Etkinlik Örnekleri
Zıpzıp’la Ses Avı
- 48–60 ay
- uyak
- ses benzerliği
- sesbilgisel farkındalık
- dinleme
Zıpzıp’la Ses Avı oyunu nasıl oynanır?
Zıpzıp’la Ses Avı etkinliği, 48–60 aylık çocuğun söylenişleri benzeyen, yani uyaklı sözcükleri dinleyerek fark ettiği yaklaşık 20 dakikalık bir erken okuryazarlık etkinliğidir. Zıpzıp adlı bir tavşan kuklası ya da peluş, ay-yay, saç-taç, el-bel, kol-yol ve taş-baş çiftlerinin resimleri ile yere çizgi çekmek için renkli bant kullanılır. Kartlar önce ters çevrilir, birer birer açılır ve adları birlikte söylenir. Ay ile yay, taş ile baş art arda söylenerek söylenişlerdeki benzerlik sorulur; ay ile kuş gibi benzemeyen bir çiftle fark gösterilir. Kartlar açık olarak yere dizilir ve çocuk bant çizgisinin gerisinde bekler. Zıpzıp taş gibi bir sözcük söyler; çocuk kartlara gidip uyaklı eşi olan baş kartını bulur ve iki sözcüğün sonlarındaki benzerlik konuşulur. Oyun ay, saç, el ve kol ile sürer; ezberlenmesin diye kartların yeri arada değiştirilir. Sözcükler yavaş ve net söylenir; bu yaşta uyakları hemen duymak zor olabilir.
Zıpzıp’la Ses Avı: etkinlik
Yaş grubu: 48–60 ay · Süre: yaklaşık 20 dakika
Çocuğunuz söylenişleri benzeyen (uyaklı) sözcükleri dinleyerek fark eder ve resimli kartlar arasından bir sözcüğün uyaklı eşini bulur.
Malzemeler: bir tavşan kuklası ya da peluş (Zıpzıp), şu çiftlerin resimleri: ay-yay, saç-taç, el-bel, kol-yol, taş-baş; yere çizgi çekmek için renkli bant.
- Kartları ters çevirip birer birer açın ve adlarını birlikte söyleyin: "Bu ne? Ay. Bu ne? Yay."
- "Ay, yay" ve "taş, baş" deyip sorun: "Söylenişlerinde nasıl bir benzerlik duydun?" Sonra "ay, kuş" deyip farkı fark ettirin.
- Kartları açık olarak yere dizin; çocuğunuz bant çizgisinin gerisinde beklesin.
- Zıpzıp bir sözcük söylesin ("taş"); çocuğunuz kartlara gidip uyaklı eşini ("baş") bulsun ve birlikte "taş-baş" deyip sonlarındaki benzerliği konuşun.
- Ay, saç, el, kol ile sürdürün; ezberlemesin diye kartların yerini arada değiştirin. Sonunda uyaklı çiftleri ritimle tekrar edin.
Unutma: Sözcükleri yavaş ve net söyleyin; bu yaşta uyakları hemen duymak zor olabilir, tekrar dinlemesine fırsat verin.
Bu anlatım yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. · Son güncelleme:
Evde birlikte yapın
- Evde ve dışarıda söylenişi benzeyen nesneleri birlikte bulun (taş-baş, kol-yol); bulduğunuz çiftleri kâğıda çizip buzdolabına asın.
- Zorlanırsa sözcükleri tekrar tekrar ve yavaşça seslendirin; "Dinle: taş… baş… sonları benziyor mu?" diye son sese dikkat çekin.
- Eşleşen kartların altına aynı renkte çerçeve çizerek görsel ipucu verin; gerekirse kartlara birlikte bakın.
Bir adım ileri
"Kale-bale", "arı-sarı" gibi iki heceli uyaklı çiftler deneyin. Bulduğu kartların neden benzer söylendiğini açıklamasını ve kendi uyaklı çiftini üretmesini isteyin.