Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920)

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

• İTA.12.1.3Millî Mücadele Dönemi’ndeki siyasi ve askerî gelişmelerin yeni Türk devletinin kuruluşuna etkilerini değerlendirebilme

  • a) Millî Mücadele Dönemi’ndeki siyasi ve askerî gelişmeleri sonuçları açısından karşılaştırır.
  • b) Millî Mücadele Dönemi’ndeki siyasi ve askerî gelişmelerin yeni Türk devletinin kuruluşuna etkisine dair yargıda bulunur.

1. Kolay

   1Temsilî bir günlük: "Paris yakınındaki bir porselen fabrikasının sergi salonunda İstanbul Hükûmetinin temsilcileri antlaşmayı imzaladı. Mebusan Meclisi dağıtılmış olduğu için antlaşma onaylanamadı; Ankara'daki Meclis ise onu hiçbir zaman tanımadı." Günlükte sözü edilen antlaşma hangi tarihte imzalanmıştır?

   • AA) 30 Ekim 1918
   • BB) 3 Aralık 1920
   • CC) 24 Temmuz 1923
   • DD) 10 Ağustos 1920
   • EE) 28 Haziran 1919
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) 10 Ağustos 1920

   Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920'de Paris yakınındaki Sevr'de imzalanmıştır. 28 Haziran 1919 da Paris Barış Konferansı'ndan bir tarihtir; ancak o gün Almanya ile Versay Antlaşması imzalanmıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   2Temsilî bir tutanak özeti (22 Temmuz 1920): "Padişahın başkanlığında toplanan Saltanat Şûrasında antlaşmanın imzalanması görüşüldü. Sadrazam, 'Kabul etmezsek İstanbul da elden gider.' dedi. Oylamada üyelerden yalnızca biri ayağa kalkmayarak karşı olduğunu gösterdi." Antlaşmanın imzalanmasına karşı çıkan bu üye kimdir?

   • AA) Dürrizade Abdullah Efendi
   • BB) Mehmet Âkif Ersoy
   • CC) Kâzım Karabekir
   • DD) Rauf Bey
   • EE) Rıza Paşa
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Rıza Paşa

   Saltanat Şûrasında Sevr'in imzalanmasına karşı çıkan tek üye Rıza Paşa'dır. Dürrizade Abdullah Efendi İstanbul'daki yönetimin içinde olduğu için çekici görünür; ancak o, Millî Mücadele aleyhine fetva veren şeyhülislamdır ve antlaşmaya karşı çıkmamıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Nisan 1920'de İtalya'nın Akdeniz kıyısındaki bir kentte toplanan İngiltere, Fransa ve İtalya temsilcileri, Osmanlı Devleti ile yapılacak barışın şartlarını belirledi. Aynı toplantıda Suriye, Irak ve Filistin'deki mandalar da paylaşıldı. Sevr Antlaşması'nın şartlarının belirlendiği bu konferans hangisidir?

   • AA) Lozan Konferansı
   • BB) Cenova Konferansı
   • CC) Montrö Konferansı
   • DD) Londra Konferansı
   • EE) San Remo Konferansı
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) San Remo Konferansı

   Sevr'in şartları ve Arap topraklarındaki mandalar Nisan 1920'de San Remo Konferansı'nda belirlenmiştir. Cenova da bir İtalyan kentidir ve orada bir konferans toplanmıştır; ancak bu konferans 1922'de ekonomik sorunları görüşmek için yapılmıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Bir öğrenci Sevr ve Lozan'ın Boğazlarla ilgili hükümlerini karşılaştırmak için iki sütunlu bir tablo hazırlıyor. Lozan sütununa "Boğazlar, Türk başkanlığında uluslararası bir komisyona bırakıldı." yazmış, Sevr sütununu ise boş bırakmış. Sevr sütununa aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

   • AA) Türk başkanlığındaki uluslararası bir komisyona bırakıldı.
   • BB) Osmanlı'nın yer almadığı uluslararası bir komisyona bırakıldı.
   • CC) Yalnızca İngiltere'nin yönetimindeki bir kurula bırakıldı.
   • DD) Hiçbir sınırlama olmadan Osmanlı'nın denetimine bırakıldı.
   • EE) Rusya ile Osmanlı'nın ortak yönetimine bırakıldı.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Osmanlı'nın yer almadığı uluslararası bir komisyona bırakıldı.

