Etkinlik Örnekleri
Çukur ve Tümsek Yüzeyde Görüntü Nasıl Değişir?
- 60–72 ay
- ayna
- görüntü
- çukur-tümsek
- yansıma
- tahmin
Kaşığın çukur ve tümsek yüzünde görüntü nasıl incelenir?
Çukur ve tümsek yüzeyde görüntünün nasıl değiştiği, parlak bir metal kaşığın iç ve dış yüzüne bakılarak gözlemlenir. 60–72 aylık çocuklar için hazırlanan ve yaklaşık 20 dakika süren etkinlikte büyük, parlak ve temiz bir metal kaşık, kırılmayan küçük bir ayna, küçük bir oyuncak figür ve üzerine yukarıyı gösteren ok çizilmiş bir kart kullanılır. Kaşığın içine çukur yüz, dışına tümsek yüz denir. Çocuk önce oyuncağı kaşığın içinde nasıl göreceğini tahmin eder ve tahminini kâğıda çizer. Oyuncak çukur yüzün önünde tutulur, yavaşça yaklaştırılıp uzaklaştırılır; görüntünün büyüyüp küçüldüğüne ya da ters dönüp dönmediğine bakılır. Sonra kaşık çevrilir, aynı deneme tümsek yüzde yapılır ve iki yüz karşılaştırılır. Ok kartı da iki yüzün önünde tutularak okun kaşıkta nereyi gösterdiği incelenir. Böylece çocuk görüntünün büyüklüğünü, yönünü ve uzaklıkla değişimini karşılaştırır. Kaşık ağza götürülmez, göze bastırılmaz; cam ayna yerine kırılmayan ayna kullanılır.
Çukur ve Tümsek Yüzeyde Görüntü Nasıl Değişir?: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 20 dakika
Çocuğunuz parlak bir kaşığın iç (çukur) ve dış (tümsek) yüzünde görüntünün nasıl değiştiğini tahmin edip dener. Görüntünün büyüklüğü, yönü ve uzaklıkla değişimini karşılaştırır.
Malzemeler: Büyük, parlak ve temiz bir metal kaşık (yemek kaşığı ya da kepçe), kırılmayan küçük bir ayna, küçük bir oyuncak figür, üzerine yukarıyı gösteren ok çizilmiş bir kart, kâğıt ve kalem.
- Kaşığa ve aynaya birlikte bakın: "Kaşıkta ne görüyorsun? Aynada ne görüyorsun?" Kaşığın içine "çukur yüz", dışına "tümsek yüz" deyin.
- "Oyuncağı kaşığın içinde nasıl göreceğiz?" diye tahmin alın ve kâğıda çizin.
- Oyuncağı çukur yüzün önünde tutun; sonra yavaşça yaklaştırıp uzaklaştırın. Görüntü büyüdü mü, küçüldü mü, ters mi döndü?
- Kaşığı çevirip aynı denemeyi tümsek yüzde yapın ve iki yüzü karşılaştırın.
- Ok kartını iki yüzün önünde tutun: "Ok nereyi gösteriyor, kaşıkta nereyi gösteriyor?"
- Tahminleri gözlemlerle karşılaştırın.
Unutma: Kaşık ağza götürülmez, göze bastırılmaz; cam ayna yerine kırılmayan ayna kullanın. Görüntü her açıda net olmayabilir, uzaklığı ayarlayarak sabırla deneyin.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Evde kırılmayan parlak yüzeyleri (metal kaşık, parlak kapak, akrilik ayna) birlikte inceleyin: "Yaklaşınca görüntü değişti mi? Uzaklaşınca nasıl göründü? Kaşığın içi ve dışı aynı mı gösterdi?"
- Zorlanırsa yalnız kaşık ve tek oyuncakla çalışın.
- "Küçük mü, büyük mü? Düz mü, ters mi?" gibi kısa sorular sorun; uygun resmi göstermesi yeterlidir.
Bir adım ileri
Farklı boyutlarda oyuncaklar, ok kartları ve yüz resimleriyle deneyin. Çocuğunuz görüntüleri büyük-küçük, düz-ters ve yakın-uzak olarak karşılaştırıp çizelgeye işlesin ve kısa açıklamalar yapsın.