6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · Peygamber ve İlahi Kitap İnancı
Bir Sure Öğreniyorum: Felak Suresi
- Felak suresi
- felak
- Muavvizeteyn
- sığınmak
- kötülük
- tedbir
- dua
Felak suresi ne anlatır, ne zaman okunur?
Felak suresi, yaratılmışlardan gelebilecek kötülüklere karşı Allah'a (cc) sığınmayı öğreten kısa bir suredir. Sure adını, birinci ayette geçen ve sabah aydınlığı, şafak anlamına gelen felak kelimesinden alır. Felak ve Nâs surelerinin ikisine birden kendileriyle Allah'a sığınılan iki sure anlamında Muavvizeteyn denir. Surede yaratılan şeylerden gelebilecek kötülükler, karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerri, düğümlere üfürenlerin yani büyü yapanların şerri ve kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerri sayılır. Ana mesaj, bütün bu kötülüklere karşı korunmak için sabahın Rabbi olan Allah'a (cc) sığınmaktır. İnsan önce kendisi dikkatli ve tedbirli davranmalı, sonra dua ederek Allah'tan (cc) koruma dilemelidir. Hz. Muhammed (sav), Felak ve Nâs surelerinin kötülüklere karşı sabah ve akşam üçer kez okunmasını tavsiye etmiş, kendisi de böyle yaparak örnek olmuştur. Felak suresi namazlarda Fatiha suresinden sonra da okunabilir.
Bir Sure Öğreniyorum: Felak Suresi: konu anlatımı ve özeti
Felak suresi, kötülüklerden Allah'a (cc) sığınmayı öğreten kısa bir suredir. Bu konu, surenin adını, konusunu ve günlük hayattaki yerini tanıtır.
- Sure adını, ilk ayette geçen ve "sabah aydınlığı, şafak" anlamına gelen felak kelimesinden alır.
- Felak ve Nâs surelerine birlikte Muavvizeteyn yani "kendileriyle Allah'a sığınılan iki sure" denir.
- Surede yaratılmışlardan gelebilecek kötülükler, gecenin karanlığı, büyü yapanların ve kıskançların şerri sayılır.
- Ana mesaj: Bütün bu kötülüklere karşı korunmak için Allah'a (cc) sığınmak gerekir.
- İnsan önce kendisi dikkatli ve tedbirli davranmalı, sonra Allah'tan (cc) koruma dilemelidir.
- Hz. Peygamber, Felak ve Nâs surelerini sabah ve akşam üçer kez okumayı tavsiye etmiş, kendisi de böyle yapmıştır.
- Felak suresi namazlarda Fatiha'dan sonra okunabilir.
Unutma: Sureyi ezberlerken telaffuzunu öğretmeninden ya da güvenilir bir kayıttan dinleyerek kontrol et; anlamını bilmek okumayı daha anlamlı kılar.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Felak suresini anlamak için onu iki adımlı bir korunma planı gibi düşünebilirsin.
- Önce tedbir: İnsan kendisi dikkatli ve sorumlu davranır. Örneğin karanlıkta yalnız dolaşmaz, kıskançlık doğuracak davranışlardan kaçınır.
- Sonra sığınma: Elinden geleni yaptıktan sonra Allah'a (cc) sığınır ve O'ndan koruma diler.
Sure adını, "sabah aydınlığı" anlamına gelen felak kelimesinden alır. Karanlığın ardından gelen aydınlık, korkunun yerini güvene bırakmasını hatırlatır. Felak ve Nâs surelerine birlikte Muavvizeteyn denir.
Günlük hayattan: Bisiklete binerken kask takarsın, sonra yola dikkat edersin; yalnızca birine güvenmezsin.
Sık yapılan hata: "Sureyi okursam hiç dikkat etmeme gerek yok." Doğrusu: Sure, tedbir ile Allah'a sığınmanın birlikte olması gerektiğini öğretir.
