10. Sınıf Coğrafya · Afetler ve Sürdürülebilir Çevre
Afetlere Karşı Dirençli Yaşam Alanları
- direnç
- dirençli şehir
- yaşam alanı
- yedeklilik
- sağlamlık
- afet riski
- uyum sağlama
Afetlere karşı dirençli şehir nedir?
Afetlere karşı dirençli şehir, afetin yarattığı sorunları giderebilen, olumsuz etkileri en aza indiren ve değişime uyum sağlayabilen şehirdir. Direnç, bir şehrin ya da toplumun afetlere dayanabilme, toparlanabilme ve uyum sağlayabilme kapasitesidir. Plansız şehirleşme, artan su ihtiyacı ve doğal alanların yok edilmesi afet riskini büyütür. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) dirençli şehrin özelliklerini sağlamlık, uyum sağlama, yedeklilik, esneklik, kapsayıcılık ve entegrasyon ile kaynaklara sahip olma olarak sıralar. Yedeklilik, ana sistem çöktüğünde devreye girecek enerji, su ve iletişim gibi yedek kapasitenin bulunmasıdır. OECD çalışmalarında Kyoto, Kobe, Lizbon ve Oslo'nun yanında Türkiye'den Antalya ve Bursa pilot şehir olmuştur. Genç ve hareketli tektonik yapıya sahip Japonya, deniz duvarları, tahliye yolları ve sıkı yapı denetimiyle güçlü bir dirençlilik deneyimi geliştirmiştir. Dirençlilik yalnızca sağlam bina değil, toplumun hazırlığı ve hızlı toparlanma demektir.
Afetlere Karşı Dirençli Yaşam Alanları: konu anlatımı ve özeti
Direnç, bir şehrin ya da toplumun afetlere karşı dayanabilme, toparlanabilme ve uyum sağlayabilme kapasitesidir. Bu konu, afete dirençli yaşam alanlarının özelliklerini ve Türkiye ile Japonya örneklerini ele alıyor.
- Yaşam alanı, insanların ve kentlerin işlevlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duyduğu alandır. Plansız şehirleşme, su ihtiyacının artması ve doğal alanların yok edilmesi afet riskini büyütür.
- Dirençli şehir, afetin yarattığı sorunları giderebilen, olumsuz etkileri en aza indiren ve değişime uyum sağlayabilen şehirdir.
- OECD'nin dirençli şehir özellikleri: sağlamlık, uyum sağlama, yedeklilik, esneklik, kapsayıcılık ve entegrasyon, kaynaklara sahip olma.
- Yedeklilik, ana sistem çöktüğünde devreye girecek yedek kapasitenin (enerji, su, iletişim) bulunmasıdır.
- OECD'nin çalışmalarında Kyoto, Kobe, Lizbon, Oslo gibi şehirlerin yanında Türkiye'den Antalya ve Bursa da pilot şehir olarak yer almıştır.
- Türkiye ve Japonya genç ve hareketli tektonik yapıya sahip olduğu için deprem ve tsunami tehlikesi taşır. Japonya bu riske karşı deniz duvarları, tahliye yolları ve sıkı yapı denetimiyle güçlü bir dirençlilik deneyimi geliştirmiştir.
Unutma: Dirençlilik yalnızca sağlam bina demek değildir; toplumun hazırlığı, yedek sistemler ve hızlı toparlanma da dirençliliğin parçasıdır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Dirençliliği bir futbol takımına benzetebilirsin:
- Sağlamlık: Oyuncular güçlüdür, darbelere dayanır (depreme dayanıklı binalar).
- Yedeklilik: Biri sakatlanınca yedek oyuncu girer (elektrik kesilince jeneratör, ana yol kapanınca alternatif yol).
- Esneklik ve uyum: Takım rakibe göre taktik değiştirir (şehir yeni risklere göre planını günceller).
- Kapsayıcılık: Takım her oyuncuyu oyuna katar (yaşlı, engelli, çocuk herkes plana dahildir).
Bir yaşam alanının dirençli olup olmadığını anlamak için sor: "Afet olursa ilk gün ne çalışmaya devam eder? Ne kadar sürede eski hâline döner?"
