması.
- Altı harfli fiilin mastarını kur: üçüncü harfi kesrele, sondan önce elif ekle. Sonra fiil ile mastarını yan yana yazıp sesli oku.
Günlük hayattan: Namazdan sonra أَسْتَغْفِرُ اللهَ dersin; bu fiilin mastarı اسْتِغْفَارٌ (bağışlanma dilemek) kelimesidir. Yer altından petrol çıkarılmasına اسْتِخْرَاجُ النِّفْطِ denir; bu da altı harfli fiilin mastarına bir örnektir.
Sık yapılan hata: Mekke'nin fethinde müşriklerin cezalandırıldığını düşünmek değil, Hz. Peygamber'in (s.a.s.) "Gidin, serbestsiniz" diyerek onları affettiğini bilmek gerekir. Ayrıca mastarda baştaki hemzenin kesreli okunduğunu unutma: اسْتِغْفَارٌ, اسْتَغْفَرَ ile karıştırılmamalıdır.
Derinleş
Kitapta Hz. Peygamber'in (s.a.s.) Herakleios'a yazdığı mektup bölümlerine ayrılarak incelenir. Mektubun gönderen, alıcı, selam ve içerik bölümlerini Türkçe açıkla, sonra bu düzende arkadaşına kısa bir Arapça mektup yaz. Düşün: Fetih günü ilan edilen af, insanların İslam'a bakışını nasıl etkilemiş olabilir?