Derinleş
Felak suresinde kıskançların kötülüğünden Allah'a sığınılır. Kıskançlık duygusu okulda ya da arkadaşlar arasında hangi davranışlara yol açabilir? Kıskançlık hisseden bir kişinin bu duygusunu iyi bir yöne çevirmesi için neler yapabileceğini düşün; hem kıskanan hem de kıskanılan kişi için birer öneri geliştir.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
DKAB.6.1.4Felak suresini ve bu surenin anlamını okuyarak yorumlayabilme
- a) Felak suresini ve bu surenin anlamını okur.
- b) Felak suresinin anlamını kendi hayatı için anlamlı hâle getirir.
- c) Felak suresinin anlamını değiştirmeyecek şekilde özetler.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Ece, Felak suresinin mealini okuduktan sonra arkadaşına surenin kısa bir özetini yazmak istiyor. Mealde yaratılmışların, gecenin karanlığının, büyü yapanların ve kıskançların kötülüğünden söz edildiğini görüyor. Ece'nin özetine en uygun cümle aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Geceleri dışarı çıkmak her zaman tehlikelidir.
- B) Kötülükler yalnızca insanlardan gelir.
- C) Kıskançlık dışındaki kötülükler zarar vermez.
- D) Her türlü kötülüğe karşı Allah'a sığınılmalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Her türlü kötülüğe karşı Allah'a sığınılmalıdır.
Surede sayılan kötülüklerin hepsinden Allah'a sığınılır; surenin ana mesajı her türlü kötülüğe karşı Allah'a sığınmaktır. Gecenin karanlığından söz edilmesi gece dışarı çıkmanın yasak olduğu anlamına gelmez; bu özet surenin anlamını değiştirir.
Kolay
2Zeynep'in babaannesi her gün belirli vakitlerde aynı kısa sureleri okuyor. Zeynep nedenini sorunca babaannesi, Hz. Peygamber'in İhlâs, Felak ve Nâs surelerini kötülüklere karşı belirli bir biçimde okumayı tavsiye ettiğini söylüyor. Babaannenin uyduğu tavsiye aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yalnızca cuma günleri birer defa okumak
- B) Sadece ramazan ayında yedişer defa okumak
- C) Yalnızca yatsıdan sonra onar defa okumak
- D) Sabah ve akşam üçer defa okumak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sabah ve akşam üçer defa okumak
Hz. Peygamber bu üç surenin sabah ve akşam üçer defa okunmasını tavsiye etmiştir. Ramazan ayı ibadetlerin arttığı bir zaman olduğu için akla gelebilir; ancak bu tavsiye belli bir aya değil, her güne yöneliktir.
Kolay
3Ezgi, Felak suresinin ilk ayetinin anlamını panoya yazıyor ama bir yeri boş bırakıyor: “De ki: ... Rabbine sığınırım.” Kardeşine, boşluğa surenin adı olan “felak” kelimesinin Türkçe anlamının geleceğini söylüyor. “Felak” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gecenin karanlığı
- B) Sabah aydınlığı, şafak
- C) Düğüm, bağ
- D) Kıskançlık, haset
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sabah aydınlığı, şafak
Felak, sabahın aydınlığı, şafak anlamına gelir; surenin ilk ayeti “Sabahın Rabbine sığınırım” diye başlar. Gecenin karanlığı da surede geçer; ancak sığınılan kötülüklerden biri olarak anılır, surenin adının anlamı değildir.
Kolay
4Yasin'in dedesi ona yatmadan önce okuduğu iki kısa sureyi öğretiyor. İki sure de “De ki: ... Rabbine sığınırım.” diye başlıyor; biri sabahın, diğeri insanların Rabbine sığınmayı anlatıyor. Dedesi bu iki sureye birlikte özel bir ad verildiğini söylüyor. Bu iki sureye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fatiha
- B) Âyetü'l-kürsî
- C) Muavvizeteyn
- D) Âmenerrasûlü
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Muavvizeteyn
Felak ve Nâs surelerine birlikte “sığınmayı öğreten iki sure” anlamında Muavvizeteyn denir. Âyetü'l-kürsî de koruyucu olarak okunan bir ayettir; ancak bir sure değil, Bakara suresinin bir ayetidir.