Günlük hayattan: Telefonunun şarjı bittiğinde yanındaki taşınabilir şarj cihazı küçük bir yedeklilik örneğidir.
Sık yapılan hata: Dirençliliği yalnızca sağlam binaya indirgemek. Doğrusu: Sağlam bina olsa da su, enerji ve iletişim kesilirse şehir işlevini sürdüremez.
Derinleş
Okulunu bir "dirençli yaşam alanı" olarak değerlendiren bir kontrol listesi hazırla: sağlamlık, yedeklilik, esneklik, kapsayıcılık ve kaynaklar başlıklarının her biri için en az iki gözlenebilir ölçüt yaz. Okulu bu ölçütlerle puanla ve en düşük puanı alan başlık için gerçekçi, düşük maliyetli bir iyileştirme öner. Önerin kimin sorumluluğunda olmalı, tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
COĞ.10.6.2Afete dirençli yaşam alanlarının coğrafi koşullarını çözümleyebilme
- a) Afete dirençli yaşam alanlarının coğrafi koşullarını tanımlar.
- b) Afete dirençli yaşam alanlarında yer alan mekânsal unsurların kendi aralarındaki ilişkileri çözümler.
Bu konuda neler var?
- Türkiye
- Japonya
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Bir şehrin afet planında, büyük bir depremden sonra spor salonlarının geçici hastaneye, okulların barınma merkezine, otoparkların yardım dağıtım noktasına dönüştürülmesi öngörülmüştür. Böylece yapılar duruma göre farklı işlevler üstlenebilecektir. Bu uygulama OECD'nin belirlediği dirençli şehir özelliklerinden hangisine örnektir?
- A) Kapsayıcılık
- B) Sağlamlık
- C) Plansızlık
- D) Esneklik
- E) Tek merkezlilik
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Esneklik
Yapıların değişen koşullara göre farklı işlevler üstlenebilmesi esnekliktir. Sağlamlık da dirençli şehir özelliğidir; ancak yapının hasar görmeden ayakta kalmasını anlatır, işlevinin değiştirilmesini değil.
Kolay
2Bir şehirde büyük bir depremden sonra elektrik ve su birkaç saat içinde yedek hatlarla yeniden verilmiş, okullar iki hafta içinde açılmış, mahalle gönüllüleri yaşlı ve engelli komşularına destek olmuştur. Şehir kısa sürede gündelik yaşamına dönmüştür. Bu şehrin gösterdiği afetlere dayanma, toparlanma ve uyum sağlama kapasitesine ne ad verilir?
- A) Direnç (dirençlilik)
- B) Kırılganlık
- C) Nüfus yoğunluğu
- D) Kentsel yayılma
- E) Afet tehlikesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Direnç (dirençlilik)
Bir şehrin afetlere dayanabilme, toparlanabilme ve uyum sağlayabilme kapasitesine direnç (dirençlilik) denir. Kırılganlık bunun tersidir; afet karşısında kolay zarar görme durumunu anlatır.
Kolay
3Bir şehir planlama ekibi konutları, iş yerlerini, okulları, parkları, ulaşım ağlarını ve altyapıyı bir bütün olarak ele alıyor. Ekip, insanların barınma, çalışma ve dinlenme ihtiyaçlarını karşıladığı ve kentin işlevlerini sürdürdüğü bu alanların afetlerden korunmasını hedefliyor. Ekibin korumayı hedeflediği alan için kullanılan kavram hangisidir?
- A) Sit alanı
- B) Yaşam alanı
- C) Toplanma alanı
- D) Fay zonu
- E) Sanayi bölgesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yaşam alanı
İnsanların ve kentlerin işlevlerini sürdürmek için ihtiyaç duyduğu alanların tümü yaşam alanıdır. Toplanma alanı da afet planlamasında geçen bir kavramdır; ancak yalnızca afet anında halkın güvenle toplanacağı açık alanları ifade eder.
