4. Ünite · Hayatımdan Bir Gün

Bugün Ne Yaptın?

الفِعْل الماضي (geçmiş zaman fiili)
كَمِ السّاعَةُ؟ (saat kaç?)
وَالنِّصْفُ (buçuk)
أَمْسِ، اليَوْمَ (dün, bugün)
مَتى؟ (ne zaman?)

Arapçada geçmiş zaman fiili ve saat nasıl söylenir?

Arapçada geçmiş zaman fiili, yapılıp bitmiş işleri anlatır ve kişiye göre fiilin sonu değişir. Birinci tekil kişide fiilin sonuna bir ek gelir; gittim anlamındaki ذَهَبْتُ buna örnektir. Uyudum, uyandım, abdest aldım, kahvaltı ettim ve döndüm gibi günlük işler bu kalıpla anlatılır. Fiil, ikinci ve üçüncü tekil kişide erkek ve kıza göre ayrı biçimler alır. Saat sormak için كَمِ السّاعَةُ الآنَ؟ sorusu kullanılır. Buçuklu saatlerde saatin ardına buçuk anlamındaki وَالنِّصْفُ sözü eklenir; yedi buçuk böyle söylenir. Dün, bugün, geçen hafta, önce ve sonra sözcükleri zamanı bildirir; ne zaman, nereye ve nasıl ise soru kelimeleridir. Okuma metninde Âsım’ın akşam on buçukta uyuduğu, sabah erken kalkıp abdest aldığı, sabah namazını kıldığı, kahvaltı edip otobüsle okula gittiği anlatılır; kardeşi Merve dersten sonra eve dönüp derslerine çalışır. Gittim ile o kız gitti anlamındaki fiiller aynı harflerle yazılır; fark harekededir.

Bugün Ne Yaptın?: konu özeti

Bu konuda günlük işlerini geçmiş zamanla anlatmayı ve saati sormayı, söylemeyi öğreniyorsun. Metinlerde öğrencilerin dün ve bugün neler yaptığı anlatılır.

Geçmiş zaman (ben): Fiilin sonuna ـْتُ gelir. Örnek: نِمْتُ (uyudum), اِسْتَيْقَظْتُ (uyandım), تَوَضَّأْتُ (abdest aldım), صَلَّيْتُ الفَجْرَ, تَناوَلْتُ الفُطورَ (kahvaltı ettim), خَرَجْتُ, ذَهَبْتُ, رَكِبْتُ الحافِلَةَ, رَجَعْتُ.
Kişilere göre: ذَهَبْتَ (sen, erkek), ذَهَبْتِ (sen, kız), ذَهَبَ (o, erkek), ذَهَبَتْ (o, kız). Örnek: هُوَ لَعِبَ مَعَ صَديقِهِ – هِيَ لَعِبَتْ مَعَ صَديقَتِها.
Saat sorma: كَمِ السّاعَةُ الآنَ؟ (Saat kaç?) – السّاعَةُ الثّامِنَةُ.
Buçuklu saat: وَالنِّصْفُ eklenir. Örnek: السّاعَةُ السّابِعَةُ وَالنِّصْفُ (yedi buçuk), السّاعَةُ الواحِدَةُ وَالنِّصْفُ.
Zaman ifadeleri: أَمْسِ (dün), اليَوْمَ (bugün), الأُسْبوعَ الماضي (geçen hafta), قَبْلَ (önce), بَعْدَ (sonra), ثُمَّ (sonra/ardından).
Okuma metni: Âsım ile kardeşi Merve'nin günü anlatılır: Âsım akşam on buçukta uyudu, sabah erken kalktı, abdest alıp sabah namazını kıldı, kahvaltı etti, otobüse binip okula gitti; Merve dersten sonra eve dönüp derslerine çalıştı.
Soru kelimeleri: مَتى؟ (ne zaman?), إِلى أَيْنَ؟ (nereye?), كَيْفَ؟ (nasıl?). Örnek: مَتى اسْتَيْقَظْتَ؟

Unutma: ذَهَبْتُ "gittim", ذَهَبَتْ "o (kız) gitti" demektir; fark son iki harfin harekesindedir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme: 13 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Gününü üç adımda geçmiş zamanla anlatırsın:

Sabahı anlat: اِسْتَيْقَظْتُ في السّاعَةِ السّادِسَةِ.
Okulu anlat: ذَهَبْتُ إِلى المَدْرَسَةِ وَدَرَسْتُ اللُّغَةَ العَرَبِيَّةَ.
Akşamı anlat: رَجَعْتُ إِلى البَيْتِ وَنِمْتُ في السّاعَةِ العاشِرَةِ.

Günlük hayattan: Öğretmenin "ماذا فَعَلْتَ بَعْدَ المَدْرَسَةِ أَمْسِ؟" diye sorarsa kitaptaki Salih gibi "ذاكَرْتُ دُروسي، بَعْدَ ذَلِكَ رَجَعْتُ إِلى البَيْتِ مَساءً" diye cevap verirsin.

Sık yapılan hata: "Uyandım" yerine أَسْتَيْقِظُ demek doğru değil, bu "uyanırım" demektir; geçmiş için اِسْتَيْقَظْتُ kullanılır.

İpucu: Akşamları Arapça bir gün defteri tut. Her gün üç cümle yaz ve her cümlede bir saat bilgisi kullan: صَلَّيْتُ الفَجْرَ في السّاعَةِ السّادِسَةِ. Bir hafta sonra geçmiş zaman eklerini ve saat kalıplarını rahatça kullandığını görürsün. Aynı cümleleri bir de arkadaşın için yazarak ذَهَبَ ve ذَهَبَتْ biçimlerini çalış.

Derinleş

Kitaptaki "عاصِمٌ وَأُخْتُهُ" metnini oku ve Âsım ile Merve'nin yaptıklarını saatleriyle birlikte bir zaman çizelgesine yerleştir. Sonra dünkü gününü aynı biçimde altı cümleyle yaz. Kitaptaki «لَا تُؤَجِّلْ عَمَلَ الْيَوْمِ إِلَى الْغَدِ» (dershanede çevirisi: "Bugünün işini yarına bırakma.") sözünü kendi gününde nasıl uygularsın?