Etkinlik Örnekleri
İlk Ses, Son Ses
- 60–72 ay
- ilk ses
- son ses
- yazının yönü
- sesbilgisel farkındalık
İlk Ses, Son Ses oyunu nasıl oynanır?
İlk Ses, Son Ses, 60–72 aylık çocuğun sözcüklerin ilk ve son seslerini ayırt ettiği, aynı sesle başlayan yeni sözcükler ürettiği yaklaşık 25 dakikalık bir ses oyunudur. Oyunda üzerinde resim, altında adı yazılı kartlar ve ritim için iki kaşık kullanılır; başlangıçta elma, araba, ayva gibi ünlüyle başlayıp ünlüyle biten sözcükler kolaylık sağlar. Önce el ele tren olunur, ilk ve son vagon bulunur ve trenin başı ve sonu olduğu gibi sözcüklerin de başı ve sonu olduğu söylenir. Çocuk parmağını karttaki yazının başına koyar, soldan sağa izleyip yazının bittiği yerde durur. Resmin adı ilk sesi uzatılarak söylenir ve başta hangi sesin duyulduğu sorulur; sonra son sese kulak verilir. Aynı sesle başlayan kartlar yan yana konarak bir kelime treni yapılır. Son olarak çocuk gösterilen kartın ilk sesini zıplayarak, son sesini çömelerek söyler. İlk ses son sese göre daha kolay duyulur; p, k, t gibi uzatılamayan seslerle biten sözcükler sonraya bırakılır.
İlk Ses, Son Ses: etkinlik
Yaş grubu: 60–72 ay · Süre: yaklaşık 25 dakika
Çocuğunuz yazılı bir sözcüğün nerede başlayıp nerede bittiğini fark eder; sözcüklerin ilk ve son seslerini ayırt eder ve aynı sesle başlayan yeni sözcükler üretir.
Malzemeler: üzerinde resim ve altında adı yazılı kartlar (başlangıç için ünlüyle başlayıp ünlüyle biten sözcükler kolaylık sağlar: elma, araba, ayva, uçurtma, ördek gibi), ritim için iki kaşık.
- El ele tren olun: "İlk vagon kim, son vagon kim?" Ara ara durup ilk vagonu en arkaya geçirin. "Trenin başı ve sonu olduğu gibi sözcüklerin de başı ve sonu vardır."
- Kartı inceleyin; harfleri seslendirmeden parmağını yazının başına koysun, soldan sağa izleyip yazının bittiği yerde dursun.
- Resmin adını ilk sesi uzatarak söyleyin ("Mmmaymun!"): "Başında hangi sesi duydun?" Sonra son sese kulak verin.
- Bir kartın ilk sesini söyleyin; aynı sesle başlayan başka bir kart ya da sözcük bulsun, kartları yan yana koyup "kelime treni" yapın.
- Bir kart gösterin; zıplayarak ilk sesini, çömelerek son sesini söylesin.
Unutma: İlk ses son sese göre daha kolay duyulur; p, k, t gibi uzatılamayan seslerle biten sözcükleri sonraya bırakın ve gerekirse oyunu günlere bölün.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Sofrada bir nesne seçin: "Masaaa, bu sözcüğün son sesi neydi?" Sonra o sesle başlayan başka eşyaları bulma yarışı yapın.
- Markette ya da parkta "Gördüğüm şeyin ilk sesi…" oynayın: siz yalnız ilk sesi söyleyin, o nesneyi tahmin etsin.
- Zorlanırsa önüne aynı sesle başlayan iki resim koyun (at ve ayı) ve birini seçmesine izin verin; ilk seste birlikte el çırpın.
Bir adım ileri
Bulduğunuz sözcüklerle kısa bir öykü, şiir ya da tekerleme uydurun. Aynı sesle başlayan sözcüklerin hecelerini el çırparak sayıp iki heceliler ve üç heceliler diye ayırın (ay-ı, a-ra-ba).