Kolay
4Japonya'nın Büyük Okyanus kıyısındaki bazı kasabalarında, kıyı boyunca kilometrelerce uzanan ve yer yer 10 metreyi aşan beton duvarlar inşa edilmiştir. Bu duvarlar özellikle denizden gelebilecek dev dalgalara karşı yapılmıştır. Bu yapılar en çok hangi afetin zararını azaltmaya yöneliktir?
- A) Deprem
- B) Heyelan
- C) Orman yangını
- D) Kuraklık
- E) Tsunami
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Tsunami
Deniz duvarları, denizden gelen dev dalgaların (tsunami) yerleşmelere ulaşmasını engellemeye yöneliktir. Tsunamiler çoğunlukla deniz tabanındaki depremlerle oluştuğu için deprem seçilebilir; ancak duvarlar sarsıntıya değil, dalgaya karşı koruma sağlar.
Kolay
5Bir şehir planlama toplantısında uzmanlar, şehrin deprem, sel ve iklim değişikliğinin getirdiği tehlikelerle başa çıkabilme gücünden söz ediyor ve bu gücü artırmak için öneriler geliştiriyor. Uzmanların sözünü ettiği, şehirlerin çevresel risklerle mücadele edebilme kapasitesine ne ad verilir?
- A) Yaşam alanı
- B) Direnç
- C) Kentsel yayılma
- D) Nüfus yoğunluğu
- E) Ekolojik denge
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Direnç
Şehirlerin çevresel risklerle mücadele edebilme kapasitesi direnç olarak adlandırılır. Yaşam alanı ise insanların ve kentlerin işlevlerini sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu alandır; mücadele kapasitesini değil, alanı ifade eder.
Kolay
6Yaz aylarında okyanustan gelen nemli rüzgârların bol yağış bıraktığı, kışın ise karadan esen rüzgârların etkili olduğu bir iklim tipi vardır. Kitaptaki karşılaştırmalı tabloya göre bu iklim tipi olan muson ikliminin özellikleri Türkiye ve Japonya'dan hangisinde görülür?
- A) Japonya
- B) Türkiye
- C) İkisinde de görülmez
- D) İkisinde de eşit olarak görülür
- E) Yalnızca Türkiye'nin iç kesimlerinde
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Japonya
Muson iklimi özellikleri Büyük Okyanus kıyısındaki Japonya'da görülür. Türkiye'de ise kıyılarda Akdeniz iklimi özellikleri öne çıkar.
Kolay
72011 tsunamisinden sonra Japonya'da, tsunami baskın alanları ve bu alanlarda suyun ulaştığı yükseklikler, sokaklarda herkesin kolayca görebileceği yerlere levhalarla işaretlenmiştir. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şehri gezen turistlerin sokaklarda kaybolmasını önlemek
- B) Kıyıya yaklaşan tsunami dalgalarının boyunu küçültmek
- C) Kıyıdaki binaların satış değerini artırmaya yardım etmek
- D) İnsanların tsunamide kaçmaları gereken yükseklikleri bilmesini sağlamak
- E) Sokaklardaki araç trafiğinin akışını yeniden düzenlemek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İnsanların tsunamide kaçmaları gereken yükseklikleri bilmesini sağlamak
Suyun daha önce ulaştığı yüksekliklerin herkesin görebileceği yerlere konulması, benzer bir afette insanların ne kadar yükseğe kaçması gerektiğini bilmesini sağlar. Levhalar dalganın boyunu değiştirmez; insanların doğru davranmasına yardım eder.
Kolay
8Bir belediye, yıllardır kâğıt üzerinde tuttuğu afet planlarını bırakıp yeni teknolojilerle risk analizlerini anlık güncelleyen dijital bir sisteme geçmiştir. Belediye, yaşanan her olaydan sonra planlarını gözden geçirip yeni duruma göre karar almaktadır. Bu uygulama, OECD'nin dirençli şehir özelliklerinden hangisine örnektir?
