Etkinlik Örnekleri
Yer Çekimi
- 60–72 ay
- hareket
- yukarı-aşağı
- neden-sonuç
Yer Çekimi etkinliği nasıl yapılır?
“Yer Çekimi” etkinliği, yumuşak nesnelerin yukarı atılıp yana gönderilerek ve aşağı bırakılarak her seferinde yere indiğinin gözlemlendiği bir fen etkinliğidir. 60–72 aylık çocuklar için hazırlanan etkinlik yaklaşık 20 dakika sürer. Malzeme olarak yumuşak top, buruşturulmuş kâğıt, pamuk, tüy, yere konacak minder ya da yastık, üzerine yukarı, yana ve aşağı okları çizilmiş bir kâğıt ve kalem gerekir. Önce çocuğa nesnenin yukarı ya da yana atıldığında sonunda nereye geleceği sorulur ve tahmini kâğıda işaretlenir. Top minderin üstüne önce bırakılır, sonra hafifçe yukarı atılır, sonra yana gönderilir; her seferinde nereye indiği izlenir. Aynı deneme kâğıt, pamuk ve tüyle yapılır; tüyün daha yavaş ama yine yere indiğine dikkat çekilir. Etkinlik çocuğa tahmin etmeyi, gözlem yapmayı ve hareket yönü değişse de nesnelerin yere geldiği, bunun yer çekiminden kaynaklandığı sonucunu çıkarmayı kazandırır. Sert, ağır ya da sivri nesneler kullanılmaz.
Yer Çekimi: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 20 dakika
Çocuğunuz yumuşak nesneleri yukarı atar, yana gönderir ve aşağı bırakır; her seferinde nesnenin sonunda yere indiğini gözlemler. Böylece yer çekiminin nesneleri yere doğru çektiğini kendi gözlemlerinden çıkarır.
Malzemeler: yumuşak top, buruşturulmuş kâğıt, pamuk, tüy, küçük bez top ya da yumuşak oyuncak, yere minder ya da yastık, yukarı-yana-aşağı okları çizilmiş bir kâğıt ve kalem.
- Nesneleri inceleyin; "Topu elinden bıraktığında ne olmuştu?" diye önceki deneyimlerini hatırlatın.
- "Bu nesneyi yukarı ya da yana atarsak sonunda nereye gelir?" diye tahmin alın ve kâğıda işaretleyin.
- Topu minderin üstüne önce bırakın, sonra hafifçe yukarı atın, sonra yana gönderin; her seferinde nereye indiğini izleyin.
- Aynısını kâğıt, pamuk ve tüyle yapın; tüyün daha yavaş ama yine yere indiğine dikkat çekin.
- "Bütün denemelerde ortak sonuç ne oldu?" diye sorun; hareket yönü değişse de nesnelerin yere geldiğini ve bunun yer çekiminden olduğunu birlikte söyleyin.
Unutma: Sert, ağır ya da sivri nesneler kullanmayın; atışları yumuşak ve mindere doğru yapın, kırılacak eşyalardan uzak durun.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Yumuşak top ya da buruşturulmuş kâğıtla oynarken "Yukarı attıktan sonra ne oldu? Yana gönderdiğimizde nerede durdu? Bıraktığımızda nereye indi?" diye sorun.
- Zorlanırsa yalnız "yukarı atma" ve "aşağı bırakma" ile, top ve kâğıtla başlayın.
- "Yere indi mi? Havada kaldı mı?" gibi kısa sorular sorun ve kâğıttaki okları birlikte işaretleyin.
Bir adım ileri
Yeni güvenli nesneler ekleyin; çocuğunuz her birini hareket ettirmeden önce "sonunda nereye gelir?" diye tahmin etsin, sonra tahminiyle sonucu karşılaştırıp kendi açıklamasını yapsın.