   Sevr'e göre Boğazlar, Osmanlı'nın yer almadığı ve İtilaf Devletleri'nin oluşturduğu uluslararası bir komisyona bırakılacaktı. Türk başkanlığındaki komisyon da Boğazlarla ilgili bir düzenlemedir; ancak bu, Sevr'de değil Lozan'da kabul edilmiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5Paris Barış Konferansı'nda Osmanlı Devleti ile ilgili bir karar alınamamış, bu sırada Anadolu'da işgallere karşı Millî Mücadele başlamıştı. Bu gelişme karşısında İtilaf Devletleri'nin tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Misak-ı Millî'yi tanıdıklarını açıklamaları
   • BB) Mücadeleyi sonlandırmak için İstanbul Hükûmeti ile barış antlaşması sürecini hızlandırmaları
   • CC) Anadolu'daki işgallerine hemen son vermeleri
   • DD) Osmanlı Devleti ile yeniden savaşa girmekten vazgeçmeleri
   • EE) Büyük Millet Meclisi ile doğrudan barış görüşmeleri başlatmaları
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Mücadeleyi sonlandırmak için İstanbul Hükûmeti ile barış antlaşması sürecini hızlandırmaları

   İtilaf Devletleri Millî Mücadele'yi sonlandırmak için İstanbul Hükûmeti ile Sevr Antlaşması'nı imzalama sürecini hızlandırdı. Misak-ı Millî'yi tanımak bu dönemdeki tutumlarıyla çelişir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   6Sevr Antlaşması'nı imzalayan Damat Ferit Paşa Hükûmeti, antlaşmaya yönelik yoğun tepkiler üzerine 17 Ekim 1920'de istifa etmek zorunda kaldı. Damat Ferit Paşa'nın yerine Anadolu'yla daha ılımlı ilişkiler kurabilecek hangi hükûmet kurulmuştur?

   • AA) Tevfik Paşa Hükûmeti
   • BB) Salih Paşa Hükûmeti
   • CC) Talat Paşa Hükûmeti
   • DD) Ahmet İzzet Paşa Hükûmeti
   • EE) Ali Rıza Paşa Hükûmeti
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Tevfik Paşa Hükûmeti

   Damat Ferit'in istifasından sonra Tevfik Paşa Hükûmeti kuruldu. Ahmet İzzet Paşa Hükûmeti ise 1918'de Mondros öncesinde kurulmuştu.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   7I. Dünya Savaşı'nın galipleri ile İstanbul Hükûmeti arasında imzalanan Sevr Antlaşması, Anadolu'yu paylaşan ağır hükümler içeriyordu. Sevr Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

   • AA) 20 Ekim 1921
   • BB) 23 Nisan 1920
   • CC) 30 Ekim 1918
   • DD) 3 Aralık 1920
   • EE) 10 Ağustos 1920
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) 10 Ağustos 1920

   Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920'de imzalandı. 3 Aralık 1920 ise Ermenistan ile Gümrü Antlaşması'nın imzalandığı tarihtir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Sevr Antlaşması'na göre daha önce imzalanmış bir ateşkes antlaşmasının, İtilaf Devletleri'ne istedikleri stratejik noktayı işgal etme hakkı veren maddesi yürürlükte kalacaktı. Söz konusu madde aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Wilson İlkeleri'nin 12. maddesi
   • BB) Misak-ı Millî'nin 1. maddesi
   • CC) Gümrü Antlaşması'nın 2. maddesi
   • DD) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesi
   • EE) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: E) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi

   Sevr'e göre Mondros'un stratejik noktaların işgaline imkân veren 7. maddesi yürürlükte kalacaktı. 24. madde ise yalnızca Vilayet-i Sitte'yle ilgilidir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9Sevr Antlaşması'nın bir maddesine göre İstanbul ve çevresi Osmanlı Devleti'ne bırakılacaktı. Bu maddenin şartı aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) İstanbul'da İtalyan yönetiminin kurulacak olması
   • BB) İstanbul'un Yunanistan ile ortak yönetilecek olması
   • CC) İstanbul'un yalnızca on yıl süreyle Osmanlı'da kalacak olması
   • DD) Antlaşma hükümlerine uyulmazsa İstanbul'un Osmanlı'dan alınacak olması
   • EE) İstanbul halkının oylamayla karar verecek olması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Antlaşma hükümlerine uyulmazsa İstanbul'un Osmanlı'dan alınacak olması

   İstanbul Osmanlı'ya bırakılmıştı; ancak antlaşma hükümlerine uyulmazsa Osmanlı'dan alınacaktı. Bu şart, İstanbul'un bile kesin bir güvenceye sahip olmadığını gösterir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    10Sevr Antlaşması'nı imzalayan heyetin fotoğrafında Rıza Tevfik, Hâdi Paşa ve Reşit Hâlis'in yanında dönemin sadrazamı da yer almaktadır. Sevr Antlaşması'nı imzalayan İstanbul Hükûmeti'nin başındaki sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Damat Ferit Paşa
    • BB) Ahmet İzzet Paşa
    • CC) Talat Paşa
    • DD) Ali Rıza Paşa
    • EE) Tevfik Paşa
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Damat Ferit Paşa

    Sevr'i imzalayan hükûmetin başında Damat Ferit Paşa vardı. Tevfik Paşa ise Damat Ferit'in istifasından sonra kurulan hükûmetin sadrazamıdır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    11I. Dünya Savaşı'ndan sonra toplanan Paris Barış Konferansı'nda Almanya, Avusturya, Bulgaristan ve Macaristan ile antlaşmalar hazırlandığı hâlde Osmanlı Devleti ile ilgili bir karar alınamadı. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Osmanlı'nın savaştan önce barış imzalamış olması
    • BB) Osmanlı Devleti'nin savaşı kazanmış sayılması
    • CC) Osmanlı Devleti'nin konferansa davet edilmemesi
    • DD) ABD'nin Osmanlı'yı korumayı üstlenmesi
    • EE) İtilaf Devletleri'nin Osmanlı'nın paylaşımında uzlaşamaması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) İtilaf Devletleri'nin Osmanlı'nın paylaşımında uzlaşamaması

    Paris'te Osmanlı'nın paylaşılması konusunda uzlaşıya varılamadığı için Osmanlı ile ilgili karar alınamadı. Osmanlı savaşı kaybeden taraftaydı; kazanmış sayılması söz konusu değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    12Sevr Antlaşması'nın bazı maddeleri Osmanlı Devleti'nin Arap topraklarıyla ilgilidir. Sevr'e göre Arap toprakları için öngörülen düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Yunanistan'a bağlanması
    • BB) İngiltere ve Fransa'nın mandası altına alınması
    • CC) Tamamen bağımsız tek bir devlet olması
    • DD) Osmanlı Devleti'ne geri verilmesi
    • EE) İtalya'nın yönetimine bırakılması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) İngiltere ve Fransa'nın mandası altına alınması

