1. Ünite · Haydi Tanışalım
Tanışma: Zamirler ve Şemsî-Kamerî Harfler
- ال (belirlilik takısı)
- şemsî harfler
- kamerî harfler
Arapçada kişi zamirleri ile şemsî ve kamerî harfler nedir?
Arapçada kişi zamirleri, işaret zamirleri ve iyelik ekleri, kişinin kendini ve başkalarını tanıtmasını sağlayan sözcük ve eklerdir. Kişi zamirlerinde ikinci ve üçüncü tekil kişi için erkek ve kıza göre ayrı sözcükler vardır. Bu anlamındaki işaret zamiri de erkek ve kız için ayrı biçim alır; bu bir öğrenci cümlesi iki biçimde kurulabilir. İyelik ekleri ismin sonuna gelerek adım, adın, onun adı gibi anlamlar verir. Kelimeyi belirli yapan takı ال biçimindedir. Şemsî harflerle başlayan kelimelerde takının lamı okunmaz ve sonraki harf şeddeli okunur; الشَّمْسُ bunun örneğidir. Kamerî harflerle başlayan kelimelerde ise takının lamı sükûnla okunur; القَمَرُ bunun örneğidir. Aynı derste konuş, sus, gel ve git emirleri de öğrenilir; bu emirlerin erkek ve kız için ayrı biçimleri vardır. Bu diye gösteren işaret zamiri ile o diye bir kişiden söz eden kişi zamiri aynı şey değildir; biri bir varlığı gösterir, öteki bir kişiden söz eder.
Tanışma: Zamirler ve Şemsî-Kamerî Harfler: konu özeti
Bu konuda kişi zamirlerini, işaret zamirlerini ve iyelik eklerini kullanarak kendini ve başkalarını tanıtıyorsun. Kelimeyi belirli yapan ال takısını ve şemsî-kamerî harfleri de öğreniyorsun.
- Kişi zamirleri: أَنا (ben), أَنْتَ (sen, erkek), أَنْتِ (sen, kız), هُوَ (o, erkek), هِيَ (o, kız). Örnek: أَنا مُحَمَّدٌ, أَنْتِ مَرْوَةُ, هِيَ خَديجَةُ.
- İşaret zamirleri: هَذا erkek için, هَذِهِ kız için kullanılır. Örnek: هَذا طالِبٌ (Bu bir öğrenci), هَذِهِ طالِبَةٌ.
- İyelik ekleri: اسْمي (adım), اسْمُكَ (adın, erkek), اسْمُكِ (adın, kız), اسْمُهُ (onun adı, erkek), اسْمُها (onun adı, kız). Örnek: هُوَ صَديقٌ، اسْمُهُ أَحْمَدُ.
- Belirlilik takısı: ال kelimeyi belirli yapar. Örnek: طالِبٌ → الطّالِبُ, مُعَلِّمٌ → المُعَلِّمُ.
- Şemsî harfler: ال'nin lamı okunmaz, sonraki harf şeddeli okunur. Örnek: الشَّمْسُ, الدَّفْتَرُ, السَّلامُ, النّورُ.
- Kamerî harfler: ال'nin lamı sükûnla okunur. Örnek: القَمَرُ, الكِتابُ, الخَيْرُ, البابُ.
- Emirler: تَكَلَّمْ/تَكَلَّمي (konuş), اُسْكُتْ/اُسْكُتي (sus), تَعالَ/تَعالَيْ (gel), اِذْهَبْ/اِذْهَبي (git).
Unutma: هَذا ile هُوَ karışmasın: هَذا "bu" diye gösterir, هُوَ "o" diye bir kişiden söz eder.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Zamirleri üç adımda yerleştirirsin:
- Kimden söz ettiğini belirle: kendin (أَنا), karşındaki (أَنْتَ/أَنْتِ), başkası (هُوَ/هِيَ).
- Cinsiyete bak: erkekse هَذا, kızsa هَذِهِ.
- İyelik ekini ekle: اسْم + ي = اسْمي, اسْم + ها = اسْمُها.
Günlük hayattan: Fotoğraftaki arkadaşını tanıtırken "هَذِهِ صَديقَتي، اسْمُها سارَةُ، هِيَ طالِبَةٌ" dersin. Aynı cümleyi erkek arkadaşın için هَذا، اسْمُهُ، هُوَ ile kurarsın.
Sık yapılan hata: الشَّمْسُ kelimesini "el-şems" diye okumak doğru değil, "eş-şems" diye okunur; şemsî harften önce ال'nin lamı yazılır ama okunmaz.
İpucu: Şemsî harfleri ayırmanın kolay yolu ال'den sonra gelen harfe şedde konup konmadığına bakmaktır. Kitaptaki الشَّمْسُ ve القَمَرُ kelimelerini iki kartın başına yaz; her yeni kelimeyi hangi karta benzediğine göre o kartın altına ekle.
Derinleş
Kitaptaki şemsî ve kamerî harf alıştırmasına bak. Ders boyunca öğrendiğin on kelimeye ال ekle, bunları iki sütuna ayırıp sesli oku. Ünitenin sonundaki özlü sözü oku: «اَلْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ مِفْتَاحُ التَّعَارُفِ» dershanede çevirisi: "Güzel söz tanışmanın anahtarıdır." Bu sözde ال alan kelimeleri bul; hangileri şemsî, hangileri kamerî? Bulduğun örnekleri sınıfta paylaş.