6. Sınıf Müzik · Müzik Kültürü
Türk Müziğinde Kullanılan Çalgı ve Çalgı Toplulukları
- çalgı topluluğu
- bağlama
- kanun
- ney
- kudüm
- kös
- mehter
Türk müziği türlerinde hangi çalgılar kullanılır?
Türk müziğinde kullanılan çalgılar türe göre değişir; her Türk müziği türünün kendine özgü bir çalgı topluluğu vardır. Türk halk müziğinin başlıca çalgıları davul, zurna, kaval, kemençe, kabak kemane, tar ve bağlamadır. Türk sanat müziğinde darbuka, klarnet, ud, kanun, zilli def, klasik kemençe, keman ve tambur kullanılır. Tasavvuf müziğinin çalgıları bendir, kudüm ve neydir; ney üflemeli, bendir ve kudüm vurmalı çalgılardır. Askerî müzikte davul, saksafon, zil, boru, tuba, korno, kös, çevgen, trompet ve trampet yer alır. Bazı çalgılar birden fazla toplulukta bulunur: Davul hem halk müziğinde hem askerî müzikte çalınır. Kemençenin halk müziğindeki türü ile sanat müziğindeki klasik kemençe ise birbirinden farklıdır. Kös büyük bir vurmalı çalgı, çevgen çıngıraklı bir sopa biçimindeki çalgıdır ve ikisi de mehtere özgüdür. Ney ile kudüm tasavvuf müziğinin, kös ile çevgen askerî müziğin simge çalgılarıdır.
Türk Müziğinde Kullanılan Çalgı ve Çalgı Toplulukları: konu anlatımı ve özeti
Her Türk müziği türünün kendine özgü bir çalgı topluluğu vardır. Bu bölümde dört türün başlıca çalgılarını tanıyorsun.
- Türk halk müziği çalgıları: Davul, zurna, kaval, kemençe, kabak kemane, tar ve bağlama.
- Türk sanat müziği çalgıları: Darbuka, klarnet, ud, kanun, zilli def, klasik kemençe, keman ve tambur.
- Tasavvuf müziği çalgıları: Bendir, kudüm ve ney. Ney üflemeli, bendir ve kudüm vurmalı çalgılardır.
- Askerî müzik çalgıları: Davul, saksafon, zil, boru, tuba, korno, kös, çevgen, trompet ve trampet.
- Aynı çalgı, farklı topluluk: Davul hem halk müziğinde hem askerî müzikte yer alır. Kemençenin halk müziğindeki türü ile sanat müziğindeki klasik kemençe farklıdır.
- Mehtere özgü çalgılar: Kös büyük bir vurmalı çalgı, çevgen ise çıngıraklı bir sopa biçimindeki çalgıdır.
- Etkinlikler: Çalgıların görsellerine bakarak adlarını ve ait oldukları topluluğu yazarsın. Ardından topluluk kayıtlarını dinleyip benzer ve farklı yönlerini sınıfça tartışırsın.
Unutma: Ney ile kudüm tasavvuf müziğinin; kös ile çevgen askerî müziğin simge çalgılarıdır.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Dört başlık aç: halk, sanat, tasavvuf, askerî.
- Kitaptaki çalgıları başlıkların altına yaz.
- İki başlıkta birden geçen çalgıyı bul: davul.
Günlük hayattan: Bir türkü programında bağlama, bir fasıl gecesinde kanun ve ud, bir mehter gösterisinde kös ve zil görürsün.
Sık yapılan hata: Halk müziğindeki kemençe ile sanat müziğindeki klasik kemençeyi aynı çalgı sanmak. Kitap ikisini ayrı adlarla ve ayrı topluluklarda gösterir.
İpucu: Her topluluk için bir “simge çalgı” seç ve onu hatırla: halk müziğinde bağlama, sanat müziğinde kanun, tasavvuf müziğinde ney, askerî müzikte kös.
Derinleş
Kitaptaki çalgı görsellerini incele. Her topluluktan bir çalgı seç ve “nasıl çalınır: üfleyerek, telle, vurarak” diye bir tablo yap. Düşün: Askerî müzikte neden çoğunlukla güçlü sesli nefesli ve vurmalı çalgılar kullanılır?
Bu konuda neler var?
- Türk Müziğinde Kullanılan Çalgı ve Çalgı Topluluklarını Tanıyalım
- Bulalım, Yazalım
- Kültürel Mirastan Örnekler
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.