3. Ünite · Ben Evdeyim

Ailem

الأُسْرَة (aile)
المِهَن (meslekler)
ما مِهْنَةُ…؟ (mesleği ne?)
لا (olumsuzluk)

Arapçada aile bireyleri ve meslekler nasıl anlatılır?

Arapçada aile, “Ailem” dersinde öğrenilen aile bireyi adları, meslek adları ve çalışır anlamındaki fiille kurulan cümlelerle anlatılır. Baba والِدٌ, anne والِدَةٌ sözcüğüyle karşılanır; erkek kardeş, kız kardeş, oğlan ve kız için de ayrı sözcükler vardır. İyelik ekleri ismin sonuna gelerek babam, baban, babası gibi anlamlar verir. Meslek adlarının erkek ve kadın için ayrı biçimleri bulunur. İş yeri anlatılırken doktorun hastanede, işçinin fabrikada, aşçının restoranda, mühendisin şirkette çalıştığı söylenir. Babanın mesleği ne diye sorulduğunda o doktordur diye cevap verilir; doktor ne yapar sorusunun cevabı ise hastaları muayene eder cümlesidir. Fiil kişiye göre değişir; her kişi için ayrı bir çekim kullanılır. Olumsuz cümlede fiilin önüne لا gelir; ben fabrikada çalışmıyorum cümlesi buna örnektir. Aynı fiil biçimi hem erkek muhatap hem de kız üçüncü kişi için kullanılabildiğinden, kimden söz edildiğini cümledeki zamir gösterir.

Ailem: konu özeti

Bu konuda aile bireylerini, meslekleri ve iş yerlerini Arapça anlatmayı öğreniyorsun. Fiillerin kişiye göre nasıl değiştiğini ve olumsuz cümleyi de görürsün.

Aile: والِدٌ (baba), والِدَةٌ (anne), أَخٌ (erkek kardeş), أُخْتٌ (kız kardeş), وَلَدٌ (oğlan), بِنْتٌ (kız). Örnek: هَذا والِدي وَهَذِهِ والِدَتي. أَخي الكَبيرُ, أُخْتي الصَّغيرَةُ.
İyelik: والِدي, والِدُكَ, والِدُكِ, والِدُهُ, والِدُها (babam, baban, babası…).
Meslekler: مُدَرِّسٌ/مُدَرِّسَةٌ, طَبيبٌ/طَبيبَةٌ, مُهَنْدِسٌ/مُهَنْدِسَةٌ, طَبّاخٌ/طَبّاخَةٌ, عامِلٌ/عامِلَةٌ, مُديرٌ/مُديرَةٌ.
İş yerleri: يَعْمَلُ الطَّبيبُ في المُسْتَشْفى, يَعْمَلُ العامِلُ في المَصْنَعِ, تَعْمَلُ الطَّبّاخَةُ في المَطْعَمِ, تَعْمَلُ المُهَنْدِسَةُ في الشَّرِكَةِ.
Meslek sorma: ما مِهْنَةُ والِدِكَ؟ – هُوَ طَبيبٌ. ماذا يَفْعَلُ الطَّبيبُ؟ – يَفْحَصُ المَرْضى.
Fiil çekimi: أَعْمَلُ (ben), تَعْمَلُ (sen, erkek), تَعْمَلينَ (sen, kız), يَعْمَلُ (o, erkek), تَعْمَلُ (o, kız). Aynı kalıp: أَذْهَبُ, تَذْهَبُ, تَذْهَبينَ, يَذْهَبُ.
Olumsuz: Fiilin önüne لا gelir. Örnek: أَنا لا أَعْمَلُ في المَصْنَعِ. لا, هِيَ طالِبَةٌ.

Unutma: تَعْمَلُ hem "sen (erkek) çalışırsın" hem "o (kız) çalışır" demektir; kimden söz edildiğini أَنْتَ ya da هِيَ zamiri gösterir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme: 13 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Aileni üç adımda tanıtırsın:

Kişiyi göster: هَذا والِدي, هَذِهِ أُخْتي.
Mesleğini söyle: هُوَ مُهَنْدِسٌ, هِيَ طالِبَةٌ.
Nerede çalıştığını ekle: يَعْمَلُ في الشَّرِكَةِ.

Günlük hayattan: Arkadaşın "ما مِهْنَةُ والِدَتِكَ؟" diye sorarsa "والِدَتي مُدَرِّسَةٌ، تُدَرِّسُ في الثّانَوِيَّةِ" diye cevap verirsin. Kitaptaki Sâmî ile Sâre diyaloğu tam da böyle ilerler.

Sık yapılan hata: Kadın doktor için هِيَ طَبيبٌ demek doğru değil, هِيَ طَبيبَةٌ denir; meslek adı da kişinin cinsiyetine göre ة alır.

İpucu: Aile fotoğrafınızı kullan. Her kişinin altına hem mesleğini hem iş yerini yaz: والِدي طَبيبٌ، يَعْمَلُ في المُسْتَشْفى. Fotoğrafı arkadaşına gösterip onun sorularını Arapça cevaplamak, fiil çekimlerini doğal biçimde tekrar etmeni sağlar. Sonra aynı cümleleri olumsuz yaparak tekrar et: والِدي لا يَعْمَلُ في المَصْنَعِ.

Derinleş

Kitaptaki "مِهْنَةُ الوالِدَيْنِ" diyaloğunu oku ve her kişinin mesleğini, ne yaptığını ve nerede çalıştığını bir tabloya yaz. Sonra ailenden üç kişiyi aynı tabloyla tanıt. Kitap bu dersin sonunda neden «اَلْأُسْرَةُ هِيَ الْمَدْرَسَةُ الْأُولَى» (dershanede çevirisi: "Aile ilk okuldur.") sözüne yer vermiş olabilir? Düşünceni iki cümleyle yaz.