    Sevr'e göre Arap toprakları İngiltere ve Fransa'nın mandası altına alınacaktı. İtalya'ya ise Güneybatı Anadolu'da nüfuz bölgesi verilmişti.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13BMM, Sevr Antlaşması'nın imzalanmasından önce, 18 Temmuz 1920'de yaptığı gizli bir toplantıda tutumunu belli eden bir and içti. Meclisin bu toplantıda and içerek üstlendiği görev aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Misak-ı Millî sınırları içindeki milleti ve vatanı kurtarmak
    • BB) Mebusan Meclisini İstanbul'da yeniden açmak
    • CC) Saltanat Şûrasını yeniden toplamak
    • DD) İtilaf Devletleri'nin manda teklifini kabul etmek
    • EE) İstanbul Hükûmeti ile birlikte Sevr'i imzalamak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Misak-ı Millî sınırları içindeki milleti ve vatanı kurtarmak

    Meclis 18 Temmuz 1920'de Misak-ı Millî sınırları içindeki milleti ve vatanı kurtarmak için and içti. Sevr'i imzalamak ise Meclisin şiddetle karşı çıktığı bir durumdur.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    14BMM, Sevr Antlaşması imzalanmadan önce, 7 Haziran 1920'de bir kanun çıkararak İstanbul Hükûmeti'nin yapacağı antlaşmalarla ilgili tutumunu açıkladı. Bu kanunla BMM aşağıdakilerden hangisini ilan etmiştir?

    • AA) Saltanatın kaldırıldığını
    • BB) İstanbul Hükûmeti ile ortak bir heyet oluşturulacağını
    • CC) Sevr Antlaşması'nın Mecliste onaylanacağını
    • DD) İstanbul Hükûmeti'nin yapacağı antlaşmaların Türk milletini bağlamayacağını
    • EE) İtilaf Devletleri ile ateşkes yapılacağını
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) İstanbul Hükûmeti'nin yapacağı antlaşmaların Türk milletini bağlamayacağını

    BMM 7 Haziran 1920'de İstanbul Hükûmeti'nin yapacağı antlaşmaların Türk milletini bağlamayacağını ilan etti. Saltanat ise bu tarihte değil, daha sonra kaldırılmıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Sevr Antlaşması'nın bir maddesine göre Anadolu'nun doğusunda yeni devletler kurulacaktı. Bu madde ile kurulması öngörülen devletler aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Ermenistan ve Kürdistan
    • BB) Azerbaycan ve Ermenistan
    • CC) Ermenistan ve Gürcistan
    • DD) Suriye ve Irak
    • EE) Pontus ve Kürdistan
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Ermenistan ve Kürdistan

    Sevr'e göre Anadolu'nun doğusunda Ermenistan ve Kürdistan kurulacaktı. Suriye ve Irak ise manda altına alınması öngörülen Arap topraklarındandır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Sevr Antlaşması'nda Ege'deki adalarla ilgili bir düzenleme de yer alıyordu. Bu düzenlemeye göre adaların paylaşımı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • AA) Rodos ve On İki Ada Yunanistan'a, diğer adalar İtalya'ya
    • BB) Ege adaları Boğazlar Komisyonu'na
    • CC) Rodos ve On İki Ada İtalya'ya, diğer Ege adaları Yunanistan'a
    • DD) Bütün Ege adaları İngiltere'ye
    • EE) Bütün Ege adaları Osmanlı Devleti'ne
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Rodos ve On İki Ada İtalya'ya, diğer Ege adaları Yunanistan'a

    Sevr'e göre Rodos ve On İki Ada İtalyanlara, diğer Ege adaları Yunanlara bırakılacaktı. İtalya ile Yunanistan'ın yerlerinin değiştirildiği eşleştirme bu yüzden yanlıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17Sevr Antlaşması sürecine ait bazı gelişmeler karışık olarak verilmiştir: I. Damat Ferit Paşa'nın yerine Tevfik Paşa Hükûmetinin kurulması II. San Remo Konferansı'nda barış koşullarının hazırlanması III. Yunan kuvvetlerinin taarruza geçmesi IV. Sevr Antlaşması'nın imzalanması Bu gelişmelerin eskiden yeniye doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) II, III, IV, I
    • BB) II, III, I, IV
    • CC) II, IV, III, I
    • DD) III, II, IV, I
    • EE) III, IV, II, I
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) II, III, IV, I

    San Remo Konferansı Nisan 1920'de toplandı (II); Yunan kuvvetleri 22 Haziran 1920'de taarruza geçti (III); Sevr 10 Ağustos 1920'de imzalandı (IV); Damat Ferit Paşa 17 Ekim 1920'de istifa etti, yerine Tevfik Paşa Hükûmeti kuruldu (I).

