Etkinlik Örnekleri
Zıtlıklar Her Yerde
- 60–72 ay
- zıt kavramlar
- karşılaştırma
- canlı-cansız
- ipucu
Zıtlıklar Her Yerde oyunu nasıl oynanır?
Zıtlıklar Her Yerde, 60–72 aylık çocukların nesneleri karşılaştırarak uzun-kısa, sert-yumuşak, açık-kapalı gibi zıtlıkları bulup açıkladığı bir kavram oyunudur. Oyunda uzun ve kısa kalem, sert taş ve yumuşak yastık, ıslak ve kuru bez, açık ve kapalı kutu, kalın ve ince kitap gibi zıt özellikte eşyalar, içi görünmeyen bir torba, saksıda bir bitki ve bir taş kullanılır. Önce iki nesne gösterilip hangisinin daha uzun ya da daha sert olduğu sorulur. Nesneler odaya dağıtılır, bazıları torbaya konur. Çocuk torbadan bir nesne çeker ve göstermeden bir özelliğini söyler: “Benim nesnem uzun.” Karşısındaki tahmin eder, sonra odadan o nesnenin zıddı bulunur ve fark “Bu sert, diğeri yumuşak.” gibi bir cümleyle anlatılır. Bitki ile taş incelenirken bitkinin büyüyüp büyümediği, suya ihtiyacı olup olmadığı ve taşın değişip değişmediği sorularıyla canlı ile cansız ayırt edilir. Sonunda bulunan zıtlıklar bedenle canlandırılır.
Zıtlıklar Her Yerde: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 25 dakika
Bu oyunda çocuğunuz nesneleri karşılaştırarak uzun-kısa, sert-yumuşak, açık-kapalı gibi zıtlıkları bulur ve açıklar; bir bitkiyle bir taşı gözlemleyerek canlı ile cansızı ayırt etmeyi öğrenir.
Malzemeler: zıt özellikte ev eşyaları (uzun ve kısa kalem, sert taş ve yumuşak yastık, ıslak ve kuru bez, açık ve kapalı kutu, kalın ve ince kitap), içi görünmeyen bir torba, saksıda bir bitki, bir taş ya da oyuncak, isterseniz MEB 365 Gün Öykü serisinden “İnci ve Lili” kitabı.
- İki nesneyi gösterip “Hangisi daha uzun?”, “Hangisi daha sert?” diye sorarak karşılaştırma yapın; kitabınız varsa okurken hikâyedeki varlıkları da karşılaştırın.
- Nesneleri odaya dağıtın, bazılarını torbaya koyun. Çocuğunuz torbadan bir nesne çekip göstermeden bir özelliğini söylesin: “Benim nesnem uzun.”
- Siz tahmin edin, sonra birlikte odadan onun zıddını bulun ve iki nesneyi yan yana koyup farkı cümleyle anlatın: “Bu sert, diğeri yumuşak.” Rolleri değiştirin.
- Bitki ile taşı inceleyin: “Bitki büyür mü, suya ihtiyacı var mı? Taş değişir mi?” sorularıyla canlıyı neye bakarak ayırt ettiğini açıklasın.
- Sonunda bulduğunuz zıtlıkları bedenle canlandırın, karşınızdaki tahmin etsin.
Unutma: Eşleştirme uymazsa “Başka hangi özelliğine bakabiliriz?” diye sorun; ıslak nesneyle oynarken zemini kuru tutun ve küçük parçaları ağza götürmemesine dikkat edin.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Bir aile bireyi göstermeden bir nesnenin özelliğini söylesin; çocuk o nesneyi ve zıt eşini bulsun. Sonra çocuk ipucu versin, oyunun sonunda nesnelerin hangi yönden zıt olduğunu konuşun.
- Zorlanırsa kavram sayısını azaltın; uzun-kısa, açık-kapalı, sert-yumuşak gibi belirgin çiftlerle başlayın.
- “Nesnen nasıl? Sert mi, yumuşak mı?” gibi kısa sorular sorun; isterse özelliği konuşmak yerine göstererek ya da hareketle anlatsın.
Bir adım ileri
Göstermeden birden çok ipucu vermesini ya da bir nesneyi hem uzun-kısa hem ince-kalın yönünden karşılaştırmasını isteyin. Bulduğu bir zıtlıkla kısa bir bilmece uydurabilir, bahçeden yeni zıtlıklar ekleyebilirsiniz.