- A) Sağlamlık
- B) Uyum sağlama
- C) Yedeklilik
- D) Kaynaklara sahip olma
- E) Kapsayıcılık ve entegrasyon
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Uyum sağlama
Geçmiş alışkanlıkları bir kenara bırakıp olayın gereklerine ve günün teknolojisine uygun kararlar vererek sürekli gelişmeyi öncelemek uyum sağlama özelliğidir. Sağlamlık ise yapıların şok ve stres karşısında işlevini sürdürme gücüdür.
Kolay
9OECD, Lizbon, Kyoto, Kobe, Tampere ve Oslo gibi pilot şehirlerde dirençliliği artırmaya yönelik çalışmalar yürütmüş ve 2016'da bir rapor hazırlamıştır. “Dirençli Şehirler Raporu”nun temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şehirlerin dirençliliği geliştirmek için odaklanacağı alanları belirlemek
- B) Pilot şehirlerin yıllık turizm gelirlerini birbiriyle karşılaştırmak
- C) Şehirlerin nüfusunu azaltmak için ayrıntılı bir göç planı yapmak
- D) Şehirlerde yaşanacak afetlerin kesin tarihlerini önceden tahmin etmek
- E) Pilot şehirlerin halkını daha güvenli başka ülkelere taşımak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Şehirlerin dirençliliği geliştirmek için odaklanacağı alanları belirlemek
Raporda seçilen şehirlerin dirençli yönlerini geliştirmek için hangi alanlara odaklanmaları gerektiği üzerinde durulmuş ve dirençli şehrin temel özellikleri ortaya konmuştur. Raporun amacı afetlerin tarihini tahmin etmek değil, şehirlerin hazırlığını güçlendirmektir.
Kolay
10Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen bir iklimde yaz aylarında orman yangını riski artmaktadır. Kitaptaki karşılaştırmalı tabloya göre bu özellikleri gösteren Akdeniz iklimi, Türkiye ve Japonya'dan hangisinde görülür?
- A) Japonya
- B) İkisinde de görülmez
- C) Yalnızca Japonya'nın kuzeyinde
- D) İkisinde de yalnızca dağlarda
- E) Türkiye
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Türkiye
Akdeniz iklimi özellikleri Türkiye'de, özellikle Akdeniz ve Ege kıyılarında görülür. Japonya'da ise muson iklimi özellikleri öne çıkar.
Kolay
11Hızla büyüyen bir kentte yeni mahalleler herhangi bir plana bağlı kalmadan kurulmuş; bazı evler dere kenarlarına, bazıları dik yamaçlara yapılmıştır. Ders kitabına göre bu tür plansız şehirleşmenin yaşam alanları açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kentin afet riskini tamamen ortadan kaldırması
- B) Tarım alanlarının genişlemesini sağlaması
- C) Ekolojik dengenin güçlenmesini sağlaması
- D) Afetlerin oluşmasına ve zararlarının büyümesine yol açması
- E) Kentteki ulaşımı kendiliğinden kolaylaştırması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Afetlerin oluşmasına ve zararlarının büyümesine yol açması
Plansız şehirleşme, yaşam alanlarında ortaya çıkan sorunlardandır ve beraberinde çeşitli afetlerin oluşmasına neden olur; dere kenarı ve dik yamaçtaki evler sel ile heyelan riskini artırır. Bu durum ekolojik dengeyi güçlendirmez, bozar.
Kolay
12Kitaptaki karşılaştırmalı analiz tablosunda Türkiye ve Japonya'nın konum özellikleri karşılaştırılmaktadır. Bu ülkelerden biri üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımada, diğeri ise dört tarafı denizlerle çevrili adalardan oluşan bir ülkedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Türkiye ada ülkesi, Japonya yarımada ülkesidir.
- B) İki ülke de ada ülkesidir.
- C) İki ülke de denize kıyısı olmayan ülkelerdir.
- D) Türkiye okyanusa kıyısı olan bir ada ülkesidir.
- E) Japonya ada ülkesi, Türkiye yarımada ülkesidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Japonya ada ülkesi, Türkiye yarımada ülkesidir.
Japonya adalardan oluşan bir ada ülkesi, Türkiye ise üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımada ülkesidir. İki ülkenin de denize kıyısı vardır; bu yüzden denize kıyısı olmadığını söylemek yanlıştır.
