2. Ünite · Kur'an Kıssaları
Hz. Musa (a.s.) ve Firavun Kıssası
- مُوسَى (Hz. Musa)
- فِرْعَوْنُ (Firavun)
- الْمُعْجِزَةُ (mucize)
- السَّحَرَةُ (sihirbazlar)
- الْعَصَا (asa)
- اسْتَغْفَرَ (bağışlanma diledi)
- الْفِعْلُ الْمَزِيدُ (mezid fiil)
Hz. Musa ve Firavun kıssasında ne anlatılır?
Hz. Musa ve Firavun kıssası, Hz. Musa’nın mucizesi karşısında Firavun’un sihirbazlarının yenilip iman etmesini anlatan bir Kur’an kıssasıdır. Hz. Musa’nın mucizesi asanın yılana dönüşmesiydi; Firavun bunu sihir sandı ve sihirbazları topladı. Sihirbazlar asalarını hareket ediyormuş gibi gösterdiler. Hz. Musa içinde korku duyunca Allah ona korkmamasını, üstün gelecek olanın kendisi olduğunu bildirdi. Hz. Musa’nın yılanı sihirbazların asalarını yuttu; sihirbazlar secdeye kapanıp Hârûn’un ve Mûsâ’nın Rabbine iman ettiklerini söylediler. Firavun onlara azap etti; Hz. Musa ve kavmi Firavun’un eziyetinden kaçtı. Mesleki Arapça dersinde kıssa bir diyalog ve Tâhâ suresindeki ayetlerle okunur, dil bilgisinde ise üç harfle artırılmış üçlü fiil işlenir. Üç harf eklenen üçlü fiil altı harfli olur; bağışlanma diledi anlamındaki اسْتَغْفَرَ buna örnektir. Böyle fiillerde kök son üç harftedir; اسْتَغْفَرَ fiilinin kökü bağışladı anlamındaki غَفَرَ fiilidir.
Hz. Musa (a.s.) ve Firavun Kıssası: konu özeti
Bu derste Hz. Musa (a.s.) ile Firavun'un sihirbazları arasındaki olayı bir diyalog ve Tâhâ suresindeki ayetlerle öğreniyorsun. Dil bilgisinde üç harfle artırılmış üçlü fiili tanıyorsun.
- Kıssa: Hz. Musa'nın (a.s.) mucizesi asanın yılana dönüşmesiydi; Firavun bunu sihir sandı.
- Kıssa: Firavun nübüvvet nimetini bilmediği için sihirbazları topladı; onlar asalarını hareket ediyormuş gibi gösterdiler, ama Hz. Musa'nın (a.s.) yılanı onların asalarını yuttu.
- Ayet: Tâhâ suresi 65-70. ayetler olayı anlatır; Hz. Musa (a.s.) içinde korku duyunca Allah «لَا تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْلَى» (dershanede çevirisi: "Korkma, üstün gelecek olan sensin." Tâhâ 20/68) buyurdu; sihirbazlar secdeye kapanıp «آمَنَّا بِرَبِّ هَارُونَ وَمُوسَى» (dershanede çevirisi: "Hârûn'un ve Mûsâ'nın Rabbine iman ettik." Tâhâ 20/70) dediler.
- Sonuç: Sihirbazlar Hz. Musa'nın (a.s.) Rabbine iman etti, Firavun onlara azap etti; Hz. Musa (a.s.) ve kavmi Firavun'un eziyetinden kaçtı.
- Dil bilgisi: Mezid fiil bir harfle (أَخْبَرَ، عَظَّمَ، حَمَّلَ), iki harfle (احْتَمَلَ، انْتَصَرَ، تَغَلَّبَ) ya da üç harfle artırılabilir (اسْتَغْفَرَ، اسْتَقْبَلَ، اسْتَخْرَجَ، اسْتَسْقَى).
- Dil bilgisi: Üç harf eklenen üçlü fiil altı harfli olur (سُدَاسِيٌّ); örnek cümle: إِنَّ فِرْعَوْنَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ، وَاسْتَضْعَفَ بَنِي إِسْرَائِيلَ (Firavun direndi, büyüklük tasladı ve İsrailoğullarını ezdi).
- Çekim: اسْتَغْفَرَ - يَسْتَغْفِرُ - اسْتَغْفِرْ (bağışlanma diledi); اسْتَشْفَى - يَسْتَشْفِي - اسْتَشْفِ (şifa aradı).
Unutma: اسْتَـ ile başlayan altı harfli fiillerde kök son üç harftedir; اسْتَغْفَرَ'in kökü غَفَرَ (bağışladı) fiilidir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Hz. Musa'nın (a.s.) mucizesinin ne olduğunu ve Firavun'un onu nasıl yorumladığını söyle.
- Sihirbazların yaptığını ve sonunda neden iman ettiklerini anlat.
- Altı harfli bir fiilde اسْتَـ ekini ayır ve geri kalan üç harfli kökü bul. Sonra muzari ve emir biçimlerini de yaz.
Günlük hayattan: Hata yaptığında أَسْتَغْفِرُ اللهَ dersin; bu fiil غَفَرَ köküne ا، س ve ت eklenerek kurulmuştur ve "bağışlanma dilerim" anlamına gelir. Yağmur duası için kullanılan اسْتَسْقَى (su istedi) fiili de aynı kalıptadır.
Sık yapılan hata: Sihirbazların Hz. Musa'yı (a.s.) yendiğini düşünmek değil, onun yılanının sihirbazların asalarını yuttuğunu ve sihirbazların iman ettiğini bilmek gerekir. Ayrıca اسْتَغْفَرَ fiilinin emri اسْتَغْفِرْ olur; muzaride olduğu gibi sondan önceki harf kesrelidir.
Derinleş
Kitapta Tâhâ suresi 65-70. ayetler, güzel yazıyla yazılması istenen bir metin olarak verilir. Ayetleri dikkatle yaz ve olayın sırasını Türkçe beş cümleyle anlat. Ayetlerdeki fiilleri mücerred ve mezid diye ayır. Düşün: Sihirbazlar gerçeği gördüklerinde neden Firavun'un tehdidine rağmen iman etti?
