12. Sınıf Kur'an-ı Kerim · Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma
Kalkale
- kalkale harfleri
- cezim
- vakıf
- şedde
- vacip
Tecvitte kalkale nedir ve nasıl yapılır?
Kalkale, kalkale harflerinden biri cezimli geldiğinde ya da üzerinde durulduğunda harfin mahrecinin kuvvetlice sarsılarak vurgulu bir tonla okunmasıdır. Kalkale sözlükte sarsmak, kımıldatmak demektir ve uygulanması vaciptir. Kalkale harfleri kaf, tı, be, cim ve dal olmak üzere beş harftir. Bu harflerden biri kelimenin ortasında ya da sonunda cezimli gelirse veya üzerinde vakıf yapılırsa kalkale olur. Kalkale sesi bir önceki harfin harekesine uygun çıkarılır; kalkale harfine hareke verilmez. Harekeli kalkale harfinin üzerinde cezimli olarak durulduğunda da kalkale yapılır. Şeddeli kalkale harfinin üzerinde durulduğunda vurgu ikinci harfte yapılır; durulmayıp geçilirse kalkale yapılmaz. İdgam yapılan durumlarda da kalkale yapılmaz. Örneğin cezimli gelen dal harfi, kendinden önceki harfin harekesine uygun ve vurgulu bir sesle okunur. Kalkale sakin harfi sarsmaktır; harfin ardına yeni bir ses eklemek kalkale değildir.
Kalkale: konu anlatımı ve özeti
Bu konuda kalkale kuralını öğreniyorsun. Kalkale sözlükte “sarsmak, kımıldatmak” demektir ve uygulanması vaciptir.
- Kalkale harfleri: Kaf, tı, be, cim ve dal olmak üzere beş harftir.
- Ne zaman olur: Bu harflerden biri kelimenin ortasında ya da sonunda cezimli gelirse veya bu harflerin üzerinde vakıf yapılırsa harfin mahreci kuvvetlice sarsılır ve vurgulu bir tonla okunur.
- Sesin tonu: Kalkale sesi bir önceki harfin harekesine uygun çıkarılır.
- Hareke verme: Kalkale harfine hareke verilmez; sanki yeni bir hece eklenmiş gibi okunmaz.
- Vakıfta harekeli harf: Harekeli kalkale harfinin üzerinde cezimli olarak durulduğunda da kalkale olur.
- Şeddeli harf: Şeddeli kalkale harfinin üzerinde durulduğunda vurgu ikinci harfte yapılır; durulmayıp geçilirse kalkale yapılmaz.
- İdgam: İdgam yapılan durumlarda kalkale yapılmaz.
- Örnek: Kitaptaki örnekte cezimli gelen dal harfi, kendinden önceki harfin harekesine uygun ve vurgulu bir sesle okunur. Okuma ödevin olan surelerde de bu tür cezimli kalkale harflerine dikkat et.
Unutma: Kalkale sakin harfi sarsmaktır; harfin ardına “e” ya da “ı” sesi eklemek kalkale değildir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Beş kalkale harfini yaz ve her birini sakin olarak sesli dene.
- Kalkale harfi gördüğünde iki soru sor: Cezimli mi? Üzerinde duruyor muyum? Birine evet diyorsan kalkale yap.
- Kendi sesini kaydedip dinle; harfin sonuna hareke eklemediğinden emin ol.
Günlük hayattan: Bir zile kısa ve kuvvetli bastığında ses bir anda çıkar ve kesilir. Kalkale de harfin mahrecinden kısa bir sarsıntıyla çıkan, uzatılmayan bir sestir.
Sık yapılan hata: Kalkaleyi harfe hareke vererek yapmak. Kitap, kalkale harfine hareke verilmemesi gerektiğini “Dikkat Ediniz” bölümünde özellikle belirtir.
İpucu: Kalkale sesinin tonunu bir önceki harfin harekesinden al; üstünden sonra açık, esreden sonra ince bir sarsıntı çıkar.
Derinleş
Okuma ödevin olan surelerin bir sayfasında ayet sonlarına gelen kalkale harflerini bul. Bu ayetleri önce ayet sonunda durarak, sonra durmadan okuyup farkı kulağınla karşılaştır. Düşün: Aynı harfte durunca kalkale yapılıp geçince yapılmaması, durmanın okuyuşu nasıl değiştirdiğini gösteriyor?
Bu konuda neler var?
- 2. Kalkale
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.