10. Sınıf Kur'an-ı Kerim · Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma Kuralları: Tecvit

İdgamlar

idgam
idgam mealgunne
idgam bilagunne
idgam misleyn
idgam mütecaniseyn
idgam mütekaribeyn
gunne

İdgam nedir ve çeşitleri nelerdir?

İdgamlar, sakin bir harfin kendisinden sonraki harekeli harfe katılarak şeddeli okunmasıyla oluşan tecvit kurallarıdır. İdgam, Türkçedeki ulamaya benzer: iki ses birleşip tek bir akışa dönüşür. İdgam mealgunne, tenvin ya da sakin nundan sonra ya, vav, mim ya da nun harflerinden biri gelince olur; n sesi bu harfe katılır, gunneyle bir buçuk elif miktarı tutulur ve iki kelime arasında olması şarttır. İdgam bilagunne, tenvin ya da sakin nundan sonra lam ya da ra gelince olur ve gunnesiz okunur. İdgam misleyn, sakin bir harften sonra aynı harf harekeli gelince meydana gelir. İdgam mütecaniseyn mahreçleri aynı, sıfatları farklı harfler arasında; idgam mütekaribeyn ise mahreç ya da sıfatları yakın harfler arasında olur. İdgam şemsiyye, elif lâm takısından sonraki şemsî harfin şeddesidir. Mealgunne ve bilagunne tenvin ve sakin nunla, diğer üç idgam harflerin birbirine katılmasıyla oluşur.

İdgamlar: konu anlatımı ve özeti

Bu konuda idgamı, yani sakin bir harfin sonraki harekeli harfe katılarak şeddeli okunmasını öğreniyorsun. Kitap idgamı Türkçedeki ulamaya benzetir: iki ses birleşip tek bir akışa dönüşür.

İdgam mealgunne: Tenvin ya da sakin nundan sonra “yûmin” kelimesindeki harflerden ya, vav, mim ya da nun gelirse olur. “N” sesi bu harfe katılır, gunneyle bir buçuk elif miktarı tutulur; hükmü vaciptir. İki kelime arasında olması şarttır, tek kelimede izhar yapılır.
Tam ve nakıs idgam: Mim ve nun gelirse tam idgam, vav ve ya gelirse nakıs idgam olur.
İdgam bilagunne: Tenvin ya da sakin nundan sonra lam ya da ra gelirse olur. “N” sesi bu harfe katılır ve gunnesiz okunur; daima iki kelime arasında oluşur.
İdgam misleyn: Sakin bir harften sonra aynı harf harekeli gelirse olur. Nun ve mimde gunneli (mealgunne), diğer harflerde gunnesiz (bilagunne) okunur.
İdgam mütecaniseyn: Mahreçleri aynı, sıfatları farklı harfler arasında olur. Kalın harf inceye katılırken tam dönüşmezse buna nakıs idgam denir.
İdgam mütekaribeyn: Mahreç ya da sıfatları yakın harfler arasında olur; kâf ile kaf arasındaki idgam Kur’an’da yalnız Mürselat suresinin 20. ayetinde geçer.
İdgam şemsiyye: Elif lâm takısından sonraki şemsî harfin şeddesidir; burada idgam misleyn oluşmaz.

Unutma: Mealgunne ve bilagunne tenvin ve sakin nunla, diğer üç idgam harflerin birbirine katılmasıyla oluşur.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 13 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Önce soruyu sor: Sakin harf nun ya da tenvin mi? Evetse mealgunne ya da bilagunneye bak, değilse misleyn, mütecaniseyn ya da mütekaribeyne bak.
İki harf aynıysa misleyn, mahreç aynı sıfat farklıysa mütecaniseyn, mahreç ya da sıfat yakınsa mütekaribeyn de.
Gunnenin olup olmadığını ayrıca belirle: mealgunne ve nun-mim misleyninde gunne vardır.

Günlük hayattan: Türkçede “Mohaç ufkunda” derken iki kelimeyi birbirine bağlayarak okursun; buna ulama denir. İdgamda da sakin harf sonraki harfle kaynaşır ve şeddeli tek ses gibi duyulur.

Sık yapılan hata: Sakin nundan sonra lam ya da ra gelince gunne yapmak. Bu idgam bilagunnedir; adı da “gunnesiz idgam” demektir.

İpucu: Mealgunne “gunneyle”, bilagunne “gunnesiz” demektir; adların anlamı kuralın kendisini söyler.

Derinleş

Kitapta idgam mütecaniseyn için verilen Hud suresinin 42. ayetini Diyanet’in Kur’an sayfasından dinle. Bu ayetteki idgamın Kur’an’da başka bir yerde geçmediğini hatırla ve dinlediğin okuyuşta be harfinin mime nasıl katıldığını tarif et. Düşün: Bir kuralın Kur’an’da tek bir örneği olması onu öğrenmeyi neden daha önemli kılar?

Bu konuda neler var?

İdgam Çeşitleri
✓İdgam mealgunne sözlükte “gunneli idgam” anlamına gelir. Bu idgam
✓İdgam mealgunne tecvit kuralında idgamın iki kelime arasında olması

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.