Kolay
5Defne, Felak suresinin ikinci ayetinin okunuşunu biliyor: “Min şerri mâ ḫalaḳ”. Şimdi bu ayetin anlamını öğrenmek istiyor. Bu ayetin anlamı hangisidir?
- A) Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden!
- B) Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden,
- C) Yarattığı şeylerden gelebilecek kötülüklerden,
- D) De ki: Sabahın Rabb'ine sığınırım;
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yarattığı şeylerden gelebilecek kötülüklerden,
“Min şerri mâ ḫalaḳ” ayeti “Yarattığı şeylerden gelebilecek kötülüklerden” anlamına gelir. Kıskanç kişinin şerri ise surenin son ayetinde geçer.
Kolay
6Can, Felak suresinin dördüncü ayetini okuyor: “Ve min şerrin neffâsâti fil uḳad”. Bu ayetin anlamı hangisidir?
- A) Yarattığı şeylerden gelebilecek kötülüklerden,
- B) Düğümlere üfürenlerin şerrinden,
- C) Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden!
- D) Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden,
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Düğümlere üfürenlerin şerrinden,
Dördüncü ayet “Düğümlere üfürenlerin şerrinden” anlamına gelir. Gecenin karanlığıyla ilgili ayet ise “Ve min şerri ğâsiḳin iẕâ veḳab” şeklinde okunan üçüncü ayettir.
Kolay
7Emre, Felak suresini ezberlemek için ayetleri tek tek kartlara yazıyor. Besmeleden sonraki her ayet için bir kart kullanıyor. Emre'nin kaç karta ihtiyacı vardır?
- A) 3
- B) 4
- C) 5
- D) 7
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 5
Felak suresi beş ayetten oluşur, bu yüzden Emre'nin beş karta ihtiyacı vardır. Besmele ayrı tutulduğu için sayıya eklenmemiştir.
Kolay
8Mert, surelerin adlarını nereden aldığını araştırıyor. Felak suresinin adının nereden geldiğini öğrenmek istiyor. Felak suresi adını nereden almıştır?
- A) Son ayette geçen bir kelimeden
- B) İndirildiği şehrin adından
- C) Bir peygamberin adından
- D) İlk ayette geçen bir kelimeden
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İlk ayette geçen bir kelimeden
Felak suresi adını ilk ayette geçen “felak” kelimesinden alır. Son ayette ise kıskanç kişinin şerri anlatılır.
Kolay
9Felak suresinin ilk ayetinin anlamı “De ki: Sabahın Rabb'ine sığınırım;” şeklindedir. Bu ayete göre sabahın Rabb'i kimdir?
- A) Cebrail
- B) Allah
- C) Hz. Muhammed
- D) Güneş
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Allah
Ayette sığınılan “sabahın Rabb'i” Allah'tır; ders kitabında da “Şafak vaktinin Rabb'i Allah'tır” mesajı yer alır. Hz. Muhammed (sav) peygamberdir, sığınılan Rab değildir.
Kolay
10Zeynep, Felak suresinin adının ilk ayette geçen bir kelimeden geldiğini öğreniyor ve bu kelimenin anlamını sözlükte arıyor. “Felak” kelimesinin anlamı hangisidir?
- A) Gece karanlığı, akşam
- B) Yıldızlı gökyüzü
- C) Yüksek dağ zirvesi
- D) Sabah aydınlığı, şafak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sabah aydınlığı, şafak
Felak kelimesi “sabah aydınlığı, şafak” anlamına gelir ve sure adını bu kelimeden alır. Gece karanlığı ise surenin üçüncü ayetinde ayrıca anılır.
Kolay
11Sena, Felak suresini ezberlerken bazı kelimeleri doğru söyleyip söylemediğinden emin olamıyor. Sena'nın telaffuzunu kontrol etmek için yapabileceği en doğru davranış hangisidir?
