10. Sınıf Kur'an-ı Kerim · Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma Kuralları: Tecvit
Med (Uzatma) ve Çeşitleri
- meddiarız
- meddilazım
- meddilin
- arızisükûn
- lazımisükûn
- harfilin
- vakıf
Meddiarız, meddilazım ve meddilin nasıl yapılır?
Med, Kur'an okurken sesi uzatmaktır ve toplam altı çeşidi vardır; meddiarız, meddilazım ve meddilin, med sebebi olan sükûnla oluşur. Vakıf, okumaya yeniden başlamak üzere kelime sonunda sesi kesmektir ve vakıfta son harf sakin okunur. Arızisükûn, vakıf yapınca ortaya çıkan, geçince kaybolan geçici sükûndur; lazımisükûn ise durulsa da geçilse de kalan sükûndur ve cezimli ile şeddeli harflerde bulunur. Meddiarız, med harfinden sonraki harfte arızisükûn oluşunca meydana gelir; yavaş okuyuşta dört, hızlı okuyuşta bir elif miktarı uzatılır ve hükmü caizdir. Meddilazım, med harfinden hemen sonra cezim ya da şedde gelince olur; dört elif miktarı uzatılır ve hükmü vaciptir. Meddilin, önceki harfi üstün olan sakin vav ve ya harflerinden sonra sükûn gelince olur ve yumuşak uzatma demektir; hükmü caizdir. Kur'an tahkik, tedvir ve hadr denen yavaş, orta ve hızlı usullerle okunur. Meddiarız ve meddilin çoğunlukla durakta ortaya çıkar.
Med (Uzatma) ve Çeşitleri: konu anlatımı ve özeti
Bu konuda, 9. sınıfta öğrendiğin medditabii, meddimuttasıl ve meddimunfasıla ek olarak sükûnla oluşan üç med çeşidini öğreniyorsun. Med çeşitleri toplam altıdır; meddiarız, meddilazım ve meddilin med sebebi olan sükûnla oluşur.
- Vakıf: Okumaya yeniden başlamak üzere kelime sonunda sesi kesmektir. Vakıfta son harf sakin okunur.
- Arızisükûn ve lazımisükûn: Arızisükûn, vakıf yapınca ortaya çıkan, geçince kaybolan geçici sükûndur. Lazımisükûn, durulsa da geçilse de kalan sükûndur; cezimli ve şeddeli harflerde bulunur.
- Meddiarız: Med harfinden sonraki harfte arızisükûn oluşursa olur. Yavaş okuyuşta dört, hızlı okuyuşta bir elif miktarı uzatılır; hükmü caizdir.
- Meddilazım: Med harfinden hemen sonra cezim ya da şedde gelirse olur. Dört elif miktarı, hızlı okuyuşta en az iki elif miktarı uzatılır; hükmü vaciptir. Üzerinde med işareti bulunan hurufımukattaa harflerinde de uygulanır.
- Harfilin: Önceki harfi üstün olan sakin vav ve ya harfleridir.
- Meddilin: Harfilinden sonra sükûn gelirse olur, “yumuşak uzatma” demektir. Yavaş okuyuşta üç, orta okuyuşta iki elif miktarı uzatılır; hükmü caizdir.
- Okuyuş hızları: Kur’an tahkik (yavaş), tedvir (orta) ve hadr (hızlı) usulleriyle okunur.
Unutma: Meddiarız ve meddilin çoğunlukla durakta ortaya çıkar; ayet sonunda durduğunda son harften önceki med harfine dikkat et.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Önce sükûnu sınıflandır: Durunca mı çıktı (arızî), yoksa her durumda var mı (lazım)?
- Sükûndan önce med harfi varsa arızîde meddiarız, lazımda meddilazım; harfilin varsa meddilin de.
- Her çeşidin uzatma miktarını ve hükmünü (vacip ya da caiz) bir tabloda topla.
Günlük hayattan: Bir şarkının son notasını uzun tutup sonra sesi kesmek gibi, ayet sonunda durduğunda med harfinden sonraki son harf sakinleşir ve uzatma ortaya çıkar. Ayeti durmadan devam ettirirsen bu uzatma kaybolur.
Sık yapılan hata: Meddilinde de bir med harfi olduğunu sanmak. Kitaba göre meddilinde med harfi değil, önceki harfi üstün olan sakin vav ya da ya, yani harfilin bulunur.
İpucu: “Arız geçer, lazım kalır.” cümlesini ezberle; iki sükûnu ve onlarla oluşan medleri karıştırmazsın.
Derinleş
Kitapta meddilin için örnek gösterilen, Meryem suresinin 1. ve Şûra suresinin 2. ayetlerindeki hurufımukattaayı Diyanet’in Kur’an sayfasından dinle. Ayn harfinin okunuşunda meddilinin nerede ortaya çıktığını kulağınla bulmaya çalış. Düşün: Aynı kelime ayet sonunda durulduğunda ve geçildiğinde neden farklı uzunlukta okunuyor?
Bu konuda neler var?
- ✓Meddiarız olan yerde med harfinden önceki harfin uzatılarak okunmasının
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.