1. Ünite · Tevhid ve Şirk
Nübüvvat
- النُّبُوَّاتُ (nübüvvat)
- الرَّسُولُ (resul)
- الْعِصْمَةُ (masumiyet)
- الْمِثَالُ (misal fiil)
- الْأَجْوَفُ (ecvef fiil)
- النَّاقِصُ (nakıs fiil)
- اللَّفِيفُ (lefif fiil)
Resul kime denir ve mutell fiilin türleri nelerdir?
Resul, Allah’ın kendisine bir şeriat vahyettiği ve onu tebliğ etmekle görevlendirdiği kişidir. Mesleki Arapça dersinde peygamberlik konusu, nübüvvat başlığı altında Arapça bir metinle işlenir. Hz. Muhammed peygamberlerin sonuncusudur; ayette onun Allah’ın Resulü ve peygamberlerin sonuncusu olduğu bildirilir. Peygamberlerin sıfatları emanet, doğruluk, zekâ, masumiyet ve emredileni tebliğ etmektir. Es-Sâbûnî’nin aktarılan sözüne göre resulün onu başkalarından ayıran özellikleri olmalıdır; resul çağının en akıllısı ve en güzel ahlaklısıdır. Dil bilgisi bölümünde mutell fiilin türleri tanıtılır. Misal fiil illet harfiyle başlar; durdu anlamındaki وَقَفَ misal fiildir. Ecvef fiilin ikinci harfi illettir; dedi anlamındaki قَالَ ecveftir. Nakıs fiilin üçüncü harfi illettir; مَشَى nakıs fiildir. İki illet harfi taşıyan fiile lefif denir. İllet harfi misal fiilde başta, ecvefte ortada, nakısta sonda bulunur.
Nübüvvat: konu özeti
Bu derste peygamberliğe (النُّبُوَّاتُ) dair bir metin okuyor, resulün tanımını ve peygamberlerin sıfatlarını öğreniyorsun. Dil bilgisinde mutell fiilin türlerini görüyorsun.
- Tanım: Resul (الرَّسُولُ), Allah'ın kendisine bir şeriat vahyettiği ve onu tebliğ etmekle görevlendirdiği kişidir.
- Ayet: Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.s.) peygamberlerin sonuncusudur; «مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلٰكِنْ رَسُولَ اللهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ» dershanede çevirisi: "Muhammed sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir; fakat o Allah'ın Resulü ve peygamberlerin sonuncusudur." (Ahzâb 33/40)
- Sıfatlar: Peygamberlerin sıfatları emanet (الْأَمَانَةُ), doğruluk (الصِّدْقُ), zekâ (الْفَطَانَةُ), masumiyet (الْعِصْمَةُ) ve emredileni tebliğ etmektir.
- Alıntı: Kitap es-Sâbûnî'den (el-Bidâye mine'l-kifâye, 95) «لا بُدَّ لِلرَّسُولِ مِنْ مَعَانٍ يَخْتَصُّ بِهَا عَنْ غَيْرِهِ» sözünü aktarır, dershanede çevirisi: "Resulün onu başkalarından ayıran özellikleri olmalıdır." Buna göre resulün kendisini Allah ile kulları arasında elçiliğe layık kılan, çağının en akıllısı ve en güzel ahlaklısı olmak gibi özelliklere sahip olduğunu aktarır.
- Dil bilgisi: Mutell fiilin türleri: misal (الْمِثَالُ) illet harfiyle başlar: وَعَدَ، وَقَفَ، وَصَلَ; ecvef (الْأَجْوَفُ) ikinci harfi illettir: قَالَ، بَاعَ، زَادَ.
- Dil bilgisi: Nakıs (النَّاقِصُ) üçüncü harfi illettir: سَعَى، مَشَى، دَعَا، نَهَى; lefif (اللَّفِيفُ) iki illet harfi taşır.
- Çekim: وَقَفَ - يَقِفُ - قِفْ (durdu, durur, dur); قَالَ - يَقُولُ - قُلْ (dedi, der, de); رَوَى - يَرْوِي - ارْوِ (rivayet etti).
Unutma: Misal fiilde illet harfi başta, ecvefte ortada, nakısta sondadır; ikisi birden varsa fiil lefiftir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Resulü tanımla: Kendisine şeriat vahyedilen ve onu tebliğ etmekle görevlendirilen kişi.
- Peygamberlerin beş sıfatını Arapça adlarıyla say: الْأَمَانَةُ، الصِّدْقُ، الْفَطَانَةُ، الْعِصْمَةُ ve tebliğ.
- Bir mutell fiilde illet harfinin yerini bul: başta misal, ortada ecvef, sonda nakıs. Sonra kitaptaki örneklerle kontrol et.
Günlük hayattan: Öğretmen "قِفْ" (dur) dediğinde emir kipi kullanır; bu, misal fiil وَقَفَ'den gelir ve baştaki و düşer. Aynı şekilde قُلْ (de) emri ecvef fiil قَالَ'den gelir ve ortadaki illet harfi düşer.
Sık yapılan hata: Emir kipinde illet harfini korumak değil, düşürmek gerekir: قَالَ'nin emri قُولْ değil, قُلْ olur. Nakıs fiilde de son harf emirde düşer: مَشَى fiilinin emri امْشِ olur, sondaki illet harfi yazılmaz.
Derinleş
Kitapta Ahzâb suresi 40. ayet ve es-Sâbûnî'den bir alıntı yer alır. Ayetin Türkçe anlamını yaz ve "hatemü'n-nebiyyîn" ifadesinin ne anlattığını açıkla. Sonra peygamberlerin beş sıfatını birer cümlelik örnek davranışla eşleştir. Düşün: Peygamberin masum olması, getirdiği mesajın güvenilirliğini nasıl etkiler? Cevabını bir paragrafla yaz.