6. Sınıf Arapça · Akrabalarım

Akrabalar

أَقارِبي (akrabalarım)
والِد / والِدَة (baba / anne)
عَمّ / خال (amca / dayı)
عَمَّة / خالَة (hala / teyze)
هَذا / هَذِهِ (bu)
اَلْحُروفُ الشَّمْسِيَّة (şemsî harfler)

Arapçada akrabalar nasıl söylenir ve tanıtılır?

Arapçada akrabalar, aile bireylerinin adları ve “bu” anlamındaki işaret sözcükleriyle kurulan tanıtma kalıplarıyla anlatılır. Baba والِد, anne والِدَة sözcüğüyle karşılanır; dede, nine, aile ve torun için de ayrı sözcükler vardır. Baba tarafındaki amca عَمّ ve hala, anne tarafındaki dayı خال ve teyze sözcükleri ise iki ayrı kökten gelir. Sözcüğün sonuna “benim” anlamı veren ek getirilerek babam, ninem, halam gibi sözcükler elde edilir. Bir akraba tanıtılırken erkek için ayrı, kadın için ayrı işaret sözcüğü ve zamir kullanılır; örneğin “Bu dayım Mahmut, o usta bir öğretmen.” cümlesi erkek için kurulan kalıpla söylenir. Belirlilik takısı kamerî harflerle başlayan sözcüklerde lamı okunarak, şemsî harflerle başlayan sözcüklerde ise lam okunmadan ve sonraki harf şeddeli okunarak söylenir. “Bu kim?” ve “Ninenin kaç torunu var?” gibi sorularla akrabalar hakkında bilgi alınır.

Akrabalar: konu anlatımı ve özeti

Bu konuda ailendeki kişilerin Arapça adlarını öğreniyor, onları birine tanıtıyorsun. Kelimelerin başına gelen اَلْ takısını doğru okumayı da burada çalışırsın.

Aile bireyleri: والِد (baba), والِدَة (anne), جَدّ (dede), جَدَّة (nine), عائِلَة (aile), حَفيد / حَفيدَة (torun).
Amca, hala, dayı, teyze: عَمّ (amca), عَمَّة (hala), خال (dayı), خالَة (teyze). Baba tarafı عَمّ ile, anne tarafı خال ile söylenir.
"Benim" anlamı: Kelimenin sonuna ي eklenir. Örnek: والِدي (babam), جَدَّتي (ninem), عَمَّتي (halam).
Tanıtma kalıbı: Erkek için هَذا ... وَهُوَ, kadın için هَذِهِ ... وَهِيَ kullanılır. Örnek: هَذا خالي مَحْمود وَهُوَ مُعَلِّم ماهِر (Bu dayım Mahmut, o usta bir öğretmen).
Kamerî harfler: اَلْ'nin lamı okunur. Örnek: أَرْنَب → اَلْأَرْنَب, بَيْت → اَلْبَيْت, قَلَم gibi.
Şemsî harfler: Lam okunmaz, sonraki harf şeddeli okunur. Örnek: تِلْميذ → اَلتِّلْميذ, سَفينَة → اَلسَّفينَة, نَظّارَة → اَلنَّظّارَة.
Soru sorma: مَنْ هَذا؟ (Bu kim?), كَمْ حَفيدًا لِجَدَّتِكِ؟ (Ninenin kaç torunu var?) diye sorarsın.

Unutma: هَذا ve هُوَ erkek için, هَذِهِ ve هِيَ kadın için kullanılır; عَمَّتي'deki ة harfi kelimenin dişil olduğunu gösterir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 13 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Aileni Arapça tanıtmayı üç adımda öğrenirsin:

Kişiyi göster: Erkekse هَذا, kadınsa هَذِهِ de. Örnek: هَذا جَدّي.
Adını ekle: هَذِهِ جَدَّتي زَهْرَة (Bu ninem Zehra).
Mesleğini söyle: وَهِيَ مُتَقاعِدَة (O emekli).

Günlük hayattan: Kitaptaki Büşra, arkadaşı Merve'ye aile fotoğrafını gösterirken "هَذِهِ خالَتي زَهْرَة وَهِيَ بَيْطَرِيَّة نَشيطَة" der. Sen de bir aile fotoğrafına bakıp herkesi bu kalıpla tanıtabilirsin.

Sık yapılan hata: Şemsî harfle başlayan kelimede lamı okumak. اَلتِّلْميذ kelimesini "el-tilmîz" değil "et-tilmîz" diye okursun. Kitaptaki tabelada اَلْتِلْميذ yanlış, اَلتِّلْميذ doğru olarak gösterilir.

İpucu: Bir kelimeye اَلْ getirdiğinde ilk harfine bak. Harf şeddeli okunuyorsa (ت، د، ر، س، ش، ن gibi) lamı okuma; ب، ج، ق، ك gibi harflerde lamı açıkça söyle.

Derinleş

Kitaptaki Büşra ile Merve'nin konuşmasını oku. Büşra'nın tanıttığı her akrabayı ve mesleğini iki sütunlu bir tabloya yaz: solda akraba (خالي، خالَتي، عَمَّتي…), sağda meslek. Sonra kendi ailenden üç kişiyi aynı kalıpla tanıtan üç cümle kur.

Düşün: عَمّ ile خال Türkçede "amca" ve "dayı" diye ayrılıyor. Arapçada da bu ayrım olması akrabalığı anlatırken neden işe yarar?

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.