Kolay
132017'de Bodrum'da yaşanan 6,6 büyüklüğündeki depremin ardından kıyıdaki bir cihaz, deniz seviyesinde 10 santimetrelik bir tsunami dalgası ölçmüştür. Kıyıda deniz seviyesindeki değişimi ölçen bu cihazın adı nedir?
- A) Mareograf
- B) Termometre
- C) Barometre
- D) Anemometre
- E) Pusula
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mareograf
Kıyıdaki deniz seviyesi değişimini ölçen cihaz mareograftır. Barometre hava basıncını, anemometre rüzgâr hızını ölçer.
Kolay
14Türkiye ve Japonya, birbirinden binlerce kilometre uzakta olmalarına rağmen afetler açısından benzer tehlikelerle karşı karşıyadır. İki ülkede de sık sık depremler yaşanmakta ve bu depremler kıyılarda tsunami oluşturabilmektedir. İki ülkenin bu ortak tehlikeyle karşı karşıya olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İkisinin de muson iklimi bölgesinde bulunması
- B) İkisinin de ada ülkesi olması
- C) Jeolojik açıdan genç ve hareketli bir yapıya sahip olmaları
- D) İkisinin de Ekvator üzerinde bulunması
- E) İkisinde de yükseltinin çok az olması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Jeolojik açıdan genç ve hareketli bir yapıya sahip olmaları
Türkiye ve Japonya genç ve hareketli bir tektonik yapıya sahip olduğu için deprem ve tsunami tehlikesi taşır. Ada ülkesi olan yalnızca Japonya'dır; Türkiye bir yarımada ülkesidir.
Kolay
15Türkiye'de olası tsunamilere karşı yürütülen çalışmalar kapsamında, 2006 yılında UNESCO'nun ilgili komisyonunun alt organı tarafından bir kurum Ulusal Tsunami Uyarı Merkezi olarak tanımlanmıştır. Bu kurum aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı
- B) Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü
- C) Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)
- D) İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB)
- E) Bodrum Kaymakamlığı ve Bodrum Belediyesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü
Kitaba göre Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) 2006'da Ulusal Tsunami Uyarı Merkezi olarak tanımlanmıştır. ODTÜ ise İstanbul'un kıyı ilçeleri için yapılan tsunami risk analizinde İBB ile birlikte çalışmıştır.
Kolay
16Kitaptaki tabloda Türkiye ve Japonya'nın coğrafi özellikleri işaretlenmektedir. Tablodaki özelliklerden biri iki ülke için de “evet” olarak işaretlenmelidir. İki ülkenin ortak özelliği olan bu madde aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ada ülkesidir.
- B) Muson iklimi özellikleri görülür.
- C) Denize kıyısı vardır.
- D) Okyanusa kıyısı vardır.
- E) Yarımada ülkesidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Denize kıyısı vardır.
Türkiye'nin Karadeniz, Ege ve Akdeniz'e; Japonya'nın da çevresindeki denizlere kıyısı vardır. Okyanusa kıyısı ise yalnızca Japonya'nındır; Türkiye'nin okyanusa kıyısı yoktur.
Kolay
17Bir üniversitenin şehir ve bölge planlama bölümünde “dirençli şehirler” adlı bir ders okutuluyor. Dersin tanıtım yazısında direnç kavramının afet tehlikesini azaltma, iklim değişikliğine uyum, mekânsal planlama ve güvenlik gibi konularda kullanıldığı belirtiliyor. Ders kitabına göre direnç kavramının kentleşme alanında da yaygın biçimde kullanılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Afetlerin yalnız nüfusu kalabalık büyük şehirlerde görülmesi
- B) Kavramın ilk kez şehir plancıları tarafından ortaya atılmış olması
- C) Kavramın kullanıldığı konuların doğrudan şehirleri ilgilendirmesi
- D) Kırsal yerleşmelerde herhangi bir afet riskinin bulunmaması
- E) İklim değişikliğinin şehirleri hiçbir biçimde etkilememesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kavramın kullanıldığı konuların doğrudan şehirleri ilgilendirmesi
Ders kitabına göre direnç kavramı afet tehlikesini azaltma, iklim değişikliğine adaptasyon, mekânsal planlama ve güvenlik gibi konularda sıkça kullanılır; bu konular doğrudan şehirleri ilgilendirdiğinden kavram kentleşme disiplininde de yaygın biçimde yer bulur. Afetler yalnız büyük şehirlerde görülmez, kırsal yerleşmelerde de afet riski vardır. Kavramı ilk kez kimin kullandığına ilişkin bir bilgi kitapta yer almaz.