- A) Kelimeleri kendine göre kısaltarak okumak
- B) Anlamını hiç öğrenmeden hızlıca ezberlemek
- C) Öğretmeninden ya da güvenilir bir kayıttan dinlemek
- D) Doğru olup olmadığını hiç düşünmeden okumak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Öğretmeninden ya da güvenilir bir kayıttan dinlemek
Sureler ezberlenirken telaffuz öğretmenden ya da güvenilir bir kayıttan dinlenerek kontrol edilmelidir. Kelimeleri kısaltarak okumak telaffuz hatalarına yol açar.
Kolay
12Ela, Felak suresini okumaya besmeleden sonra ilk ayetle başlayacak. Ela'nın okuyacağı ilk ayet hangisidir?
- A) Min şerri mâ ḫalaḳ
- B) Ḳul eûzü birabbil felaḳ
- C) Ve min şerri ḥâsidin iẕâ ḥased
- D) Ve min şerri ğâsiḳin iẕâ veḳab
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ḳul eûzü birabbil felaḳ
Felak suresinin ilk ayeti “Ḳul eûzü birabbil felaḳ” şeklinde okunur ve sure adını bu ayetteki “felak” kelimesinden alır. “Min şerri mâ ḫalaḳ” ise ikinci ayettir.
Kolay
13Kaan, Felak suresinin son ayetini “Ve min şerri ḥâsidin iẕâ ḥased” diye okuyor. Bu ayetin anlamı hangisidir?
- A) Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden!
- B) Düğümlere üfürenlerin şerrinden,
- C) Yarattığı şeylerden gelebilecek kötülüklerden,
- D) De ki: Sabahın Rabb'ine sığınırım;
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden!
Son ayet, kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden Allah'a sığınmayı anlatır. Düğümlere üfürenlerin şerri ise dördüncü ayette geçer.
Kolay
14Öğretmen, Felak suresinde bazı kötülüklerin sayıldığını ve surenin bunlarla ilgili bir mesaj verdiğini anlatıyor. Felak suresinin ana mesajı hangisidir?
- A) Kötülüklere karşı Allah'a sığınmak gerekir.
- B) Kötülük yapanlara aynı şekilde karşılık verilmelidir.
- C) Kötülükler yalnızca gece ortaya çıkar.
- D) İnsan kötülüklerden kendi gücüyle tam korunur.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kötülüklere karşı Allah'a sığınmak gerekir.
Felak suresinin ana mesajı, sayılan bütün kötülüklere karşı Allah'a sığınmaktır. Kötülükler yalnızca gece olmaz; gecenin karanlığı sayılanlardan yalnızca biridir.
Kolay
15Felak suresinde “sığınırım” ifadesi geçer. Öğretmen, bu ifadenin Allah'la ilişkisini sınıfa soruyor. Surede Allah'a sığınmak ne anlama gelir?
- A) Allah'a karşı sorumlulukları bırakmak
- B) Kötülüklerden kaçmak için saklanmak
- C) Allah'tan koruma dilemek ve O'na güvenmek
- D) Kötülük yapanlardan intikam almak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Allah'tan koruma dilemek ve O'na güvenmek
Allah'a sığınmak, kötülüklerden korunmak için Allah'tan yardım ve koruma dilemek, O'na güvenmektir. Bu, sorumlulukları bırakmak ya da intikam almak anlamına gelmez.
Kolay
16Ders kitabında Felak suresinin anlamı “Rahman ve rahîm olan Allah'ın adıyla” ifadesiyle başlıyor. Bu ifade, sureye başlarken okunan hangi sözün anlamıdır?
- A) Kelime-i tevhit
- B) Tekbir
- C) Salavat
- D) Besmele
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Besmele
“Rahman ve rahîm olan Allah'ın adıyla” ifadesi besmelenin anlamıdır; surelere besmeleyle başlanır. Tekbir ise “Allah en büyüktür” anlamına gelen sözdür.
