3. Modül: Çocukla Güçlü İletişim
Etkin Dinleme ve Açık Uçlu Sorular
- etkin dinleme
- açık uçlu soru
- göz teması
- iletişim
- dinleme zamanı
Çocuğu etkin dinleme nasıl yapılır, açık uçlu soru nedir?
Etkin dinleme, çocuğun sözünü kesmeden, başka bir işle uğraşmadan ve beden diliyle dinlendiğini göstererek çocuğu dinlemektir. Göz teması kurmak çocuğa “Seni önemsiyorum” mesajı verir. Açık uçlu sorular ise çocuğu daha fazla anlatmaya davet eden sorulardır. “Neden ağlıyorsun?” yerine “Seni üzen bir şey olmuş gibi görünüyor, anlatmak ister misin?”, “Kim yaptı?” yerine “O sırada ne oldu?”, “Kavga mı ettiniz?” yerine “Arkadaşınla aranızda nasıl bir şey yaşandı?” diye sorulabilir. “Bunu niye yaptın?” yerine “Bunu yaparken ne hissettin?” sorusu çocuğu savunmaya geçirmeden düşündürür. Çocuk hemen dinlenemiyorsa ne zaman dinleneceği açıkça söylenir: “Şu an yemeği hazırlamam gerekiyor. Beş dakika sonra oturup bana anlatmanı isterim.” Sorgulayıcı ve suçlayıcı sorular çocuğu savunmaya iter; açık uçlu sorular ise çocuğu düşünmeye ve anlatmaya davet eder.
Etkin Dinleme ve Açık Uçlu Sorular: etkinlik
Etkin dinleme, çocuğun sözünü kesmeden, başka bir işle uğraşmadan ve beden dilinizle onu dinlediğinizi göstererek dinlemektir. Açık uçlu sorular ise çocuğu daha fazla anlatmaya davet eder.
- Göz teması kurmak çocuğa "Seni önemsiyorum" mesajı verir.
- "Neden ağlıyorsun?" yerine "Seni üzen bir şey olmuş gibi görünüyor, anlatmak ister misin?" deyin.
- "Kim yaptı?" yerine "O sırada ne oldu?"; "Kavga mı ettiniz?" yerine "Arkadaşınla aranızda nasıl bir şey yaşandı?" diye sorun.
- "Bunu niye yaptın?" yerine "Bunu yaparken ne hissettin?" sorusu çocuğu savunmaya geçirmeden düşündürür.
- Hemen dinleyemiyorsanız ne zaman dinleyeceğinizi açıkça söyleyin: "Şu an yemeği hazırlamam gerekiyor. Beş dakika sonra oturup bana anlatmanı isterim."
Unutma: Sorgulayıcı ve suçlayıcı sorular çocuğu savunmaya iter; açık uçlu sorular ise onu düşünmeye ve anlatmaya davet eder.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Çocuğunuz konuşurken telefonu bırakın, onun göz hizasına inin ve sözünü kesmeden dinleyin.
- Gün içinde en az bir açık uçlu soru sorun: "Bugün en çok neyi sevdin?", "Sence sonra ne olacak?"
- Meşgulseniz "sonra" demek yerine somut bir zaman verin ve sözünüzü tutun.
Bir adım ileri
Akşam yemeğinde her aile bireyinin gününden bir an anlattığı kısa bir sohbet turu yapın; çocuğunuz sorular sorarak siz de onu dinleyerek etkin dinlemeyi birlikte çalışın.