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    18Barış antlaşmasının koşulları görüşülürken 1920 yazında İstanbul'da eski komutan ve nazırlardan oluşan Saltanat Şûrası toplandı. Bu görüşmenin böyle bir kurulda yapılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) BMM'nin şûraya yetki vermesi
    • BB) Padişahın tahttan çekilmiş olması
    • CC) Mebusan Meclisinin kapalı olması
    • DD) Rıza Paşa'nın şûrayı toplantıya çağırması
    • EE) Yunan kuvvetlerinin İstanbul'u alması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Mebusan Meclisinin kapalı olması

    Mebusan Meclisi kapalı olduğu için eski komutan ve nazırlardan oluşan Saltanat Şûrası toplanmıştır. BMM, İstanbul Hükûmetinin yapacağı antlaşmaları tanımamıştır; Rıza Paşa ise şûranın antlaşmaya karşı çıkan üyesidir. Yunan kuvvetleri İstanbul'u değil, Bursa ve Edirne gibi şehirleri işgal etmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    19Ağustos 1920'de BMM, Sevr Antlaşması'nı imzalayanları ve imzalanmasına onay veren Saltanat Şûrası üyelerini vatan haini ilan etti. Meclis, bu antlaşmanın hiçbir hükmünü tanımayacağını da bildirdi. Bu karar aşağıdakilerden hangisini gösterir?

    • AA) BMM'nin İstanbul Hükûmetiyle iş birliği yaptığını
    • BB) Sevr'in BMM tarafından onaylandığını
    • CC) BMM'nin İtilaf Devletleri'nce tanındığını
    • DD) BMM'nin saltanatı kaldırmaya karar verdiğini
    • EE) BMM'nin kendini milletin tek meşru temsilcisi saydığını
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) BMM'nin kendini milletin tek meşru temsilcisi saydığını

    BMM, millet adına antlaşma yapma yetkisini yalnızca kendinde gördüğü için Sevr'i imzalayanları vatan haini saymıştır. Saltanat ise bu kararla değil, 1 Kasım 1922'de kaldırılmıştır; 1920'de BMM henüz saltanatı kaldırma kararı almamıştı.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    20Sevr Antlaşması'nın askerî hükümlerine göre Osmanlı ordusu jandarma dâhil en çok 50.700 kişiden oluşacaktı. Ordu askerî uçak bulunduramayacak, donanma ise birkaç küçük gemiyle sınırlı kalacaktı. Bu hükümlerle aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?

    • AA) Osmanlı'nın kendini savunma gücünü yok etmek
    • BB) Osmanlı'nın sömürgelerini korumasını sağlamak
    • CC) Osmanlı'nın Milletler Cemiyetine girmesini kolaylaştırmak
    • DD) Osmanlı'ya Boğazları savunma imkânı vermek
    • EE) Osmanlı ordusunu Avrupa ordularına denk kılmak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Osmanlı'nın kendini savunma gücünü yok etmek

    Ordunun küçültülmesi ve hava ile deniz gücünün kısıtlanması, Osmanlı'nın kendini savunamaz hâle getirilmesini amaçlamıştır. Bu hükümler Boğazların savunulmasına da olanak vermez; zaten Boğazlar Osmanlı'nın yer almadığı bir komisyona bırakılmıştı.

    Hata mı var? Düzeltme öner