Kolay
17Ders kitabında Hz. Muhammed'in (sav), Felak ve Nâs surelerinin kötülüklere karşı sabah ve akşam okunmasını tavsiye ettiği, kendisinin de bunu uyguladığı anlatılıyor. Hz. Peygamber'in bu tavsiyeyi kendisinin de uygulaması, peygamberlerin hangi özelliğini gösterir?
- A) Allah'tan aldıkları vahyi yazıya geçirmelerini
- B) Öğrettiklerini davranışlarıyla da göstererek örnek olmalarını
- C) Kendilerine inanmayanlara mucize göstermelerini
- D) İnsanlar arasındaki anlaşmazlıklarda vahye uygun hüküm vermelerini
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Öğrettiklerini davranışlarıyla da göstererek örnek olmalarını
Hz. Peygamber Felak ve Nâs surelerinin okunmasını yalnız tavsiye etmemiş, kendisi de uygulayarak Müslümanlara örnek olmuştur. Bu, peygamberlerin sözleri ve davranışlarıyla insanlara örnek olmasıdır. Mucize göstermek ve hüküm vermek bu olayla ilgili değildir; Kur'an ayetlerini yazıya geçirenler de vahiy kâtipleridir.
Kolay
18Mina, Felak suresinin okunuşunu anlamıyla karşılaştırırken bir kelimenin 2, 3, 4 ve 5. ayetlerin okunuşunda tekrar ettiğini fark ediyor: 2. Min şerri mâ ḫalaḳ 3. Ve min şerri ğâsiḳin iẕâ veḳab 4. Ve min şerrin neffâsâti fil uḳad 5. Ve min şerri ḥâsidin iẕâ ḥased Ayetlerin anlamına göre okunuşlarda tekrar eden “şer” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sabah aydınlığı
- B) Kötülük
- C) Düğüm
- D) Kıskançlık
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kötülük
Felak suresinin ikinci ayeti “Min şerri mâ ḫalaḳ” diye okunur, anlamı “Yarattığı şeylerden gelebilecek kötülüklerden,” şeklindedir; 3, 4 ve 5. ayetlerin anlamında da bu kelime “şerrinden” diye geçer. Şer, kötülük demektir; surede bazı kötülükler sıralanarak bunlardan Allah'a sığınılması öğretilir. “Sabah aydınlığı” felak kelimesinin, “düğüm” 4. ayetteki “uḳad” kelimesinin, “kıskanç kişi” 5. ayetteki “ḥâsid” kelimesinin anlamıdır.
Orta
19Berk'in okuduğu masal kitabında, ipe düğümler atıp üfleyerek insanlara zarar vermeye çalışan kötü bir karakter anlatılıyor. Berk bu sahneyi okurken Felak suresinin dördüncü ayetini hatırlıyor: “Düğümlere üfleyenlerin şerrinden.” Bu ayette kimlerin kötülüğünden Allah'a sığınılır?
- A) Kıskanç kişilerin
- B) Yol kesenlerin
- C) Büyü yapanların
- D) Yalan söyleyenlerin
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Büyü yapanların
“Düğümlere üfleyenler” ifadesiyle büyü yapanlar kastedilir. Kıskanç kişilerin kötülüğü de surede geçer; ancak bu, dördüncü ayette değil son ayette anılır.
Orta
20Sınıfın en yüksek notunu alan Burak'ın defteri bir gün yırtılmış hâlde bulunuyor. Sınıftan bir öğrenci, Burak'ın başarısını çekemediği için bunu yaptığını sonra itiraf ediyor. Öğretmen bu olayı Felak suresindeki bir ayetle ilişkilendiriyor. Bu olay, Felak suresinde sığınılan hangi kötülüğe örnektir?
- A) Büyü
- B) Haset
- C) Gecenin karanlığı
- D) Yalan
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Haset
Başkasının başarısını çekemeyip ona zarar vermek hasettir; Felak suresinin son ayetinde kıskanç kişinin kötülüğünden Allah'a sığınılır. Yalan söylemek de kötü bir davranıştır; ancak Felak suresinde sığınılan kötülükler arasında sayılmaz.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
