Etkinlik Örnekleri
Nerede? Ne Yapmalı?
- 60–72 ay
- uygun davranış
- kural
- karar verme
- mekân
Nerede? Ne Yapmalı? oyunu nasıl oynanır?
Davranış lambası oyunu, bir davranışın uygun olup olmadığının bulunulan yere, zamana ve kişilere göre değişebildiğini 60–72 aylık çocuklara fark ettiren hareketli bir karar oyunudur. “Nerede? Ne Yapmalı?” adını taşıyan oyunda yeşil, sarı ve kırmızı birer kâğıt, sınıf, kütüphane, yemekhane, hastane, park ve koridor resimleri ile bir tef kullanılır. Kâğıtlar odanın üç köşesine konur: yeşil uygun, kırmızı uygun değil, sarı ise duruma göre değişir anlamına gelir. Tef çalarken çocuk odada yürür; ses durunca bir mekân resmi gösterilir ve “Kütüphanede kitap okumak” ya da “Koridorda top oynamak” gibi bir davranış söylenir. Çocuk uygun renge yürür ve o alanı neden seçtiğini kendi cümleleriyle açıklar. Sarıya gidince kararın neye göre değiştiği sorulur. Sonra roller değişir; mekânı ve davranışı çocuk seçer. Yaklaşık 20 dakika süren oyunda farklı kararlarla alay edilmez, gerekçeler konuşulur.
Nerede? Ne Yapmalı?: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 20 dakika
Bu hareketli karar oyununda çocuğunuz bir davranışın uygun olup olmadığının nerede, ne zaman ve kimlerle olduğumuza göre değişebileceğini fark eder ve kararını kendi cümleleriyle açıklar.
Malzemeler: yeşil, sarı ve kırmızı birer kâğıt (“davranış lambası”), sınıf, kütüphane, yemekhane, hastane, park ve koridor resimleri (dergiden ya da çizerek), tef ya da tencere ve kaşık.
- Odanın üç köşesine yeşil, sarı ve kırmızı kâğıdı koyun: yeşil “uygun”, kırmızı “uygun değil”, sarı “duruma göre değişir, düşünelim” demek.
- Siz tefe vururken çocuğunuz odada yürüsün; ses durunca bir mekân resmi gösterip bir davranış söyleyin: “Kütüphanede kitap okumak”, “Koridorda top oynamak”, “Kalabalık parkta koşmak”.
- Çocuğunuz uygun renge yürüsün ve “Bu alanı neden seçtin?” sorusuna kendi cümleleriyle cevap versin.
- Sarıya gidince “Neye göre değişir?” diye sorun; fikrini değiştirirse “Önce … düşünmüştüm, şimdi … düşünüyorum; çünkü …” diye anlatsın.
- Rolleri değiştirin: bu kez çocuğunuz mekân ve davranış seçsin, siz ya da kardeşi karar verin.
Unutma: Yürürken eşyalara çarpmaması için köşeler arasında boşluk bırakın; farklı kararlarla alay edilmesine izin vermeyin, gerekçeyi konuşun.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Evde üç renkli kart hazırlayın; aile bireyleri günlük bir durum ve yer söylesin, çocuk kartını seçip nedenini açıklasın. “Misafir geldiğinde yüksek sesle konuşmak her zaman uygun mu?” gibi sorular üzerine konuşun.
- Zorlanırsa önce yalnız yeşil ve kırmızıyla oynayın, çok açık durumlar seçin; sarıyı sonra ekleyin.
- Durumu söylerken resmi de gösterin, yönergeyi kısaca tekrarlayın ve düşünmesi için süre tanıyın; isterse yalnız kartı kaldırarak cevap versin.
Bir adım ileri
Aynı davranışı farklı yerlerde art arda sorun: “bahçede koşmak”, “koridorda koşmak”, “kalabalık parkta koşmak”. Çocuğunuz sarı alana uyan yeni durumlar uydurabilir ya da evin ortak alanları için “uygun davranış” simgeleri çizebilir.