Kolay
18Bir öğrenci, “Tsunamiler yalnızca deniz tabanındaki depremlerin doğrudan etkisiyle oluşur.” diyor. Öğretmeni, 2020'de İstanbul'un kıyı ilçeleri için hazırlanan tsunami baskın haritalarında depremin yanında ikinci bir olayın da dikkate alındığını hatırlatıyor. Ders kitabına göre bu haritalarda dikkate alınan ikinci olay aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Depremin tetikleyebileceği deniz altı heyelanları
- B) Deniz suyu sıcaklığındaki mevsimlik değişimler
- C) Boğazdaki yüzey akıntılarının yön değiştirmesi
- D) Şiddetli rüzgârların oluşturduğu fırtına dalgaları
- E) Akarsuların denize taşıdığı alüvyonların birikmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Depremin tetikleyebileceği deniz altı heyelanları
Ders kitabına göre 2020'de İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile ODTÜ'nün ortak projesinde, deprem ve depremin tetikleyebileceği deniz altı heyelanlarının neden olabileceği tsunamiler için baskın ve tahliye haritaları hazırlanmıştır. Buna göre tsunami yalnız depremin doğrudan etkisiyle değil, depremin tetiklediği deniz altı heyelanıyla da oluşabilir. Su sıcaklığı, yüzey akıntıları, fırtına dalgaları ve alüvyon birikimi kitapta tsunami nedeni olarak geçmez.
Orta
19Sık sel yaşayan bir şehir, son yıllarda iklim değişikliğiyle artan şiddetli yağışları dikkate alarak yağmur suyu kanallarını genişletiyor, parkları fazla suyu tutacak şekilde yeniden tasarlıyor. Bu uygulama dirençli şehrin hangi özelliğine örnektir?
- A) Kapsayıcılık
- B) Yedeklilik
- C) Kaynaklara sahip olma
- D) Uyum sağlama
- E) Sağlamlık
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Uyum sağlama
Şehrin değişen iklim koşullarına göre altyapısını yeniden düzenlemesi uyum sağlamadır. Kanalların genişletilmesi sağlamlığı çağrıştırabilir; ancak uygulamanın amacı mevcut yapıyı güçlendirmek değil, yeni koşullara göre şehri dönüştürmektir.
Orta
20Türkiye'de 1999 Marmara ve 2023 Kahramanmaraş depremleri, Japonya'da ise 2011'deki büyük deprem ve ardından gelen tsunami ağır kayıplara yol açmıştır. İki ülke de deprem ve tsunami tehlikesine karşı dirençli yaşam alanları oluşturmaya çalışmaktadır. Türkiye ve Japonya'nın bu tehlikeleri taşımasının ortak nedeni hangisidir?
- A) Ekvator'a yakın konumda bulunmaları
- B) Kutup dairesi içinde yer almaları
- C) Yaşlı ve aşınmış kalkanlar üzerinde olmaları
- D) Okyanus akıntılarının kıyılarından geçmesi
- E) Genç ve hareketli tektonik kuşaklarda bulunmaları
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Genç ve hareketli tektonik kuşaklarda bulunmaları
Türkiye Alp-Himalaya, Japonya ise Büyük Okyanus çevresindeki genç ve hareketli kuşaklarda yer aldığı için sık deprem yaşar; denizlerdeki depremler tsunamiye yol açabilir. Okyanus akıntıları iklimi etkiler ama deprem oluşturmaz; tsunami ile karıştırılmamalıdır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.