5. Sınıf Müzik · Müzik Dili
Birlikte Söyleyelim: Ilgaz, Nar Tanesi, Horozumu Kaçırdılar
- şarkı
- türkü
- nefes yeri
- nakarat
- 2/4’lük ölçü
- Neşet Ertaş
- Eskişehir
Ilgaz, Nar Tanesi ve Horozumu Kaçırdılar nasıl eserlerdir?
Ilgaz, Nar Tanesi ve Horozumu Kaçırdılar, sınıfça birlikte söylenen farklı türlerden üç eserdir: Ilgaz bir şarkı, diğer ikisi türküdür. Ilgaz’ın söz ve müziği A. Samim Bilgen’e aittir; şarkı Ilgaz Dağı’nın yüceliğini, berrak sularını ve kuzularını anlatır. Notası 2/4’lük ölçüyle yazılmıştır, yani her ölçüde iki vuruş vardır. Nar Tanesi, söz ve müziği Neşet Ertaş’a ait bir türküdür; sevgiyi işler ve nakaratı her kıtadan sonra tekrar edilir. Horozumu Kaçırdılar, Eskişehir yöresine ait eğlenceli bir türküdür ve nakaratı çabuk akılda kalır. Bu eserler söylenirken notada kesme işareti olan yerlerde nefes alınır; böylece müzik cümlesi ortasından bölünmez. Söylemeden önce beden hazırlanır ve doğru duruş öğretmenden izlenir. Eserler çekinmeden, arkadaşlarla uyum içinde, ritmine ve ezgisine uygun biçimde seslendirilir. Bir şarkıyı kimin bestelediğini ve bir türkünün hangi yöreden geldiğini bilmek, eseri doğru tanımayı sağlar.
Birlikte Söyleyelim: Ilgaz, Nar Tanesi, Horozumu Kaçırdılar: konu anlatımı ve özeti
Bu bölümde farklı türlerden üç eseri sınıfça söylüyorsun: bir şarkı ve iki türkü. Her eserde nefes yerlerine, ritme ve ezgiye dikkat etmeyi çalışırsın.
- Ilgaz: Söz ve müziği A. Samim Bilgen’e ait bir şarkıdır. Ilgaz Dağı’nın yüceliğini, berrak sularını ve kuzularını anlatır. Notası 2/4’lük ölçüyle yazılmıştır, yani her ölçüde iki vuruş vardır.
- Nar Tanesi: Söz ve müziği Neşet Ertaş’a ait bir türküdür. Sevgiyi ve “nar danesi” benzetmesini işler; nakaratı her kıtadan sonra tekrar edilir.
- Horozumu Kaçırdılar: Eskişehir yöresine ait eğlenceli bir türküdür. “Geh bili bili” diye süren nakaratı çabuk akılda kalır.
- Nefes yerleri: Notada kesme işareti (’) olan yerlerde nefes alırsın. Böylece cümleyi ortasından bölmezsin.
- Hazırlık: Şarkıdan önce bedenini ısıtır, doğru duruşu öğretmeninden izlersin.
- Uyum: Çekinmeden, kendine güvenerek ve arkadaşlarınla aynı anda söylemeye özen gösterirsin.
- Ses tonu: Ilgaz’ın ses kaydı öğrencilerin ses sınırına göre farklı bir tonda hazırlanmıştır.
Unutma: Şarkıyı kimin bestelediğini, türkünün hangi yöreden geldiğini bilmek eseri doğru tanımanı sağlar.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Üç eseri türüne göre ayır: Ilgaz bir şarkı, Nar Tanesi ve Horozumu Kaçırdılar ise türküdür.
- Her eserin kime ya da hangi yöreye ait olduğunu bir tabloya yaz.
- Notada kesme işaretlerini bul ve sözlerin üzerine küçük bir nefes işareti koy.
Günlük hayattan: Uzun bir cümleyi yüksek sesle okurken virgülde nefes alırsın. Şarkıdaki kesme işareti de aynı işi görür.
Sık yapılan hata: Nefes yerini beklemeden sözün ortasında nefes almak. Bu, kelimeyi böler ve ezgi kesik kesik duyulur.
İpucu: Horozumu Kaçırdılar’ın nakaratını önce yalnız ritimle, sonra ezgiyle söyle; hızlı heceler böylece kolaylaşır.
Derinleş
Kitaptaki Ilgaz notasında 2/4’lük ölçü sayısını ve kesme işaretlerini incele. İlk dörtlüğü söylerken her ölçüde iki kez el çırp. Düşün: Nefes yerleri sözlerin anlamına göre mi, ezginin cümlelerine göre mi belirlenmiş olabilir?
Bu konuda neler var?
- Ilgaz
- Nar Tanesi
- Horozumu Kaçırdılar
- Ilgaz*
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.